Winnen Vrouw & Sportprijs is een 'prachtige erkenning'

door: Leo Aquina | 17 oktober 2024

In de spotlights staat ze zelden, maar in de Nederlandse topsportwereld zijn maar weinig mensen die Els van Kernebeek niet kennen. Afgelopen zondag kreeg zij de Vrouw & Sportprijs 2024. “Een prachtige erkenning voor alles wat ik heb gedaan in de sport, tot nu toe”, dat laatste zegt ze er nadrukkelijk bij, want Van Kernebeek (61) is nog niet klaar. Madelein Meppelink (34) kreeg de Aanmoedigingsprijs en ook zij was verheugd. “Iemand zei: weer een prijs”, lacht de gelauwerde ex-beachvolleybalster. “Maar deze prijs is toch specialer dan het lijkt.”

De prijs voor Els van Kernebeek is een prijs voor wat zij zelf ook wel ‘de backoffice’ noemt. De overige genomineerden Fleur de Jong, Nelli Cooman, Ranomi Kromowidjojo, Lobke Berkhout, Deborah Gravenstijn, Kim Lammers en Yvonne van Gennip weten allemaal wat het is om als sporter in het middelpunt van de belangstelling te staan. Voor Van Kernebeek was dat niet noodzakelijk. Ze belandde in 1996 op Papendal en is sinds 2001 in diverse leidinggevende rollen actief geweest voor de topsportafdeling van NOC*NSF, waar de opeenvolgende technisch directeuren Joop Alberda, Charles van Commenée, Maurits Hendriks en André Cats haar altijd wisten te vinden als er iets geregeld moest worden.

Nederland in beweging
Als we haar vragen naar haar voornaamste verdiensten voor de sport noemt zij als eerste het televisieprogramma 'Nederland in Beweging'. “Ik dacht het kan niet waar zijn dat Ochtendgymnastiek (op de radio, en daarna NOS Sportief op televisie) verdwijnt, dus toen heb ik me daar sterk voor gemaakt.” Het programma is inmiddels al meer dan 23 jaar op televisie. “Daar ben ik ongelooflijk trots op, ik heb zelfs nog heel lang op de aftiteling gestaan”, aldus Van Kernebeek.

Daarnaast was Van Kernebeek nauw betrokken bij de integratie van het paralympisch sporten in de olympische wereld van NOC*NSF. Nederland was daarin begin van deze eeuw een van de voorlopers. Van Kernebeek kreeg dingen voor elkaar in Den Haag en daar profiteerde de Nederlandse topsport van. “Ik ging in gesprek met de ministeries van Sociale Zaken, OCW en VWS”, vertelt ze. “Ik ben er trots op dat ik heb kunnen meewerken aan de doorontwikkeling van het stipendium voor topsporters, maar ook aan de ziekte-uitkering voor topsporters bij een blessure en aan allerlei andere regelingen voor topsporters, bijvoorbeeld rond doping en matchfixing.”

Overigens maakt Van Kernebeek zich op dit moment vooral zorgen als het gaat om de manier waarop er in politiek Den Haag tegen sport wordt aangekeken: “Wat er nu gebeurt, met alle regelingen die worden teruggedraaid, de btw-verhoging op sport en de kansspelbelasting die de sport geld gaat kosten… De maatschappij heeft zoveel uitdagingen en je kunt met sport zoveel bereiken. Ik snap het gewoon niet.”

Van Kernebeek werkt sinds een jaar als interim-directeur aan de verzelfstandiging van het Centrum Veilige Sport Nederland. Waarmee zij voortbouwt op het werk van Miriam Reijnen, die in 2022 de Vrouw & Sportprijs in ontvangst nam. Reijnen bouwde het voormalig ‘Vertrouwenspunt Sport’ naar aanleiding van de aanbevelingen van de Commissie De Vries om tot het Centrum Veilige Sport. Van Kernebeek is Reijnen erkentelijk. “Het is een geweldige club. Inmiddels werken er twintig mensen en de medewerkers zijn heel trots op de prijs.”

Toch hoopt Van Kernebeek dat de Vrouw & Sportprijs zichzelf in de toekomst overbodig maakt. Vooralsnog constateert zij dat vrouwen nog altijd ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies in de sport. “Ik vind achterstand een rotwoord”, zegt ze. “Ik kijk liever vooruit. Er moeten nog stappen gemaakt worden.”

Aanmoediging
Een van de mensen die net als Van Kernebeek hard werkt aan nieuwe stappen is Madelein Meppelink. De voormalig Europees kampioen beachvolleybal stopte begin 2022 met topsport. Zij maakte bewust de overstap naar het bedrijfsleven, maar volgt in diverse vrijwilligersfuncties ook nog altijd haar passie voor de sport. Hoewel de kick van een Europese titel misschien groter is, hecht zij mede daarom toch de nodige waarde aan de Aanmoedigingsprijs. “Mijn vrijwilligerswerk in de sport doe ik met heel veel passie. Als sporter ben je gericht op snel resultaat, de feedback komt veel sneller. Winst of verlies. Ik heb moeten wennen aan de tijdlijnen in mijn huidige werk en vrijwilligersrollen. Het doel is breder, gericht op de ontwikkeling van mensen, maar je moet ook veel langer wachten op het resultaat van je handelen.”

Al tijdens haar sportloopbaan was Meppelink actief bezig met het creëren van betere omstandigheden. “Ik ben begonnen met een internationale spelersvakbond omdat ik vond dat spelers te weinig werden betrokken bij besluiten over de toekomst. Van daaruit kwam ik terecht in de atletencommissie en later in het bestuur van de FIVB. Ik zit ook in de advisory board van het project We lead together, waar we de leiderschapskwaliteiten van meiden ontwikkelen door middel van de kracht van sport.”

Meppelink werkt als consultant voor EY People Advisory Services: “Ik
richt me op leiderschap en organisatiecultuurtransformaties waarbij ik vaak de kracht van sport als metafoor gebruik. Daarnaast ben ik binnen mijn werk betrokken bij een women’s network met vijftien atleten uit de olympische en paralympische sport, waarin vrouwen worden geholpen met de transitie van sport naar een maatschappelijke carrière.”

Hoe kijkt Meppelink aan tegen de positie van de vrouw in de sportwereld? “Dat hangt een beetje af van je perspectief. In Nederland hebben we de afgelopen decennia mooie stappen gemaakt, maar we zijn er natuurlijk ook nog lang niet. Internationaal is dat anders. Ik zie dat in besturen, waar mannen nog altijd zwaar in de meerderheid zijn en ook wel vrouwonvriendelijke grappen gemaakt worden. Dat hangt ook samen met het feit dat er veel vrijwilligersfuncties zijn in de sport. Internationale scheidsrechters bijvoorbeeld. Vrouwen zeggen dan toch vaak 'dat doe ik niet want ik heb kinderen thuis'. We moeten er heel kritisch naar kijken hoe we dat invullen om er meer diversiteit in te krijgen.”

Zelf blijft Meppelink zich daar sterk voor maken, maar vooralsnog naast haar maatschappelijke carrière: “Ik heb na mijn sportloopbaan heel bewust hiervoor gekozen. Ik had ook direct in de sport aan de slag kunnen gaan, maar ik geloof dat ik kan leren in het bedrijfsleven om op een later moment de opgedane kennis weer terug te kunnen brengen naar de sport.”

Eerdere winnaars Vrouw & Sportprijs
Antje Diertens heeft de Vrouw & Sportprijs in 2018 in het leven geroepen. De prijs is bedoeld voor vrouwen die met of via sport een maatschappelijk doel dienen, op welke wijze ook. Zij zijn hiermee een rolmodel voor anderen. Sinds 2022 is er ook een Aanmoedigingsprijs. Eerdere winnaars zijn: Esther Vergeer (2023), Miriam Reijnen (2022), Sidra Raja (2021), Erna Truijens (2020) en Alias Spelde (2019). De Aanmoedigingsprijs ging in 2023 naar Manuela Louhenapessy en in 2022 naar Anne van Dijk.

Voor meer informatie: Vrouw & Sportprijs