Wie boksen wil, moet in de ring blijven

Wanneer is sprake van een spelsituatie? De rechter let er bijvoorbeeld op of spelregels zijn afgesproken. Toen twee meisjes achter elkaar aanrenden en één meisje met haar arm door de glazen deur heen ging, vond de rechter dat geen sprake was van een spelsituatie. De ouders van het meisje waren niet aansprakelijk. Een training is wel een spelsituatie. Wanneer tijdens handbal een keeper de bal wegtrapt, dan moet de keeper van te voren wel even waarschuwen dat hij gaat trappen. De medespeler hoeft niet te verwachten dat tijdens een handbalspel de keeper de bal wegtrapt. Volgens de rechter ook niet als hij dat al eens vaker had gedaan.

De vraag is vervolgens wanneer nog wel en wanneer geen sprake meer is van een spelsituatie. Zodra de gong het einde van de bokswedstrijd inluidt, is geen sprake meer van een spelsituatie. De tegenstander mag niet meer slaan. Als dit wel gebeurt dan zal de rechter, als schade is ontstaan, de dader aansprakelijk achten voor de geleden schade. Een rechter directe na de wedstrijd is dus een volstrekt onacceptabele gedraging. De dader moet de schade vergoeden. Gevechtsporten zijn gevaarlijke sporten, dus is het van belang dat de deelnemers goed luisteren naar de aanwijzingen van de scheidsrechter en stoppen met vechten als de scheidsrechter daartoe besluit. Een judoka die vlak na afloop nog een worp inzette waardoor de tegenstander zwaar gewond raakte, werd dan ook aansprakelijk gehouden voor de schade.

Een speler die bij een recreatief partijtje tennis de bal tussen twee matches in naar de overkant sloeg waarbij de bal in het oog van de tegenspeelster kwam, was volgens de rechter niet aansprakelijk. Bij een recreatief partijtje tennis, zo vond de rechter, kun je als speler ook tussen twee matches in nog steeds een bal verwachten. Terwijl dus bij gevechtsporten de spelsituatie onmiddellijk is afgelopen, gaat de spelsituatie bij een recreatief partijtje tennis tussen twee matches in gewoon door. Waren het twee professionele tennisspelers geweest dan had de rechter waarschijnlijk anders geoordeeld. Het is dus van belang om welk spel het gaat en of het om recreanten of professionals. Aan professionals mag je andere eisen stellen. Zij behoren, als geen ander, te weten welke gedragingen gevaarlijk zijn.

Ook als je niet rechtstreeks met elkaar wedijvert kan sprake zijn van een spelsituatie. Dit ondervond een schaatser die aan het uitrijden was en door een andere schaatser onderuit werd geschaatst. De schaatser was niet aansprakelijk, omdat sprake was van een spelsituatie. Midgetgolf heb ik sinds kort aan het rijtje ‘gevaarlijke sporten’ toegevoegd. Terwijl een speler stond toe te kijken hoe iemand uit een ander spelersgroepje uithaalde voelde hij plots de stick zijn oog raken. De speelster was niet aansprakelijk voor de schade zo oordeelde de rechter. Er was nog steeds sprake van een spelsfeer. Ook als je tijdens een spelletje rennend over een duikplank per ongeluk bovenop de buurvrouw springt ben je niet aansprakelijk.

In het recht gelden dus andere regels als sprake is van sport- of spelsituatie. Deelnemers die zich netjes overeenkomstig de regels gedragen zijn niet snel aansprakelijk. Dit zegt natuurlijk niets over de onderlinge verhoudingen. Vermoedelijk kwam er in een aantal bovengenoemde zaken wel een eind aan de vriendschap. Een litteken kan nog lang refereren aan een pijnlijke ervaring, zo weet ik uit ervaring. 

Marjan Olfers draagt de eindverantwoordelijkheid voor het vak sport en recht aan de Vrije Universiteit. Ook geeft zij strategisch advies aan ondernemingen, onder andere op het gebied van merkbeleid. Marjan Olfers is op 29 januari 2009 gepromoveerd. In haar proefschrift staat de spanning tussen de sportregel en het Europese mededingingsrecht centraal. Het behandelt de vraag of een eigen ruimte voor de sportregel bestaat en zo ja, hoe deze eigen ruimte wordt afgebakend ten opzichte van het Europese mededingingsrecht.