Valtraining voor kinderen

door: Peter van Tarel

VeiligheidNL bracht onlangs advies uit over het aanbieden van valtraining aan kinderen op basisscholen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het aantal kinderen dat zich blesseert of gewond raakt door een val flink stijgt. Toen ik dit las bekroop me weer direct het gevoel dat ik eerder al eens beschreef: we schieten met z’n allen in de kramp en gaan weer pleisters plakken. Blijkbaar pakken we problemen tegenwoordig zo aan: we investeren niet in een structurele oplossing om de oorzaak weg te nemen, maar kiezen liever voor de vluchtige methode van oplappen. Er wordt een programma ontwikkeld, mensen opgeleid en geld vrijgemaakt. En zo houden we elkaar mooi bezig.

Ik weiger daar in mee te gaan. Natuurlijk spreken de cijfers voor zich en raken er meer en meer kinderen gewond door een beweegachterstand. De schermpjes-cultuur, het gepamper door ouders en verkeerde keuzes binnen het onderwijs hebben opgeleverd wat je had mogen verwachten. Maar het goede nieuws is: er is wat aan te doen!

Bewegingsonderwijs
Laten we allereerst de vakleerkracht maar weer eens terugbrengen in het bewegingsonderwijs. Ja hoor, daar is mijn pleidooi weer! Het zal zo langzamerhand wel een beetje vervelend worden voor sommige mensen, maar ik blijf hameren op goed bewegingsonderwijs.

Liever twee uur een vakleerkracht dan vier uur spelletjes doen. Kinderen verdienen het om meer bewegingen te leren dan bij het wekelijkse trefbaluurtje. Tuurlijk, de groepsleerkracht doet zijn/haar best en dat is prima, maar als we willen dat kinderen echt leren bewegen dan zullen we dit nu eindelijk eens serieus moeten gaan aanpakken. Zowel door goed bewegingsonderwijs alsook door er jaarlijks een toetsing aan te koppelen. Beweegachterstand opgelopen? Dan krijg je bijles. Niet om je te pesten, maar omdat je van iedere keer op doel staan niet beter leert rennen.

Schijnveiligheid
Verder: laten we overal de rubberen tegels, waar een enorme schijnveiligheid van uitgaat, verwijderen uit de speeltuintjes (die tegenwoordig speelpleintjes heten omdat er alleen maar tegels liggen). Deze worden vervangen door ouderwets gras, dat na intensief gebruik en een goede regenbui verandert in een modderbende. Sorry ouders, uw kind zal vaker vies thuiskomen en dit gaat u de nodige was opleveren. Maar daar staat tegenover dat uw kind het fantastisch vindt om erin te spelen, u minder vaak hoeft te troosten en bespaart op ritjes naar de eerste hulp.

En ouders: het is wettelijk toegestaan om af en toe 'nee' te zeggen tegen uw kind. Echt waar, het mag! Dus als uw dochtertje op zaterdagochtend om tien uur vraagt om een ijsje, dan mag u dat gewoon weigeren. Of als uw zoontje persé zijn Minecraft-potje wil afmaken, na al anderhalf uur te hebben gespeeld, dan mag u rustig de computer uit doen. Een dagelijkse tijdlimiet voor computeren afspreken is geen kindermishandeling, ze worden er zelfs beter van. Oh, en wanneer uw kind met zijn fiets in het gras valt, hoeft u er niet direct naartoe te rennen om hem te troosten. Als u besluit rustig af te wachten is de kans groot dat hij zelf weer op zijn fietsje klimt, met of zonder een traan. Vallen is niet erg.

Nationale Vader-kind Kampeerdagen
Laten we ook de Nationale Vader-kind Kampeerdagen in het leven roepen. Ieder kind heeft er recht op om een paar dagen te kamperen met papa, om dingen te doen die niet verantwoord zijn zonder dat er de hele dag een licht paniekerige stem klinkt die 'voorzichtig!' roept. Weg uit de beschermde atmosfeer! Boompje klimmen is natuurlijk één van de favorieten. Daarbij geldt: hoe hoger in de boom, hoe meer takken de val kunnen breken.

En ook het kampvuur is geweldig. Stokjes in de fik steken, je vingers branden, marshmallows roosteren, je mond branden. Enorm leerzaam, want na een paar dagen weet het kind precies wat wel en niet kan bij vuur. En hygiëne is uiteraard ver te zoeken. 'Pap, er zit een mier op mijn broodje.' 'Gewoon lekker opeten meissie.' Lekker in de bosjes plassen en dan niet je handen wassen. Kortom: ieder jaar even een flinke dosis weerstand opdoen.

Zonder gekheid, ik ben van mening dat kinderen baat hebben bij een minder beschermde omgeving. Want hoe kan het nu leren vallen als het helemaal niet mág vallen? Hoe kan het weerstand opbouwen als er constant gestreefd wordt naar een laboratorium-setting? Ongelukken zullen altijd blijven gebeuren. En geen ouder wil dat zijn kind daarbij betrokken is. Maar loslaten en laten ontdekken is onderdeel van het opvoedproces en voor de ontwikkeling van het kind een must.

Ach, dit zal allemaal wel een utopie zijn. De mensen die er verstand van schijnen te hebben gaan investeren in valtrainingen. En het zijn de groepsleerkrachten die er met de kinderen mee aan de slag mogen, volgens een methode uit een boekje. Ik hoop dat het centrum voor Consument en Veiligheid er ook een setje mooie pleisters bij doet.

Peter van Tarel is ruim zestien jaar werkzaam bij de Nederlandse Volleybal Bond, momenteel als regiomanager. Hij heeft in die periode ruime ervaring opgedaan op het gebied van sportmanagement en met de diverse sportstimuleringsregelingen. Daarnaast is hij voorzitter van een Omnivereniging met ruim 700 leden en vader van drie sportende kinderen. Voor meer informatie: peter.van.tarel@nevobo.nl