Stilte

door: Vincent Pijpers

En wat vind ik er nu van? Dat wordt mij de laatste tijd regelmatig gevraagd naar aanleiding van de onthullingen over dopinggebruik in de wielersport in het algemeen en de Raboploeg in het bijzonder. Daarbij wordt mij meer dan eens voorgehouden dat ik naïef zou zijn geweest, of moet ik de vraag van gevatte borrelpraters beantwoorden onder welke steen ik vandaan kom gekropen. Gemakzuchtig cynisme hoort er nu eenmaal bij en negatieve percepties en smeuïge complotgedachtes, hoe ongefundeerd ook, zijn van alle tijden. 'So be it'.

Wat ik echt pijnlijk vind, is de brutale wijze waarop er gelogen is en de centen en de integriteit van een voorbeeldige sponsor zijn verkwanseld. Een contract over schone sport en een missie om 'heel fietsend Nederland' vooruit te helpen, blijken vanaf het prille begin te zijn genegeerd en geschonden. Volgens de verklaringen die nu naar buiten komen, zijn renners al in 1996 geïntimideerd en aangezet tot dopinggebruik op basis van vermeende ontevredenheid en vermeende prestatiedwang van de sponsor, terwijl die sponsor op afstand werd gehouden – 'jullie gaan over de rente, wij over het fietsen'.

Wat op zichzelf een goede zaak is, als je je tenminste aan je afspraken houdt en ook als gesponsorde je verantwoordelijkheid neemt. Vragen zijn er veel gesteld, twijfels zijn er evenzeer uitgesproken. Steeds is daarbij de lijn gehanteerd dat de toets der ethische kritiek wordt bepaald door de optelsom van het woord van de renners, de inzichten en ervaring van de sportieve en de medische leiding, verifieerbare feiten en objectief door bevoegde instanties uitgevoerde controles, met respect voor privacy en de universele rechten van de sporters en hun begeleiders. Zo hoort dat immers in een fatsoenlijke maatschappij. Feiten wegen zwaarder dan verdachtmakingen.

De verantwoordelijken in de sport én bij de Raboploeg lijken er een bizar schimmenspel mee te hebben gespeeld, alles omwille van het behoud van de vette sponsorinkomsten. Inkomsten, die gelijke tred moesten houden met de exploderende salarissen van de betere renners.

Wat het alleen maar pijnlijker maakt, is de aanhoudende oorverdovende stilte bij de leiding en de 'grote meneren' uit het 'oude wielrennen'. Alleen mannen met een belang of 'strategie' melden zich. Verder domineren duikgedrag, vergoelijking, gemummel, gedraai en gewijs. Nog steeds moet de eerste wielerpersoonlijkheid met statuur opstaan, die ruiterlijk toegeeft dat de boel volslagen ontspoord is, het wielrennen verworden is tot een Augiasstal, miljoenen liefhebbers bedrogen zijn en tientallen media en sponsors de facto opgelicht. In plaats daarvan kijken en luisteren we alleen naar (gewezen) hoogwaardigheidsbekleders, die met grote bezems hun eigen straatje proberen schoon te vegen en af en toe potsierlijk een handje modder naar een andere driftig vegende bobo werpen. Bijna vermakelijk, als het niet zo triest zou zijn.

Het schimmenspel is vanuit de kelders van de omerta in de volle schijnwerpers van de publieke arena beland, maar daders en verantwoordelijken volharden in de ontkenning en misplaatste verontwaardiging. Zie daar de 'legacy' van twintig jaar profwielersport,

Was het opborrelende bedrog van de Raboploeg in mei 1996 maar meteen ontdekt. Dan had de bank het profwielrennen direct kunnen laten voor wat het was en in plaats van een Wielerplan een Fietsenplan voor sportiviteit, beweging en mobiliteit kunnen uitvoeren. Aan de basis, waar het de coöperatieve bank altijd om te doen is geweest en waar gezondheid en fair play begrippen zijn, die tellen. Dan had de wielersport wellicht ruim zestien jaar eerder een echte prikkel gevoeld om het roer om te gooien. En had de sponsor Rabobank nog meer energie kunnen steken in partners zoals de hockeybond en de hippische sportbond, die leiderschap hebben getoond en voor wie sportieve ambities en maatschappelijke verantwoordelijkheid géén tegengestelde belangen zijn.

Vincent Pijpers is zelfstandig communicatie adviseur en interim manager. Hij schreef deze column op persoonlijke titel. Pijpers werkte van 1996–2012 bij de Rabobank. Van 2000–2009 was hij uitvoerend verantwoordelijk voor de wielersponsoring. Van 2000–2006 als hoofd Sponsoring, van 2006–2009 als manager van zijn opvolger als hoofd Sponsoring, Heleen Crielaard. Van 2004–2012 was hij secretaris van de Raad van Commissarissen van de Rabo Wielerploegen BV.