Sportprofessionals: geef het gezonde voorbeeld!

door: Peter-Jan Mol

Veel lezers van Sport Knowhow XL zijn - net als ik - op enigerlei wijze actief op het gebied van sport- en beweegstimulering richting onze medeburgers. Ik vind echter dat wijzelf in ons dagelijks (werk)leven veel te weinig het goede voorbeeld geven op het gebied van de gezonde keuze. Dit straalt wat mij betreft de verkeerde boodschap uit.

Nederland telt 150.000 betaalde werknemers in de sportsector. De meesten van ons hebben als direct of indirect doel mensen meer aan het sporten en bewegen te krijgen. Veel mensen zien ons als rolmodel.

Wat mij als één van die 150.000 werknemers echter opvalt, is dat dit ‘rolmodelschap’ zich veelal beperkt tot de sportbeoefening zelf. Op en rondom de sportaccommodaties. In het dagelijks leven merk ik er weinig van. Daar gaan wij op in de passieve, naar comfort hunkerende mensenmassa. Auto of fiets, lift of trap, zittend of staand vergaderen? Dit is geen vraag, optie één is het geval. Zolang ik in mijn eigen huis (met zit-sta-bureau en deskbike) of op ons dynamisch ingerichte kantoor in Ede werk, kan ik zelf bepalen hoe actief ik ben tijdens het werk. Zodra ik echter naar overleggen of bijeenkomsten buitenshuis ga, moet ik me in ongemakkelijke bochten wringen om geen passieve, ‘gezondheidsschadende’ dag te hebben.

Een dagje verwonderen buitenshuis
Laat ik eens een ochtend beschrijven zoals ik die regelmatig meemaak als ik het land in ga. Hoogstwaarschijnlijk zal dit velen van jullie bekend voorkomen.

Mijn eerste verwondering begint op het station, waar ik als treinminnende reiziger kom. Als er een trap in de buurt van de alom aanwezige roltrappen te vinden is, dan heb ik geluk en kan ik daar in ieder geval de gezonde keuze nog maken. Is dat niet het geval, en dat is met name op de grote stations vaak zo, dan moet ik me beperken tot het rond laten zingen in mijn hoofd van het mantra ‘links gaan, rechts staan’. Slechts weinigen lijken dit met mij te delen, waardoor het lijdzaam wachten is tot ik weer in beweging mag komen. In gezelschap van collega’s uit de sportsector is dit beeld zelden anders.

Eenmaal aangekomen op het station van mijn bestemming kies ik de ov-fiets als vervoermiddel naar mijn afspraak bij een sportorganisatie. Gelukkig nog best velen met mij. Vervolgens leidt een rolband, zoals ook op luchthavens te vinden is, deze ‘sportievelingen’ naar buiten. Wat mijn verbazing schetst, is dat de fietsers hier stilstaand en het pad blokkerend de minuut afwachten voordat ze boven zijn.

Maar eenmaal boven kan ik de teugels laten vieren van mijn stalen ros en ben ik frustratie één snel weer vergeten. Ik nader het gebouw nabij een roemrucht stadion van mijn bijeenkomst van die dag. Alles straalt sport en bewegen uit. Ter plekke blijk ik de enige te zijn die niet met de auto is gekomen, ondanks het filegevoelige tijdstip en de drukke omgeving. Geen wonder ook, want de meegeleverde routebeschrijving heeft vooral aandacht voor de autoroute. In kleine lettertjes staat ook nog een tramroute beschreven, dat dan nog wel. Maar een fietsroute (vijf kilometer) en uitleg hoe een ov-fiets te bemachtigen, ontbreekt. Hoezo sport- en beweegstimulering?

Binnen meld ik me bij de receptioniste, die mij vriendelijk de weg naar de lift wijst. De kans dat iemand met de trap naar de derde etage wil, wordt blijkbaar als onwaarschijnlijk ingeschat. Op mijn vraag of er ook een trap is, krijg ik het antwoord dat dit niet handig is omdat de betreffende etage moeilijk met de trap bereikbaar is. Huh?

Nadat mij een dikke twee uur zitten is aangeboden drentel ik met de groep richting uitgang. Natuurlijk had ik zelf het initiatief kunnen nemen om af en toe eens te gaan staan, maar als nieuweling in dit gezelschap voelde dit niet prettig. Liever pas ik me aan aan de rest van het gezelschap dat in de avonduren en tijdens het weekend ongetwijfeld sportief is. Met de hele groep komen we bij de lift aan. In het gebouw zetelt een opleiding Sport & Bewegen met veel studenten. Die lift na lift bezetten zonder dat er plek is voor ons. Niemand die op het idee komt te kijken of er nog ergens een trap is wellicht.

Zelf ben ik inmiddels zo gebrainwasht dat ook ik me na vijf minuten wachten lijdzaam als een varken in een trailer de vijf seconden naar beneden laat transporteren. Na een vriendelijk afscheid van mijn verder erg aardige en competente vakgenoten, mag ik op de fiets het bloed weer door mijn aderen laten stromen.

Een gezondere wereld begint bij jezelf
Zet het u aan het denken? Wellicht. Vrijwel dagelijks stellen wij ons als werknemers in de sport, rolmodel of niet, de vraag hoe wij onze medemensen meer aan het bewegen kunnen krijgen. Natuurlijk beseffen wij daarbij dat het opgeheven vingertje niet werkt. ‘Gij zult sporten’ is geen werkzaam gebod. En voortdurend overdreven, bijna predikend het sportieve voorbeeld geven helpt evenmin. Maar er zit nog iets tussen dit gedrag en het gedrag van de gemiddelde werknemer in de sport dat ik hierboven beschrijf.

Mijn voorstel aan ons allen is om de spiegel eens ter hand te nemen en ons af te vragen hoe we ons gedragen binnen ons werkterrein. De gedragstheorie toont duidelijk aan dat het geven van het goede voorbeeld bijdraagt aan gedragsverandering. Ik pleit er dan ook voor dat wij als sportprofessionals vaker het voortouw nemen om meer beweging in ons werk en in onze werkomgeving te creëren. Dat betekent bijvoorbeeld ‘fietsinclusieve’ routebeschrijvingen, het organiseren van overleggen waarin je oproept om gedeeltes te staan, en het stimuleren van trapgebruik. Maar ook buiten het werk kunnen wij met gezonde keuzes anderen inspireren. Ik sta open voor meer en andere ideeën!

Peter-Jan Mol houdt zich binnen Kenniscentrum Sport o.m. bezig met de thema’s sedentair gedrag/dynamisch werken, bewegen & cognitie, sport & evenementen en sport &integriteit. Voor meer informatie: peter-jan.mol@kcsport.nl of volg hem op Twitter.