Nederlandse sport past terughoudendheid in plaats van activisme na terugtreden Eurlings

door: Jan Fransoo & Wiltfried Idema

In de dagen voor het terugtreden van Eurlings uitten velen zich over wat Eurlings zou moeten doen. De kwestie had geen andere afloop kunnen hebben, zoals velen reeds betoogd hebben in de media, en ook door ons als onvermijdelijk wordt gezien. Het is echter onbegrijpelijk om te constateren dat vrijwel niemand zich ook maar enigszins bewust leek van het internationale perspectief en van de zeer invloedrijke positie die Eurlings in korte tijd had opgebouwd in het Internationaal Olympisch Comité. Het zal bijzonder lastig zijn om de rol te behouden die hij had kunnen vervullen bij het beschermen van typisch Nederlandse sporten als hockey en schaatsen, en bij een mogelijk Nederlands initiatief voor de Olympische Spelen van 2032.

Ook wij waren verbaasd over de uitkomst van het scoutingwerk dat Hein Verbruggen eind 2011 in gang had gezet en waaruit Eurlings als ideale Nederlandse kandidaat naar voren kwam om de toenmalige kroonprins Willem-Alexander op te volgen. Het was een meesterlijk plan om nog voor het einde van de termijn van Jacques Rogge zeker te stellen dat er een IOC-lid in Nederland zou blijven. Nadat de positie van Anton Geesink niet was opgevuld was het risico heel groot dat na het terugtreden van de toenmalige kroonprins geen van de zeventig leden die tot hun pensioen zijn benoemd nog het IOC in Nederland zou vertegenwoordigen.

Eurlings verzette veel werk
Het werk van een IOC-lid lijkt zich voor de leek te beperken tot het omhangen van medailles en het profiteren van de vele privileges. Een deel van de IOC-leden neemt de inhoud van hun lidmaatschap echter bijzonder serieus en verzet veel werk, middels frequente contacten met de IOC President en het bureau in Lausanne en met werk voor een klein aantal zeer invloedrijke commissies. Eurlings was een van die leden. Hij verzette veel werk dat voor de leek niet zichtbaar is. 

Het is zorgelijk dat blijkbaar ook nogal wat Nederlandse 'sportprominenten' die in de afgelopen tijd naar hun mening zijn gevraagd, niet beseffen wat het IOC-werk inhoudt. Het IOC-werk is veel handwerk: goede inhoudelijke bijdrages leveren in de commissies en de jaarlijkse sessie, strategisch overleg met leden van de Executive Board, relaties bouwen met andere belangrijke en minder belangrijke leden. Het zijn de leden van het IOC die zullen beslissen welke sporten en disciplines er op het Olympisch Programma zullen staan en - vanzelfsprekend - waar de Spelen zullen worden gehouden.

Machtige Executive Board
Binnen het IOC is het echter de Executive Board die veruit de meest macht bij zich heeft geconcentreerd – afgezien van de IOC President zelf met zijn hofhouding. Eurlings, pas lid sinds 2013, had in korte tijd veel respect verworven, en was naar de inschatting van velen iemand die uiteindelijk lid zou kunnen worden van de Executive Board. Daarmee had hij voor Nederland bepalende invloed kunnen uitoefenen.

Verbruggen had een goede inschatting gemaakt dat het door hem geselecteerde lid dit werk goed in de vingers had. Dat Eurlings vrijwel geen ervaring had in het sportbestuur was minder van belang. Dat hij geen ex-topsporter was al helemaal niet. Dat Verbruggen het gewenste profiel in overleg met het IOC had laten opstellen geeft ook aan dat hij alleen heeft bekeken of de gezochte kandidaat invloedrijk in het IOC kon worden. Zo’n kandidaat hoeft niet zichtbaar te zijn, en het grote publiek, zeker het Nederlandse, hoeft zo’n IOC-lid niet te kennen.

Nederland past nu terughoudendheid met het aandragen van 'kandidaten'. Het IOC zal een kandidaat moeten vinden. Gezien de goede relatie tussen Bach en NOC*NSF is het zeker niet kansloos dat er op enig moment weer een IOC-lid in Nederland zal zijn. Het is echter verre vanzelfsprekend. Zolang er - vanuit de Nederlandse georganiseerde sport of vanuit andere organisaties of individuen - de huidige activistische sfeer wordt aangehouden in plaats van te denken aan wat het IOC nodig heeft, is het zelfs kansloos dat het IOC opnieuw een Nederlander zal aanstellen.

Jan Fransoo is President van de International Korfball Federation en was President van de Asociation of IOC Recognised International Sports Federations en Vice-President van SportAccord (nu GAISF).

Wiltfried Idema is voorzitter van de ethische commissie van de International Bobsleigh and Skeleton Federation (IBSF) en was bestuurslid bij de IBSF.