Met een beetje respect voor elkaars achtergrond kom je een heel eind!

door: Mark Ouendag

Zondag 25 oktober 2015. Het is beker- en inhaalweekend in district West I van de KNVB. Dat betekent voor de meeste scheidsrechters een vrij weekend, maar ik ben alsnog aangesteld om een potje te fluiten. De wedstrijd tussen de eerste elftallen van vv De Dreef en DWSV, beiden uit Utrecht, staat op het programma. Bij voorbaat is dat niet het gemakkelijkste potje, niet in de laatste plaats door de culturele verschillen tussen beide verenigingen. De Dreef is een traditioneel Marokkaanse vereniging in de Utrechtse wijk Overvecht. DWSV is een echte Utrechtse volksclub, afkomstig uit de zogenaamde Rode Brugbuurt, aan de Loevenhoutsedijk in de wijk Ondiep. Een potentieel beladen potje voetbal dus. Zeker in een periode van sporthalbestormingen en inschreeuwavonden lijkt een wedstrijd tussen twee cultureel zo verschillende verenigingen op z’n minst een flinke uitdaging voor de scheidsrechter.

Eenmaal aangekomen op het sportpark van v.v. De Dreef zijn de culturele verschillen direct zichtbaar. Ik word ontvangen door de voorzitter die gehuld is een traditionele Islamitische djellaba, in de kantine wordt voornamelijk Marokkaanse thee geschonken en de traditionele biertap ontbreekt. De voorzitter vertelt me over de doelstelling van De Dreef, om aan de stad Utrecht en de omgeving te laten zien dat hier tegenwoordig een prachtige, gedisciplineerde, goed bestuurde vereniging is gevestigd.

Gebroederlijk
Ongeveer tien minuten na mijn aankomst arriveert de delegatie van DWSV. Nieuwsgierig kijk ik toe hoe er gereageerd wordt op de typisch Marokkaanse entourage. Dat blijkt mee te vallen. Gebroederlijk schuiven de beide voorzitters vriendelijk keuvelend achter de computer, alwaar de gastheer zijn collega de werking van het digitale wedstrijdformulier nog maar eens uitlegt. Ondertussen vertelt de assistent-scheidsrechter van DWSV mij over zijn bijzondere herinneringen bij de club waar hij al 62 jaar lid van is.

Het gaat over voorwedstrijden bij DOS in het oude stadion Galgenwaard, over prachtige wedstrijden als keeper van het eerste en ook over een lekker biertje met elkaar na de wedstrijd. Het culturele verschil tussen beide verenigingen is duidelijk aanwezig, maar de sfeer lijdt daar niet onder. Ik ben benieuwd hoe dat tijdens de wedstrijd zal gaan.

Eenmaal op het veld blijkt ook daar eigenlijk weinig aan de hand. Natuurlijk gebeuren er dingen die op elk voetbalveld gebeuren. Er wordt wel eens een tikkie uitgedeeld, er valt wel eens een kaart en er is wel eens een grensrechter die zijn vlag al of niet per ongeluk een keertje te veel of te weinig de lucht in steekt. Toch is er sprake van onderling respect.

Schouderklopjes
Als scheidsrechter probeer ik daaraan bij te dragen door beide teams op hun eigen manier te benaderen. Dat betekent dat ik met de Marokkanen van De Dreef veel handen schud, schouderklopjes uitdeel, terwijl ik openlijke terechtwijzing zoveel mogelijk vermijd en indien toch nodig op een rustige manier toepas, met respect voor het aanzien van de individuele speler.

Op hun beurt dragen de spelers van De Dreef bij aan een goede sfeer door respectvol op mijn beslissingen te reageren. Immers, wie respect geeft, krijgt dat ook terug. Voor de typische Utrechters van DWSV is een flinke dosis droge Utrechtse humor nodig. Ik maak een opmerking over een gemiste kans, die ik weliswaar zelf ook niet gemaakt zou hebben, ik ben immers niet voor niks scheidsrechter geworden. Even later beantwoord ik een opmerking van de aanvoerder over mijn beslissing met de vraag wat hij eigenlijk van zijn eigen spel vindt, waarop hij grinnikend toegeeft dat dat ook niet de schoonheidsprijs verdient.

Voor deze spelers geldt dat je als scheidsrechter best streng mag zijn, als je ook maar een beetje ontspannen overkomt en in bent voor een geintje. Al met al wordt er een hoop gelachen tijdens de wedstrijd, die met een aantal stevige duels, een penalty en de nodige kaarten toch niet de gemakkelijkste is.

Na negentig minuten schudden 22 spelers in blauwe en zwart-witte shirts elkaar de hand. De spelers bedanken elkaar voor een leuke middag en in gemoedelijke gezamenlijkheid zoekt iedereen de kleedkamer op. Nadat ik gedoucht heb begeef ik me weer naar de bestuurskamer, waar beide voorzitters rustig met elkaar de wedstrijd doornemen. Het was niet best, concluderen ze, maar De Dreef heeft wel verdiend gewonnen. Nadat aan alle administratieve verplichtingen is voldaan zoeken de vertegenwoordigers van beide clubs hun eigen huis weer op. Morgen staat er weer een nieuwe werkweek voor de deur.

Twee maanden verder...
Inmiddels zijn we twee maanden verder. Enkele weken na die bijzondere middag sloeg in Parijs het noodlot toe tijdens de verschrikkelijke terroristische aanslagen. De scherpte in zowel de maatschappelijke als de politieke discussie over het omgaan met radicalisering, terrorisme en de toestroom van vluchtelingen is sindsdien alleen maar toegenomen.

Ik denk nog regelmatig terug aan die bewuste zondagmiddag op dat voetbalveld in Utrecht. Ik heb daar gezien dat de verschillen in culturele gebruiken en religieuze achtergrond weliswaar groot kunnen zijn, maar dat we uiteindelijk allemaal baat hebben bij hetzelfde: een respectvolle benadering, waarbij rekening wordt gehouden met elkaars achtergrond en voorkeursstijl. Dat dat op het voetbalveld kan maakt mij trots en ook hoopvol.

Voorbeeld aan verdraagzaamheid
Met een beetje respect en begrip voor elkaars culturele achtergrond en met de wil om met de verschillen daarin te leven, komen we een hele eind. Daar ligt volgens mij een verantwoordelijkheid aan beide zijden van het conflict; van bommen, aanslagen en schreeuwende polarisatiepolitiek naar het voeren van een dialoog, vol inlevingsvermogen en wederzijds begrip. Daarbij kunnen we een voorbeeld nemen aan de verdraagzame mentaliteit die daar op 25 oktober 2015 op dat voetbalveld hoogtij vierde.

Ik daag u uit om dat voorbeeld ieder op uw eigen manier in te volgen in 2016. Gelukkig nieuwjaar!

Mark Ouendag is net afgestudeerd aan de opleiding Bestuurs- en Organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht en is in het dagelijks leven actief als zelfstandig procesbegeleider. In het weekend is hij fulltime op het voetbalveld te vinden, als scheidsrechter voor de KNVB in de zondag 3e klasse en als jeugdtrainer en scheidsrechterscoördinator bij v.v. 't Goy in de gemeente Houten. Daarnaast schrijft hij columns voor de scheidsrechterswebsite van de KNVB.

NB: een verkorte versie van deze column verscheen eerder in Het Parool.