Londen wat nu?

Het organisatiecomité van de Olympische Spelen van Londen 2012 heeft een levensgroot probleem. Sebastian Coe en de zijnen hebben nog vier jaar de tijd om te bedenken hoe ze de editie van 2008 kunnen overtreffen. Een schier onmogelijke taak. China wilde zich met het grootste evenement op aarde presenteren aan de wereld en is daarin glansrijk geslaagd. In Beijing klopte zestien dagen lang bijna alles. De accommodaties waren top tot zelfs state of the art, met de Watercube en Birdnest als absolute architectonische hoogstandjes. De metrolijnen brachten de miljoenen bezoekers nagenoeg overal en de prijzen van taxi’s waren vooroorlogs. En wat te denken van het bedrag van 3.30 euro voor een flesje water, een icetea, twee bekers yoghurt en twee repen snickers. Om bij de kassa van te glimlachen. Net als de vace value prijzen van de tickets voor de diverse evenementen en de tarieven van de hotelkamers. Vrijwilligers waren er in Beijing overal en altijd in overdaad. Soms iets te veel gedrild in die ene discipline, vaak geen enkel woord Engels machtig, maar altijd vriendelijk en behulpzaam. Zeker voor wie de veiligheidscontroles als een noodzakelijk Olympisch kwaad, plus de bijbehorende rijen, voor lief neemt.

De 28-ste Olympische Spelen gaan de boeken in als meer dan geslaagd. Het evenement kon zich beter meten met Sydney 2000, dan Athene 2004. The Homecoming was vier jaar geleden goed, maar niet meer dan dat. Feitelijk werd in Beijing met de officiële opening al de toon gezet. Nooit vertoond. Fenomenaal, in opzet en uitvoering. Met een Harry Potterachtige apotheose van een zwevende Li Nin door het stadion. Het bedrijf van de gewezen turnheld, het gelijknamige sportmerk dat in eigen land de strijd aanbindt met de twee reuzen Nike en Adidas, was een dag na de vlucht in het Birdnest op de beurs direct vijf procent meer waard.

Vanaf dag een waren er geen discussies meer over Tibet en nergens waren demonstraties over de mensenrechten. Trouwens ook nooit meer iets vernomen van de Oeigoeren, een volk uit de buitenprovinciën van het land, dat met aanslagen dreigden. De Spelen waren er om van te genieten en het volk plus alle bezoekers van over de hele aardbol deden dat in ruime mate. China was trots op wat het de wereld had getoond en bewezen. De complete wereld kon niet anders dan diep buigen en onder de indruk zijn. Als er ooit twijfels waren geweest of dit land wel in staat was om de Spelen te organiseren, dan waren ze dus onterecht en misschien zelfs wel misplaatst. IOC-baas Jacques Rogge noemde daar bovenop de discussie over de consequenties van smog in Beijing terecht gehyped.

Viel er in Beijing dan werkelijk niets te zeuren. Natuurlijk wel, er werd eens Iers bokser ouderwets beroofd van goud ten faveure van een thuisbokser. Veel Chinees goud maakte bovendien veel discussies los, met de leeftijd van de succesvolle 15 of was het toch16-jarige turnsters en een ‘plas tweelingzus’ voor roeisters als belangrijkste topic. Verder waren het de Spelen van de nieuwe orde. Amerika heerst niet meer op de korte afstanden in het atletiek en Cuba is de hegemonie in het boksen volledig kwijt. Het eiland van commandante Castro sloot bovendien het laatste honkbaltoernooi in de Olympische historie af met een al evenmin ingecalculeerde zilveren plak.

Michael Phelps zwom Mark Spits na 36 jaar uit de recordboeken en de basketballers van de US of A kwamen naar Beijing om de orde te herstellen (weliswaar minder dominant in de finale dan was verwacht) en het Chinese publiek klapte de handen stuk. Het helden uit de NBA waren de meest bekende atleten van buiten de grenzen. De poulewedstrijd tussen China en Amerika werd derhalve het grootste spektakel van de Spelen. De Chinezen klapten voor alles, zelfs voor de aanwezige en door de eigen Amerikanen uitgefloten leider George Bush. De laatste had overigens een grotere ploeg aan veiligheidsagenten (600) bij zich dan het land atleten aan de start bracht. De 2.37 meter lange vlaggendrager Yao Ming was populairder dan zijn grote roerganger Hu Yin Tao. En de Amerikanen, met iconen Kobe Bryant en Lebron James voorop, waren de nieuwe helden in het rijk met meer dan 1 miljard inwoners. Niet voor niets haalden de Los Angeles Lakers op de eerste dag van de Spelen nog even de Chinese forward Sun op. Zeker geen slechte speler, maar bovenal zeer waardevol voor de marketingactiviteiten van de club in Azie.

Want Beijing 2008 bewees nog maar eens dat topsport en commercie tot elkaar zijn veroordeeld. Om die reden liet de IOC-politie NOC*NSF weten dat het Heineken Holland Huis de naam Heineken niet meer mocht voeren, omdat het Amerikaanse Budweiser tot de groep van Olympische sponsoren behoorde. Heineken ligt in relatie tot het huis al all over the World in de volksmond verankerd, maar het geeft duidelijk aan hoe er tegenwoordig met commerciële belangen wordt omgegaan. En nog even over het Holland Huis, al dan niet met of zonder Heineken: groot, groter, grootst is zeker niet altijd goed, beter, best. Wat ooit in 1992 als Barcelona als ontmoetingspunt voor familie tijdens de Spelen werd gelanceerd is na vier Spelen in zestien jaar tijd uitgegroeid tot een grote kroeg met apart VIP-gedeelte. Neemt niet weg dat de huldigingen van de medaillewinnaars fantastische happenings waren, met een meehossend Koninklijk huis als aangenaam normaal hoogtepunt. Je zal als gevierde Nederlandse medaillewinnaar na de kussen van Maxima en het hossen van Willem Alexander maar worden toegesproken door de baas van het vaderlandse spoor of de staatssecretaris van sport Bussemaker. Maar dit terzijde. Met veel bier op valt veel te verdragen. Dus ook de onvermijdelijke bobo’s naast huispresentator Humberto Tan en de medaillewinnaar(s).

Op de Spelen van Beijing viel verder weinig te klagen. Of het moet zijn dat de zwemploeg redelijk door het water zakte, de baanselectie van Peter Pieters naar huis werd gereden, de softbalster waren de investering van tonnen niet waard, de springruiters vielen tegen en de hockeyers van Oltmans presteerden op twee dure minuten na volgens schema. Vos is dus nog geen Zijlaard-Van Moorsel en voor een enkele atleet was de vier jaar na Athene net iets te lang. Het eindresultaat was minder medailles dan in 2004, maar een hogere positie op de Olympische ranglijst, die overigens door de IOC verboden is. Met dank aan de formidabel presterende judoka’s die goed waren voor veertig procent van de oogst. Is er door de selectie van Van Commenee dus wel of niet goed gepresteerd? Het goud van de Lammers-girls was verwacht, de plakken voor de waterpolodames, lange afstandszwemmer Van de Weijden (menselijkerwijs de terechte vlaggendrager bij de sluiting) en Gravenstijn waren meer dan aangename verrassingen. De teller stond uiteindelijk stil op 17. Terpstra meende op z’n Terpstra’s dat het glas halfvol is en niet half leeg. En zo is het waarschijnlijk ook. NOC*NSF kan weer vier jaar lang naar Londen 2012 toewerken. De komende maanden zijn voor conclusies en, daar waar nodig, worden aanpast en verbeterd.

De organisatie van de volgende Olympische Spelen heeft die tijd niet. Coe en de zijnen hebben feitelijk geen dag meer te verliezen. De klok tikt door. Minder dan 1424 dagen om de prestatie van de Chinezen te evenaren. Verbeteren lijkt onmogelijk, laat staan evenaren. Een schier onmogelijke opgave. China heeft zijn visitekaartje aan de wereld afgegeven. De wereldmacht deed alles vooral niet in de geest van baron Pierre de Coubertin. Meedoen was niet voldoende. Presteren, daar ging het om. Binnen en buiten de lijnen. Londen wat nu?

Ardie den Hoed is eigenaar van marketing- en communicatiebureau Fast Forward. Hij is een alleskunner op het gebied van communicatie: zo is hij zowel journalist, presentator als adviseur op het gebied van sponsoring en mediabeleid. Voor meer informatie: adenhoed@fastforward.nu