Jaap Fris reageert op column Peter Hopstaken

Verdeel de verantwoordelijkheid, geef iedere coach wat ‘macht’
‘De voetbalwereld houdt niet zo van veranderingen.’ Dit schrijft Peter Hopstaken in zijn pleidooi voor afschaffing van de buitenspelregel bij voetbal. Een pleidooi waar ik het overigens helemaal mee eens ben. Afschaffen van de buitenspelregel lost waarschijnlijk al wel iets op, maar nog niet alles. Er komen echter nog veel meer ergernissen naar boven wanneer je een mooie pot voetbal aan het kijken bent.

Een strafschop die onterecht gegeven wordt, een tweede gele kaart voor een discutabele overtreding, schwalbes, afgekeurde doelpunten vanwege onduidelijkheid of de bal volledig over de lijn is geweest. Allemaal ergernissen die vaak nog worden bevestigd door de herhalingen die soms drie, vier keer worden uitgezonden tijdens een tv-registratie en waaruit blijkt of de strafschop, de kaart of de afkeuring daadwerkelijk onterecht was. Beelden waar de scheidsrechter geen gebruik van kán maken. Het enige wat een scheidsrechter kan doen is overleggen met zijn assistenten of na de wedstrijd zijn fout toegeven.

Kijk eens buiten de lijnen van het veld
Afgelopen weekend heb ik weer met veel plezier gekeken naar een fraai stukje topsport. De finale tussen Rafael Nadal en Roger Federer was niet alleen een genot om naar te kijken vanwege het mooie technische en tactische spel, maar ook vanwege het goede tactische gebruik van de drie challenge- mogelijkheden die iedere speler per set heeft. Het principe is helder: scheidsrechters en lijnrechters zijn ook maar mensen en nemen niet altijd juist waar of een bal in of uit is. Daarvoor is het Hawk Eye systeem bedacht. Hawk Eye volgt de baan van de bal en kan op die manier laten zien of een bal in of uit was. Om er voor te zorgen dat niet bij iedere twijfel de Hawk Eye wordt ingeschakeld, heeft iedere speler het recht om drie keer per set de hulp van Hawk Eye in te schakelen.

Ook bij American Footbal is het mogelijk om een beslissing van de scheidsrechter aan te vechten. Er is bij deze sport nog wel eens twijfel of de bal over de lijn is en dus of er een touchdown is gescoord. Bij een twijfelachtige beslissing van de scheidsrechter mag de coach een challenge aanvragen. De scheidsrechter wordt dan eigenlijk verplicht om de beelden nog eens te bekijken vanuit verschillende hoeken. Naar aanleiding van deze beelden neemt de scheidsrechter een nieuwe beslissing.

Challenge!
Binnen het voetbal zijn er al ontwikkelingen op het gebied van het Hawk Eye systeem. Dit systeem zou dan ingezet worden om te bepalen of de bal wel of niet over de doellijn is geweest. Echter dit lost nog niet alle andere foute beslissingen van een scheidsrechter op. Al die andere beslissingen kunnen immers ook leiden tot een nederlaag en dus tot puntverlies.

Ik pleit er daarom voor om ook in het voetbal coaches de mogelijkheid te geven een beslissing van een scheidsrechter aan te vechten door middel van een challenge. Als iedere coach per wedstrijd een beperkt aantal keer de mogelijkheid heeft om een beslissing van de scheidsrechter aan te vechten, dan zal dat naar mijn mening niet ten kosten gaan van de wedstrijd. Sterker nog, ik denk dat het ten goede komt aan de beleving van een voetbalwedstrijd.

Nu worden scheidsrechters bij discutabele beslissingen belaagd door spelers die het niet eens zijn met de beslissing. De discussies op het veld hebben vaak ook geen zin, want scheidsrechters komen nooit terug op hun besluit. Het spel staat stil en het duurt weer even voordat het spel wordt hervat.

Wanneer een coach maar een beperkt aantal keer een beslissing kan aanvechten, dan zullen er keuzes gemaakt moeten worden. De coach (en het team) staan niet meer machteloos in dit soort situaties, maar krijgen juist een stukje macht. Doordat er maar een beperkt aantal keer ‘gechallenged’ kan worden, dient men zorgvuldig om te gaan met het aanvechten van beslissingen. En wanneer spelers toch nog de scheidsrechters blijven belagen, dan zullen deze bestraft worden met een kaart. Resultaat is dat het spel maar beperkt voor iets langere tijd stil ligt, dat scheidsrechters niet meer worden belaagd én dat discutabele beslissingen die een stempel drukken op de wedstrijd aangevochten kunnen worden, waardoor het spel eerlijker wordt.

Tevens ben ik van mening dat er door het challenge-systeem een nieuwe tactische dimensie aan het voetbal wordt toegevoegd. Een dimensie die het spelletje alleen maar aantrekkelijker kan maken voor spelers, scheidsrechters en toeschouwers.

Verkeerde beslissingen worden er niet mee opgelost, voor zover dat überhaupt mogelijk is. Maar het geeft de coach de macht om, een aantal keer, in te grijpen wanneer hij dat wil. Op die manier wordt de aandacht verlegd van de scheidsrechter naar de coach. En, wanneer dat nog mogelijk is, de scheidsrechter zal nog beter opletten, want overruled worden is nooit leuk.

Jaap Fris is coördinator sport service bij Sport- en Recreatiecentrum De Scheg