8 maart 2016
Opinie
door: Ricus Timmers
Op 29 november 2015 heeft 51,6% van de Hamburgse bevolking 'nee' gezegd tegen het organiseren van de Olympische Spelen van 2024 in hun stad. Wat betekent dat voor het organiseren van Olympische Spelen in de toekomst?
Op het eerste gezicht niet veel want er blijven nog altijd vier steden in de race om de Spelen van 2024 te organiseren; Parijs, Boedapest, Los Angeles en Rome zijn nog altijd van plan om door te gaan en willen de Spelen graag organiseren. In september 2017 hoopt een van deze steden de gelukkige te zijn en in Lima/Peru te horen dat zij de Spelen van 2024 gaan organiseren. Maar waarom hebben de mensen in Hamburg dan tegen gestemd?
Te hoge financiële lasten
Volgens een analyse van Reuters ging het met name om de financiële lasten van het evenement. Het gaat om een begroot bedrag van 7,4 miljard euro en de ervaring leert dat dit bedrag vaak ruimschoots wordt overschreden. Tevens hangt om de organisatie van een groot sportevenement steeds meer de geur van corruptie. Zeker in Duitsland waar het sprookje van het WK voetbal 2006 onlangs uit elkaar is gespat.
Uit onderzoek voorafgaand aan het referendum in Hamburg (Der Spiegel 48/2015) blijkt al een behoorlijke verdeeldheid in Duitsland over de organisatie van de Spelen. Er is dan nog wel een meerderheid van 59% die vindt dat de Spelen in Hamburg georganiseerd zou moeten worden in 2024. Maar op de vraag of Duitsland moet gaan voor de Olympische Spelen van 2024 of het Europees Kampioenschap voetbal in 2024 kiest 39% van de Duitsers voor de Olympische Zomerspelen en 47% van de Duitsers geeft de voorkeur aan de organisatie van het EK Voetbal 2024. En het zijn dan met name de jongeren - 67% van 18-29 jarigen - die kiezen voor het EK voetbal terwijl de ouderen - 46% van 60 jaar of ouder - de voorkeur geven aan de Spelen.
Overigens is Hamburg niet de enige stad die zich heeft teruggetrokken uit de procedure voor het organiseren van de Spelen van 2024. Eerder was hetzelfde al gebeurd in Boston. Daar sprak de bevolking zich ook uit tegen de kandidatuur van de stad om de Spelen van 2024 te organiseren. Volgens de tegenstemmers in Boston hebben diverse studies aan getoond dat de Olympische Spelen geen economische groei creëert. Zelfs over Barcelona (1992), waarvan wordt gezegd dat de Spelen daar economisch zo succesvol zijn geweest, wordt getwijfeld. Volgens de econoom Allen Sanderson van de Universiteit van Chicago is er geen verschil in de groei van Barcelona en Madrid dat de Spelen niet heeft georganiseerd. In de woorden van Anderson:
'We hebben gekeken naar toerisme, bouw, belasting, zowel voor als na de Spelen van Barcelona. En we konden geen significant verschil ontdekken tussen de stad die de Olympische spelen had georganiseerd en de stad die dat niet heeft gedaan.'
Vergelijkbare onderzoeken hebben Allen Anderson en Samantha Edds uitgevoerd met Atlanta (1996) vs. Charlotte en Sydney (2000) vs. Melbourne met dezelfde resultaten als uitkomst. Hun slotconclusie is dat de Olympische Spelen een geweldig event is om te organiseren maar een heel slechte investering voor een stad.
Olympic Agenda 2020 - met 40 aanbevelingen
Het IOC ziet zelf ook wel in dat in de toekomst de organisatie van de Spelen anders zal moeten en heeft het document Olympic Agenda 2020 - met veertig aanbevelingen - naar buiten gebracht. Daarin worden op een groot aantal gebieden voorstellen gedaan om het voor landen/steden aantrekkelijker te maken om mee te doen aan de bidprocedure. Het IOC wil zelfs steden gaan assisteren bij het indienen van een bid.
De voorstellen verruimen de mogelijkheden om sporten buiten de gaststad te organiseren. Dus spreiding van accommodaties over het land behoort tot de mogelijkheden en bij uitzondering ook zelfs buiten de landsgrenzen. Duurzaamheid en kostenbesparing staan vrij centraal in de aanbevelingen. Maar dat laat onverlet dat in goed zeventien dagen tijd 44 topsportevenementen moeten worden georganiseerd in accommodaties die moeten voldoen aan hoge kwaliteitseisen en tienduizend topatleten en hun gevolg moeten worden ondergebracht in een olympisch dorp met alles erop en eraan. Dat vraagt iedere Spelen opnieuw behoorlijke investeringen van regeringen met name in de infrastructurele sfeer.
Waarom Spelen niet op vaste plek?
Opvallend is dat na twee jaar discussiëren binnen het IOC aan de hand van 1200 ideeën en 43.500 e-mails niemand is gekomen met het idee om de Spelen niet langer meer te laten rouleren maar op een vaste plek te laten plaatsvinden. Roterende Spelen brengen hoge financiële kosten met zich mee met een laag rendement en er is vaak sprake van corruptie bij het verkrijgen van de Spelen. Evenementen als Wimbledon en The Masters golf in Augusta zijn financieel en sportief gezien een groot succes omdat er sprake is van herhaling en er gericht kan worden geïnvesteerd in verbetering van de infrastructuur.
De Spelen zouden kunnen plaats vinden op de plek waar het allemaal begon; het oude Griekenland. Sinds de Spelen van 2004 in Athene is daar de infrastructuur aanwezig maar de stadions staan alleen maar te verkommeren. De olympische legacy aldaar roept om hergebruikt te worden en het zou een mooie gelegenheid zijn voor het IOC om zelf geld hier in te stoppen en de exploitatie van deze olympische accommodaties in eigen beheer te nemen. De grote bron van inkomsten voor het IOC zijn de uitzendrechten van het evenement die kunnen zij dan geheel en al in eigen hand nemen en herinvesteren. Want de Spelen zijn en blijven een geweldig evenement met topatleten vanuit de hele wereld die strijden om een titel die hen eeuwige roem oplevert.
Aloude discussie
Discussie over een vaste plek voor de Spelen - in Griekenland - is er echter al vanaf het opstarten van de moderne Spelen in 1896. Toen organiseerde de Grieken op voorsprak van de Coubertin voor het eerst de Olympische Spelen in Athene en zij wilde daarna de Spelen in Griekenland vast blijven houden. Maar hier was Pierre de Coubertin tegen en beriep zich op afspraken die gemaakt waren te Parijs in 1894, bij de heroprichting van de Spelen, waar afgesproken was dat de Spelen zouden rouleren en niet op een vaste plek zouden plaatsvinden.
In Nederland is een aantal keren onderzoek verricht naar dit thema (Timmers juni 2000, Hover; Mulier Instituut/Olympic Study Network dec. 2014). Op de vraag of de Spelen op één locatie in de wereld georganiseerd zouden moeten worden en niet meer op wisselende locaties wordt in Nederland heel verdeeld gereageerd. Ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking - 46% - is het niet eens met deze stelling want ieder land zou de kans moeten hebben om de Spelen te kunnen organiseren en het internationale karakter van de sport zou hieronder lijden. Volgens deze groep van mensen blijft het voor landen/steden interessant om de Spelen te organiseren in de toekomst en de Spelen leveren voor het organiserend land ook een thuisvoordeel op.
Altijd gelijke omstandigheden
De andere helft van Nederland ziet de hoge kosten voor het organiseren van de Spelen en de corruptie als belangrijkste argumenten om de Spelen op één plek te doen plaatsvinden en dan met name in Griekenland vanwege de traditie. Een bijkomend argument zou zijn dat er altijd gelijke omstandigheden zijn waaronder gesport zou worden. Daar kunnen de atleten zich dan op instellen en records zijn beter vergelijkbaar.
Een mogelijke tussenoplossing zou kunnen zijn dat de Spelen roulerend plaatsvinden per continent op een plek waar de Spelen al voorheen zijn georganiseerd en de infrastructuur aanwezig is dus Sydney/Oceanië, Tokyo/Azië, Athene of Londen/Europa, Los Angeles of Rio de Janeiro/Amerika. Dan zouden de Spelen nog wel een keer voor het eerst georganiseerd moeten worden in een Afrikaans land. Als de Spelen in vijf continenten worden georganiseerd sluit dat aan bij de vijf Olympische ringen die de verbondenheid van de vijf continenten symboliseren.
Sportsocioloog Ricus Timmers is als gelieerd onderzoeker verbonden aan het Mulier Instituut en als zodanig bij The Netherlands Olympic Study Network. Hij doet vanuit die positie onderzoek naar de legacy van grote sportevenementen, waaronder de Olympische Spelen.
Literatuur
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per week een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
