Graag minder regels en meer service!

door: Maikel Waardenburg

Bij het organiseren van een hardloopevenement komt nogal wat kijken. Onder meer doordat tijdens een hardloopwedstrijd een aantal wegen wordt afgesloten. Verenigingen zijn verplicht in zo’n geval verkeersregelaars in te zetten. Anders krijgen ze geen evenementenvergunning. En verkeersregelaars moeten verplicht een politie-instructie volgen waarna zij als bewijs daarvan een instructieverklaring krijgen.

Al jaren nemen bij de organisatie van een Utrechtse hardloopwedstrijd min of meer dezelfde vrijwilligers deze taak voor hun rekening. Zij hebben allen in het verleden een politie-instructie gevolgd en mochten tot nu toe op basis daarvan hun taak tijdens het evenement uitvoeren. In 2009 werd de organisatie echter geconfronteerd met een nieuwe regeling: verkeersregelaars moeten de politie-instructie ieder jaar opnieuw volgen. Dit leidt tot frustratie bij vrijwilligers: “een week van tevoren melden dat sinds kort de verkeersregelaars allemaal een instructie moeten volgen – en dat nog wel ’s ochtends om acht uur - en niet zoals voorheen alleen de nieuwelingen. Dit betekent dat ik direct een paar man van de lijst moet schrappen!”

Een groot leger vrijwilligers – en daarmee de evenementenorganisator - is de dupe van dergelijke bureaucratische regels; gevoel voor realiteit lijkt te ontbreken. Vrijwilligers blijken voor deze specifieke taak nu moeilijker over te halen; een groot deel van de vaste groep verkeersregelaars blijkt de taak wel uit te willen voeren, maar zit niet te wachten op een politie-instructie (op zondagochtend acht uur!) die ze toch al kennen en haakt af.
Andere vrijwilligers gaan voor één keer overstag, maar geven aan het volgend jaar bij een andere taak ingezet te willen worden. De passie voor de sport verdwijnt wanneer vrijwilligerstaken een dergelijk formeel karakter krijgen.

De regeling staat model voor de verregaande regulering waar sportverenigingen en sportevenementen meer en meer mee te maken krijgen. Regels dienen op zich een begrijpelijk doel - in dit geval de veiligheid van het verkeer en de deelnemers - maar staan vaak wel op gespannen voet met de vrijwillige inzet van leden. Die inzet is namelijk gebaseerd op passie, betrokkenheid, plezier en het informele karakter van de activiteit. Verenigingen die evenementen organiseren hebben door deze regulering meer moeite met het vinden van voldoende vrijwilligers. Mogelijk staat een regeling als deze zelfs het organiseren van sportevenementen in de weg. Een kwalijke ontwikkeling, gezien de ambities om juist steeds meer sportevenementen in Nederland te organiseren. Ook topsportevenementen draaien op vrijwilligers; juist bij sportvereniging doen zij ervaring op met het organiseren van evenementen.

Als deze regels zo strak moeten worden nageleefd, kunnen overheden dan ook faciliteren in de toegenomen organisatiedruk? Met andere woorden, hoe houden we ‘het spelletje’ ondanks die regeldruk leuk voor vrijwilligers? De toegenomen aandacht voor sport en bewegen en de roep om sport terug in de wijk te brengen, legitimeert keuzes voor het ondersteunen en faciliteren van sportverenigingen die met deze regels te maken hebben. Het project ‘Minder regels, meer service’ van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is een goed voorbeeld hoe de overheid haar faciliterende rol in het bedrijfsleven neemt. Dit initiatief zou ook op sportverenigingen en organisaties van (breedte)sportevenementen gericht moeten zijn.

Maikel Waardenburg is werkzaam als docent/onderzoeker aan de Utrechtse School voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO) van de Universiteit Utrecht. Voor reacties: m.waardenburg@uu.nl