Commentaar van... Rob de Leede

Rob de Leede is bij het grote publiek vooral bekend als perschef van het Nederlands voetbalelftal (1995-2004) en van zijn werk bij KNVB Communicatie (1988-2013). Momenteel is hij media officer bij FIFA (sinds 2002) en bij UEFA (sinds 2010). In 2013 richtte hij de eenmanszaak Rob de Leede Consultancy op. Hij studeerde Engelse Taal en Letterkunde (1987), Corporate Communications (1995) en MBA Sportmanagement bij de Wagner Group (2018). Sinds 1 augustus 2021 is De Leede docent Communicatie en Creative Business op Hogeschool van Amsterdam. Voor Sport Knowhow XL becommentarieert hij met enige regelmaat wat hem opviel in de berichtgeving over sport.
 

Passie in het kwadraat

Het was lang geleden, maar eind december zat ik tijdens de WK-finale tussen Argentinië en Frankrijk met klamme handen naar voetbal op de buis te kijken. Mbappé of Messi. Het was me om het even en het had nog uren mogen duren. De vonken vlogen er vanaf en zowel op het veld als op de tribune was er voortdurend en afwisselend spanning, angst, blijdschap en respect. Zo moest het zijn.

Die klamme handen had ik vorige week weer tijdens de opgepompte klassieker tussen Ajax en Feyenoord in Amsterdam. Het grote verschil tussen beide wedstrijden was echter de eenzijdigheid, of het gebrek aan diversiteit op de tribunes. Iedereen met een geldig kaartje was welkom bij de finale in Qatar, wat je er ook van wilt vinden. In de Johan Cruijff Arena waren daarentegen geen aanhangers van Feyenoord aanwezig omdat de voetbalverhoudingen tussen Amsterdam en Rotterdam al jaren zodanig verrot zijn dat niemand de verantwoordelijkheid wil nemen om bezoekende fans het groene licht te geven. De vrees voor een bloedbad is niet uit de lucht gegrepen.

Er zijn in mijn beleving ruwweg vier groepen stadionbezoekers te onderscheiden. Deze kwalificatie is op eigen waarneming gebaseerd en absoluut niet op een wetenschappelijke theorie. Allereerst is er de groep die liefde voor de eigen club vertaalt in haat en geweld ten opzichte van alles wat aan een tegenstander kleeft. Die houding verschaft deze kleine minderheid een vrijbrief om te schreeuwen, te gooien, te slaan, te slopen en te vernielen. De keeper van de tegenstander te lijf gaan is de laatste trend onder deze oliebollen. Het is een kleine groep, maar wel één die de samenleving aardig op kosten jaagt. Ze krijgen wel eens een stadionverbod, maar dat komt ingelijst boven het bed te hangen en vormt geen enkele belemmering om een week later weer een wedstrijd te bezoeken en vanonder een ander capuchonnetje hun gedrag voort te zetten. Bij forse tegenwind krijgen eigen spelers, trainers en bestuur ervan langs. Busje opwachten na een paar nederlagen is daar een voorbeeld van. ‘De club is van ons’, roepen ze graag, terwijl ze over het hek klimmen om iemand die ze twee weken eerder nog toezongen een knal voor zijn hoofd te geven.

De vreedzame en gemoedelijke liefhebber valt onder de tweede groep stadionbezoekers. Je vindt ze vooral op Spangen en in het Abe Lenstra stadion. Vrolijk als het meezit, hoofdschuddend als het een beetje tegenzit en stralend als het buitengewoon goed gaat. In elk geval geen onvertogen woord en al helemaal niet richting de tegenstander. ‘De Sparta Marsch’ en ‘De Alde Friezen’ zijn muzikale bakens die ook in de rest van Nederland met een glimlach worden herkend. Geen kwaad woord over deze groep.

Dan is er een groep fans die uit Margraten, Stadskanaal, Vortum en andere spandoekbestendige plaatsnamen alle wedstrijden van het Nederlands volgt. Ze hebben een week van te voren contact over de outfit, maar trekken doorgaans dezelfde uitdossing aan, in de hoop dat een tv-camera hun kant op zwenkt. De Indiaan, de Generaal, de Tietenman en Zeeuws Meisje, zij waren de afgelopen jaren trotse ambassadeurs van ons landje in binnen-en buitenland. Het is een groep die eenmaal per jaar carnaval te weinig vindt en in de tripjes naar Oranje een excuus heeft om een paar dagen een bloemetjesgordijn te zijn. Afgelopen week zaten ze, aangespoord door een dorpsmalloot, op straat te roeien in Parijs. Drie keer per wedstrijd ‘Hup Holland Hup’ en dan weer naar huis.

Mijn favoriete categorie zag ik afgelopen weekeinde tijdens de eerste thuiswedstrijd van Argentinië op eigen bodem sinds het behalen van de wereldtitel. Panama was de tegenstander in een vriendschappelijke ontmoeting. De Argentijnen gebruikten het duel om de Wereldbeker nog een keer aan het volk te tonen en de kinderen van spelers en staf mochten op het veld meegenieten. De orkaan van geluid die de ruim 80.000 toeschouwers in Buenos Aires produceerden, het massale springen op de tribunes en de tranen in de ogen van de spelers en de trainer bezorgden me kippenvel. Uitzinnigheid in het kwadraat, recht uit het hart. Voetbal als eten en drinken. Ik kan er uren naar kijken.

Rob de Leede