Buitenspelregel veranderen? Ik ben voorstander van andere veranderingen

Ik heb een zwak voor ze. Voor die zelfbenoemde voetbalhervormers die rondom (vaak na) wedstrijden van hun teams, op veteranenniveau Be Quick 1887-Forward, op hun studeerkamer of met vrienden televisiekijkend ineens een 'Eureka'-moment beleven. Die vanuit hun belevingswereld spelregels willen veranderen omdat zij op het eigen niveau geen extra onnodige meters willen lopen om die buitenspelval te ontwijken. Of omdat zij kansen willen blijven verzilveren die zij in hun voetbalverleden vaak verprutsten en zich wekelijks blijven opwinden over de grensrechter van de tegenpartij die bij elk vlagsignaal laat zien het niveau van incompetentie te hebben bereikt. In deze context plaats ik het nieuwe voorstel van hoogleraar Sierksma, ondanks zijn poging tot stevige onderbouwing toch wel.

Niet dat ik het honderd procent oneens ben met de Groningse spelregelcorrector. Heel terecht merkt Sierksma op dat de verantwoordelijkheid van de scheidsrechter bij belangrijke voetbalwedstrijden buitenproportioneel groot is en dat het toepassen van elektronische hulpmiddelen daarom slechts een kwestie van tijd zal zijn.

Toch moest ik tijdens het lezen van de tekst denken aan:

? een WK-junioren, waarbij ik - in 1991 - als scheidsrechter actief was en er een experiment plaatsvond waarbij aanvallers niet buitenspel konden staan in de beide gebieden op 16,5 meter van de doellijnen. De lijnen van het strafschopgebied waren doorgetrokken tot aan de zijlijn. Een iets uitgebreider variant dus van het beschreven Sierksma-plan. Op het veld was het of ik in een totaal andere wereld was beland. Het werd mij snel duidelijk dat het 'verleggen' van die buitenspelregel een compleet ander soort voetbal introduceerde. In plaats van het harmonicamodel (het snel aansluiten richting middenlijn) leek het speelveld vele malen groter geworden omdat er ploegen waren die weer met een - op het schoolplein verketterde - balletjesafwachter gingen spelen. Technisch combinatievoetbal zag je bijna niet meer omdat het ontstane niemandsland werd opgevuld door lange dribbels en passes over grote afstanden. Co Adriaanse had er ongetwijfeld de term ' renpaardenvoetbal' op losgelaten. Tijdens dat Jeugd-WK stak een oude Ernst Happel-wijsheid ook de kop weer op: 'verdedigen doe je altijd met een man meer!'. Dus zag je twee verdedigers die ene aanvaller bewaken terwijl het spel zich 85 meter verderop afspeelde. Het experiment werd door alle betrokkenen tijdens de evaluatie afgeschoten.

? het adagium: moet men de regels veranderen omdat de mensen - lees arbiters - niet perfect zijn?

? een ander credo: hoe hoger het aantal doelpunten hoe lager de kwaliteit;

? dat de meeste fouten door assistent-scheidsrechters volgens mij juist worden gemaakt als een aanval op hoge snelheid wordt uitgevoerd en de ruimtes groter zijn dan zoals de schrijver aangeeft in het (afgebakende) strafschopgebied met een hoge concentratie aan spelers;

? het grote aantal trainers die het 'niet verliezen' heilig hebben verklaard. Het Italiaanse catenaccio zorgt nu eenmaal ook voor successen. En zolang in het voetbal men nog steeds het polderfenomeen 'gelijkspel' blijft handhaven zullen deze trainers hun tactiek aan die nieuwe buitenspelregel gaan aanpassen. Ik ben bang dat je rondom het eigen strafschopgebied een nog grotere concentratie verdedigend ingestelde spelers te zien krijgt;

? dat profvoetbal vandaag de dag geworden is tot een belangrijke tv-industrie voor een miljardenpubliek. Het wereldwijde wedstrijdaanbod op televisie is niet meer bij te houden. Publiek in de stadions zorgt nog voor wat inkomsten maar dient grotendeels als decor, zorgt voor wat sfeer, emotie en folkloristische taferelen. Klapvee zoals op tribunes bij ‘Ik hou van Holland’. Publiek in het stadion krijgt een herhaling van een discutabele beslissing niet eens te zien. Want stel je voor dat zij boos worden. Maar miljarden voor de buis zien herhaling op herhaling voorbij komen. Televisiemakers zullen hulpmiddelen blijven perfectioneren. Het tv-kijkspel moet zo attractief mogelijk worden gemaakt. Bij schaatsen en zwemmen zie je al lijntjes in beeld die een record of tijd van de klassementsleider aangeven. En is het hawk-eyesysteem in het tennis geen sensationele verbetering en extra spanningselement?

De media liggen mijlenver ver voor op de spelregels. Dit zal er op korte termijn toe leiden dat de spelregels worden aangepast. Televisiepubliek laat zich niet meer in de maling nemen.
Voetbalbonden kunnen hun kop niet in het zand blijven steken. Er zal er in het voetbal definitief afscheid worden genomen van romantici en - of we dit nu leuk vinden of niet - snel gebruik gaan worden gemaakt van een tv-referee die binnen twee seconden aangeeft of de bal over de doellijn is, iemand wel of niet hinderlijk buitenspel staat, opzettelijk hands of een schwalbe maakt. Fair play krijgt er plots een veel positievere lading door.

U begrijpt inmiddels dat ik voorstander van andere veranderingen ben.