Bestuur van NOC*NSF belooft beterschap

De Algemene Ledenvergadering (ALV) van NOC*NSF van vanavond (dinsdag 16 november) belooft geen ‘doorsnee’ vergadering te worden. Al was het maar omdat het de eerste keer is dat André Bolhuis de vergadering zal leiden sinds hij in mei Erica Terpstra als voorzitter van de nationale sportkoepel opgevolgd is. Maar ook omdat er (minstens) twee heikele punten op de agenda staan: het voorstel aan de vergadering om bestuurslid Mavis Carrilho tegen haar zin als bestuurslid te ontslaan (agendapunt 4.) en de ‘schadeloosstelling voormalig algemeen directeur’ (agendapunt 8). Dit zijn twee agendapunten die ogenschijnlijk niets met elkaar te hebben. En toch zouden ze vanavond met elkaar in verband gebracht kunnen worden. En wel hierom.

Op 18 januari 2010 verspreidde NOC*NSF een persbericht waarin algemeen directeur Theo Fledderus zijn vertrek aangekondigde. ‘Het waren tien prachtige, en soms ook enerverende jaren’ (…) ‘Na zoveel mooie jaren is het tijd voor een nieuwe uitdaging’, zo werd Fledderus geciteerd. En toenmalig voorzitter Erica Terpstra liet optekenen: ‘In die tien jaar heeft de sport in Nederland een enorme ontwikkeling doorgemaakt. En Theo heeft daar een belangrijke bijdrage aan geleverd. (…) Mede dankzij hem staat NOC*NSF op de kaart en hebben we een belangrijk netwerk van partners om ons heen.’

Kortom, ronkende woorden voor de algemeen directeur. Ondertussen weten we beter. Vlak voordat Erica Terpstra haar voorzittershamer neerlegde in mei, kwam naar buiten dat met het vertrek van Fledderus een exorbitante afkoopsom gemoeid was van naar verluidt zes à acht ton, waarvan mogelijk een deel (twee ton) verpakt in gegarandeerde omzet ten aanzien van een ‘adviesopdracht’ (al dan niet feitelijk) uitgevoerd door Fledderus. Hij had dus helemaal niet vrijwillig ontslag genomen, zoals door de nationale koepel en hemzelf in eerste instantie naar buiten was gebracht.

Vooral de financiële gevolgen daarvan zette kwaad bloed bij de sportbonden, de leden van NOC*NSF. Om aan de bezwaren van de bonden tegemoet te treden en hen nader te informeren, beloofde het bestuur tijdens de ALV van 18 mei jl. om niet aan de leden zelf maar aan de Financiële Commissie ‘volledig openheid van zaken te geven betreffende de vertrekregeling van de algemeen directeur’. Deze Financiële Commissie werd vervolgens door het bestuur gevraagd over de kwestie een mening te formuleren en daarover rapport uit te brengen aan de ALV van 16 november 2010.

De Financiële Commissie heeft in de zomer daadwerkelijk overleg gehad met bestuur, directie en juridische adviseur van NOC*NSF. De Financiële Commissie heeft vervolgens haar bevindingen in een memo aan het bestuur vastgelegd welke daarna binnen het bestuur is besproken. Door een delegatie van bestuur en directie van NOC*NSF vond daarover vervolgens terugkoppeling plaats aan de Financiële Commissie. Partijen besloten uiteindelijk samen om richting ALV te volstaan met het presenteren van de door de Financiële Commissie getrokken conclusies, dus zonder toelichting op de inhoud van de vertrekregeling. Dit op grond van vertrouwelijkheid en contractueel overeengekomen geheimhouding.

Ik heb die conclusies gelezen en ze zijn bepaald niet mals. Zo vindt de Financiële Commissie ‘dat bij de procedures rondom de beëindiging van de arbeidsovereenkomst van de algemeen directeur de bestuurlijke regie, juiste communicatie en aansturing ontbroken heeft’. Daarnaast waren ‘de inhoud van de beëindigingsovereenkomst en het gevolgde proces in belangrijke mate mede bepaald door de wens van het bestuur om geen negatieve publiciteit voor NOC*NSF te veroorzaken alsmede om de confrontatie te mijden’. Ook ‘qua communicatie ten aanzien van het vertrek van de algemeen directeur zijn er fouten gemaakt’, aldus de Financiële Commissie. En ‘terzake van de inhoud van en de communicatie rondom de afgesloten beëindigingsovereenkomst met de algemeen directeur’ is volgens de commissie ‘onvoldoende rekening gehouden met de maatschappelijke rol en positie van NOC*NSF’. De laatste conclusie van de commissie luidt: ‘gezien de onderbouwing en feiten van de casus alswel in aanmerking nemende de financiële positie inclusief de financiële resultaten van het boekjaar 2009 van NOC*NSF is sprake van een forse ontslagvergoeding voor de algemeen directeur’.

Het memo van de Financiële Commissie eindigt met de opmerking dat de commissie ‘met instemming en vertrouwen kennis heeft genomen van de inmiddels door de nieuwe voorzitter en de algemeen directeur geïnitieerde stappen om op een aantal leerpunten verbeteringen te realiseren, van de toezegging om in de toekomst voor (meer) heldere transparantie zorg te dragen en van het voornemen om tijdens de ALV met een nadere verklaring te komen voor dit dossier’.

Interessant is om vooraf al te filosoferen over deze ‘nadere verklaring voor dit dossier’ die vanavond tijdens de ALV van NOC*NSF zal volgen. Onwaarschijnlijk lijkt in ieder geval dat het bestuur de toegezegde ‘heldere transparantie’ ook met terugwerkende kracht onverkort zal toepassen, ook al zou dit bestuur dat aan haar stand verplicht moeten zijn gezien de door de sportkoepel in 2005 zelf opgestelde en aan de bonden met klem voorgeschreven ‘13 Aanbevelingen voor Goed Sportbestuur’. Het bestuur zal de bonden echter naar het zich laat aanzien in het ongewisse laten over de precieze inhoud van de omstreden vertrekregeling van de algemeen directeur. Aan de ene kant zullen de bonden daar mogelijk ‘not amused’ over zijn; geld van NOC*NSF kan je in zekere zin immers beschouwen als ‘gemeenschapsgeld’. Geld dat primair bedoeld is voor de sport in Nederland. Als daar op verkwistende wijze mee wordt omgesprongen, hebben de bonden het recht daarover in detail geïnformeerd te worden.

Ze staan echter voor een dilemma: als ze op hoge poten absolute openheid zouden eisen en het bestuur zou als reactie daarop de in 2005 al en nu wederom toegezegde ‘transparantie’ volledig geven, dan kost het de sportkoepel (en dus de bonden) vanwege de met de ontslagen algemeen directeur ‘contractueel overeengekomen geheimhouding’ waarschijnlijk nog véél meer geld. En dat is zonde, zeker in economisch minder florissante tijden.  Maar de bonden hebben wel het recht te weten waarom door het bestuur van NOC*NSF besloten is tot de exorbitante vertrekregeling. Want daar moet haast wel een hele bijzondere reden voor zijn. Je zou haast gaan denken dat er sprake is van een compensatie of beloning voor iets waar we hooguit naar kunnen raden.

Alleen al op grond van de voormalig vigerende kantonrechtersformule zou er namelijk een bedrag uitgerold zijn dat enkele tonnen lager ligt. Nog meer voor de hand had gelegen als het bestuur van NOC*NSF de lijn had gevolgd van het kabinetsbesluit van eind 2009: bestuurders bij de overheid en in de semipublieke sector - zoals directeuren van scholen, ziekenhuizen en woningcorporaties - zouden bij ontslag maximaal één jaarsalaris als vergoeding moeten krijgen. In deze case zou krachtens deze norm dus een nog lager bedrag dan uit de kantonrechtersformule rolt van toepassing moeten zijn: naar schatting 175.000 à 200.000. Het nieuwe kabinet heeft de maatregel overigens nog verder aangescherpt: mensen met topinkomens in de publieke sector krijgen bij ontslag voortaan een gouden handdruk van maximaal 75.000 euro.

Wat het bestuur van NOC*NSF met de buitengewoon royale vertrekregeling voor de algemeen directeur bezield heeft, is al met al volstrekt onduidelijk. Als de inhoud van de regeling ‘geheim’ blijft, is nog wel interessant hoe de accountants de regeling in de financiële stukken van NOC*NSF gaan verantwoorden. Getuige een memo van de Financiële Commissie van 8 april jl. worden de financiële gevolgen van het vertrek verwerkt in de exploitatierekening over het jaar 2010. En de penningmeester benadrukte volgens dit memo dat een en ander ‘geen consequenties zou hebben voor de eerder vastgestelde begroting 2010’. Dit laatste zou betekenen dat de gevolgen van de vertrekregeling gefinancierd zijn uit ‘meevallers’ (waar ze natuurlijk niet voor bedoeld zijn).
 
Architect van de omstreden vertrekregeling zou naar verluidt bestuurslid Leo van Wijk zijn. Saillant is nu dat hij als bestuurslid mag blijven zitten terwijl collega-bestuurder Mavis Carrilho tegen haar zin op de nominatie staat om ‘ontslagen’ te worden. Terwijl haar benoeming in mei 2010 afliep en zij tijdens de ALV van 18 mei jl. – dus slechts een half jaar geleden! - met instemming van de vergadering voor een periode van vier jaar herbenoemd is. Reden voor het bestuur om haar voor ontslag voor te dragen is de wens van de leden van NOC*NSF om nieuwe bestuursleden in sterkere mate te selecteren op grond van hun ‘sportprofiel’. Daar gaat het bestuur inderdaad gevolg aan geven, getuige de achtergrond van een aantal nieuw geselecteerde bestuursleden. Kennelijk is de wens van de leden door het bestuur όόk opgevat als een opdracht om huidige bestuursleden zonder sterk ‘sportprofiel’ te ontslaan. Maar dan op het oog op nogal selectieve wijze. Want eerdergenoemde Leo van Wijk mag ondanks zijn misser zonder noemenswaardige sportachtergrond blijven zitten, en dat geldt bijvoorbeeld ook voor Ton Rombouts. Ongetwijfeld zal het bestuur van NOC*NSF (ook) op dit punt met een transparante verklaring komen.