Zambiaanse jeugd moet door hockey betere toekomst krijgen

door: Babette Dessing | 20 januari 2011

Zambia is twaalf keer zo groot als Nederland, maar heeft slechts twaalf miljoen inwoners. De levensverwachting is er 38 jaar en het gemiddelde inkomen bedraagt 900 dollar per jaar. Om Zambiaanse kinderen en jongeren een betere toekomst door sport te geven, is het Internationaal Olympisch Comité (IOC) in de hoofdstad Lusaka in 2010 het ‘Olympic Youth Development Centre’ gestart. Het project valt onder het ‘Sports For Hope’-programma van het IOC.

In dit multifunctionele sportcentrum worden twaalf Olympische sporten onder de jeugd gepromoot waaronder hockey. Maar deze sporten moeten nog wel worden opgezet. Lutger Brenninkmeijer werd daarom door de Internationale Hockeyfederatie (FIH) gevraagd om de organisatie van de hockeysport in het Olympic Youth Development Centre in de eerste fase te begeleiden. Op 14 december jl. begon hij met zijn project dat twee weken duurde.

De ontwikkeling van het Olympic Youth Development Centre in het Zambiaanse Lusaka is een pilotproject van het Sports For Hope-programma van het IOC. Doel van dit programma is om in meerdere ontwikkelingslanden multifunctionele sportcentra op te bouwen. Op deze manier moeten kinderen een kans krijgen om sport te beoefenen en krijgen atleten de kans om te sporten met moderne en professionele trainingsfaciliteiten. Bovendien worden in het Sports For Hope-programma ook coaches begeleid en worden er educatieve en gezondheidsprogramma’s in georganiseerd.

Sport heeft belangrijke rol
Inmiddels zijn de deuren van het sportcentrum in Lusaka in de zomer van 2010 geopend en wordt er naast sporten ook voorlichtingsles gegeven over bijvoorbeeld gezondheid, seksualiteit en mentaliteit. “Hockey is een van de sporten die in het sportcentrum in Lusaka wordt aangeboden. Maar al deze sporten moeten nog ontwikkeld worden. Coaches moeten worden getraind, een bestuur worden samengesteld en daarnaast is er een gebrek aan trainingsuitrustingen en materiaal. Het is daarom belangrijk dat er snel een goede organisatie is”, vertelt Lutger Brenninkmeijer, competitieleider bij de Interregional Challenge Cup (ICC) en eigenaar van het adviesbureau LiBeR van waaruit hij advies geeft aan sportverenigingen – waaronder het begeleiden van veranderingstrajecten of de ontwikkeling van projecten – en bedrijven adviseert op het gebied van sportmarketing.

Brenninkmeijer werd door de Internationale Hockeyfederatie (FIH) gevraagd om in december de hockeysport in Lusaka in zijn eentje gedurende twee weken vrijwillig te begeleiden. Een mooie, maar zware uitdaging. “Voor veel jongeren is sport een kans op betere toekomst. Veertig procent van de Zambiaanse kinderen gaat niet naar school uit geldgebrek. De meesten zwerven over straat en belanden in de criminaliteit of prostitutie. Het is mooi om aan de slag te gaan op een plek waar sport zo’n belangrijke rol speelt. Gelukkig had ik al enige ervaring, want ik heb eerder al in Botswana gewerkt aan een hockeyproject.”

Zeecontainer vol spullen
Voordat Brenninkmeijer naar Zambia vertrok verzamelden hockeyverenigingen in Nederland onder leiding van de ICC sportmateriaal en kleding voor de jongeren in Lusaka. “De reacties waren overweldigend. In totaal hadden we vijftig kubieke meter aan sportmateriaal en kleding met onder andere: zevenhonderd hockeysticks, achthonderd ballen, twintig complete keepersets en honderd paar schoenen en scheenbeschermers. Een zeecontainer vol”, vertelt Brenninkmeijer trots. “De Zambiaanse kinderen waren daar ontzettend blij mee. Je moet je voorstellen dat het merendeel van de jeugd daarvoor hockey speelde zonder schoeisel. En dat bij een temperatuur van vijfendertig graden. Dan verbrand je dus gewoon je voeten.”

Brenninkmeijer had in Lusaka drie doelstellingen en begeleidde onder andere Thomas Mumba, coördinator van het trainingscentrum. Zo was het zijn taak om de organisatie van het hockey in het Olympic Youth Development Centre te begeleiden en te adviseren. “Daarnaast gaf ik de trainers een cursus coaching. Zo leerde ik ze verschillende trainingstechnieken, maar vertelde ik ze ook hoe ze nu het beste een training konden opbouwen en hoe je kinderen kunt motiveren.” Uiteraard gaf Brenninkmeijer in Lusaka ook zelf training aan de kinderen. “Dat was geweldig om te doen. Ze trainen ongelofelijk hard, zijn heel leergierig en gaan er helemaal voor. Ook hebben de meesten een balgevoel waar je ‘u’ tegen zegt. Ze verrasten me ook steeds met hun technische vooruitgang.”

Schudden aan een mangoboom
Nadat hij twee weken lang de kinderen en coaches in Zambia heeft getraind, was het voor Brenninkmeijer tijd om het vliegtuig terug naar Nederland te pakken. Zelf vergelijkt hij zijn aanwezigheid in Lusaka met het schudden aan een mangoboom. “Ik hoop dat de mango’s die de grond raken, wortel schieten en verder groeien waardoor er steeds meer mangobomen groeien. Ik heb een basis gelegd die hopelijk steeds groter wordt, maar het zal een hele uitdaging worden om het hockey op de kaart te zetten en een goede organisatie neer te zetten.” Volgens Brenninkmeijer is het een van de grootste obstakels dat de organisatoren, coaches en begeleiders niet gewend is om zelfstandig te zijn. “Zambianen wachten op orders, en zijn niet assertief. Vragen stellen doen ze niet snel, en om dan vervolgens zelfstandig te handelen is erg lastig. Een mentaliteitsomslag is daarom nodig om een goed sportcentrum op poten te zetten.”

Hoewel Brenninkmeijer met een goed gevoel naar huis gaat, is hij daarom kritisch. “Zelf ben ik tevreden over mijn bijdrage. Ik heb het gevoel dat de boodschap is overgekomen. Toen ik afscheid nam, waren de kinderen erg blij met alles wat ik voor ze had gedaan. Ze vertelden me dat ze niet alleen hadden geleerd hoe ze hockey moesten spelen, maar dat ze ook met respect zouden omgaan met het materiaal dat ze hadden gekregen. Dat is erg mooi om te horen.” Maar het rendement van zijn reis hangt volgens Brenninkmeijer grotendeels af of het hockey vanuit het FIH en IOC nu structureel gecoördineerd wordt. “Het is van groot belang dat er een meerjarenplan wordt ontwikkeld met een visie en duidelijke stappen die gevolgd moeten worden. Gelukkig gaat het FIH hiermee aan de slag en wordt er nu gezocht naar een expert die het Olympisch Centrum voor een paar maanden ondersteunt op het gebied van management en verder begeleiden van de technische staf.”

Voor meer informatie: Lutger Brenninkmeijer, lutger@liberabc.nl of 06-5432 1284