Vrouw & Sportprijs voor ‘onbevreesd leider’ Esther Vergeer

door: Leo Aquina | 8 juni 2023

Ze moet bekennen zelf nog niet eerder van de Vrouw & Sportprijs te hebben gehoord, maar Esther Vergeer is er wel trots op dat zij deze prijs onlangs in ontvangst mocht nemen. Het is een erkenning voor haar niet aflatende inzet voor ‘een sportmaatschappij zonder uitsluiting’, zoals de jury het omschreef. De Vrouw & Sportprijs had dit jaar als thema ‘Onbevreesd Leiderschap’. Met haar eigen Esther Vergeer Foundation, maar ook als Chef de Mission van de Nederlandse paralympische ploeg, vertaalt zij dat in het vasthouden aan de overtuiging van het grotere doel: sport voor iedereen. Drie jaar geleden werd er bij Vergeer borstkanker geconstateerd. De zware behandeling en de uiteindelijke genezing hebben haar gesterkt in die overtuiging.

Een sportmaatschappij zonder uitsluiting, hoe ziet die er volgens Vergeer uit? “Sport moet een plek bieden waar het voor iedereen vanzelfsprekend is om mee te doen,” zegt zij. “Bovendien moet iedereen binnen gepaste afstand een sport kunnen vinden die bij hem of haar past, waar iedereen zich op zijn gemak kan voelen en onderdeel kan zijn van de club. Ik focus me met mijn werk voor de Foundation natuurlijk op breedtesport en met TeamNL op topsport. In beide gevallen is dit een belangrijk thema.”

Koudwatervrees
Het feit dat er een Esther Vergeer Foundation is, illustreert dat die ideale sportmaatschappij zonder uitsluiting nog niet volledig is verwezenlijkt, in ieder geval niet op het gebied van aangepast sporten. Hoe ver zijn we er nationaal en internationaal vandaan? Vergeer: “Dat is moeilijk te zeggen. In de internationale vergelijking doet Nederland het heel erg goed, maar ook hier is nog altijd veel meer mogelijk. Het aantal clubs dat structureel sportaanbod heeft op het gebied van aangepast sporten is nog te laag. Er is koudwatervrees bij verenigingen omdat er ook bij de bonden gebrek aan kennis en mankracht is om het juiste pad uit te stippelen voor mensen met een beperking. Daarnaast zijn er nog de nodige drempels op het gebied van vervoer en hulpmiddelen. We moeten zaken efficiënter op elkaar afstemmen. Op dit moment hebben veel mensen nog altijd moeite hun weg te vinden.”

Wat is de plek van de Esther Vergeer Foundation in dat krachtenveld? “We bestaan twintig jaar en we zijn eigenlijk continu op zoek naar welke niche we kunnen invullen, waar we nog echt van toegevoegde waarde kunnen zijn”, aldus Vergeer. “We zijn steeds intensiever gaan samenwerken met de zorg. We waren zo’n twee jaar geleden op zoek. Waar zijn de kinderen die behoefte hebben aan aangepast sporten? Op die manier kwamen we in contact met ziekenhuizen en inmiddels hebben we binnen de zeven academische kinderziekenhuizen in Nederland een Esther Vergeer Foundation sportpoli."

"Kinderen komen daar op allerlei medische poli’s, maar bij ons komen ze aan tafel zitten voor een gesprek over sport. Veel ouders en kinderen zijn op zo’n moment in de war en er komt ontzettend veel op hun af, er is bijvoorbeeld net een amputatie gedaan, ze zitten in een medische molen. Wij brengen in kaart wat de mogelijkheden zijn, we maken een op maat gemaakt sportplan. We kijken wat een kind leuk vindt, we zorgen voor de juiste sportmaterialen op de club en de juiste kennis bij de trainers, en we zorgen voor een warme overdracht naar de vereniging. Dat is eigenlijk het eerste moment dat die kinderen niet meer als medisch probleem worden gezien en dat horen we ook veel terug van artsen die zeggen: wij zijn goed in beter maken, maar de sportpoli is de eerste stap op weg naar de invulling van de rest van het leven van een kind.”

Niet onbevreesd
Als succesvolste rolstoeltennisser aller tijden weet Vergeer als geen ander hoeveel plezier sport kan toevoegen aan het leven. Toen zij in januari 2020 werd geconfronteerd met de diagnose borstkanker, stond ook haar leven op de kop. Ze was net moeder geworden en in de zomer zou ze de paralympische Oranjeploeg als Chef de Mission naar Tokio leiden. Van onbevreesd leiderschap was op dat moment even geen sprake. “Dat was geen onbevreesde tijd,” beaamt zij. “Gelukkig heb ik daar niet lang onder hoeven lijden.” Hoewel zij er geen zin in had, ging Vergeer het gevecht aan. “Je moet op die sneltrein springen, anders is het afgelopen. Ik heb mijn lot in handen gelegd bij de beste experts en ik heb heel gedisciplineerd en gezond geleefd om het medische traject de beste kans te geven.”

Na stevige behandelingen met chemotherapie, operatie en bestralingen, werd Vergeer eind 2020 genezen verklaard. De coronapandemie kwam voor haar als een geluk bij een ongeluk, omdat zij in 2021 alsnog als Chef de Mission meekon naar Tokio. Die rol vervulde zij een jaar later ook in Beijing en volgend jaar is zij opnieuw van de partij in Parijs. Uiteindelijk heeft de ziekte haar onbevreesd leiderschap gesterkt: “Vanuit de sport heb ik geleerd om te gaan met weerstand, planmatig te werken en met emoties om te gaan. Dat kon ik inzetten toen ik ziek was. Weerstand vormt je als mens. Ik ben er uiteindelijk alleen maar sterker door geworden. Ik ben nu nergens meer bang voor. Ik ben niet anders geworden, maar wel puurder. Ik kan makkelijker filteren waarvoor ik wil gaan en dan sta ik er ook honderd procent achter. Sommige mensen willen mee, anderen misschien niet, maar dat maakt niet uit. Het geloof in mijn eigen pad is steeds helderder.”

Voor meer informatie: esthervergeerfoundation.nl