Sportmanagement; een unieke opleiding in Vlaanderen

door: Emma Meertens | 23 maart 2023

De afgelopen decennia zijn de sportgerelateerde opleidingen in Nederland hard gegroeid. Bij onze zuiderburen heeft een soortgelijke ontwikkeling plaatsgevonden. Sport Knowhow XL is benieuwd naar hun verhaal. We spreken daarom met Nikolas Cloet, opleidingshoofd van de afstudeerrichting sport- en cultuurmanagement aan Hogeschool VIVES.

Ze trekken studenten aan uit heel Vlaanderen en dat is niet zo gek als je beseft dat Hogeschool VIVES een van de weinige aanbieders is van de opleiding sportmanagement in België, dat onderdeel is van de afstudeerrichting sport- en cultuurmanagement, dat vervolgens onderdeel is van de bachelor bedrijfsmanagement. Dat vraagt om wat extra uitleg. Nikolas Cloet:

“In België is er maar een aantal diploma’s dat je kunt halen, maar er zijn heel veel afstudeerrichtingen. De bachelor bedrijfsmanagement is in dit geval het hoofddiploma en de studenten kunnen zich specialiseren in sport- of cultuurmanagement.” De afstudeerrichting sport- en cultuurmanagement wordt onderwezen in de West-Vlaamse stad Brugge. Er is maar één andere plek in Vlaanderen waar je dezelfde afstudeerrichting kan volgen. Dat is in Turnhout, maar: “In Turnhout hebben niet een aparte specialisatie, daar hebben ze het samengepakt. Wat dat betreft zijn we een behoorlijk unieke opleiding.”

Bachelor bedrijfsmanagement
De afstudeerrichting sportmanagement zou je kunnen vergelijken met de Nederlandse opleidingen Sportkunde – leerroute Sport, Management en Ondernemen bij de Hogeschool van Amsterdam en de opleiding Sportmarketing & Management aan de Hogeschool Rotterdam. Bij die laatste opleiding volgen de studenten officieel de bachelor Commerciële Economie. In België hebben ze dus zo’n zelfde constructie, de studenten sportmanagement halen officieel een bachelor bedrijfsmanagement. “En dat is heel waardevol”, zo vervolgt Cloet, “want ze kunnen nu twee kanten op: ze kunnen in het bedrijfsleven aan de slag maar ook in de sportsector. Dat laatste is natuurlijk waar de meeste studenten van dromen. Wat dat betreft is het twee voor de prijs van één.”

Net als in Nederland had je vroeger in België qua sportgerelateerde opleidingen alleen de opleiding tot leerkracht lichamelijke opvoeding. Maar: “Sport is een sector waar je niet omheen kan. Het groeit en het professionaliseert.” En dus is het niet zo gek dat er meer sportgerelateerde opleidingen zijn bijgekomen, waaronder dus de afstudeerrichting sportmanagement. “We zijn inmiddels aan ons 17e à 18e academiejaar bezig. We hebben dus al een mooi parcours afgelegd en zijn ondertussen een gevestigde waarde”, aldus Cloet.

Sport en cultuur
Sport is dus enorm aan het professionaliseren, maar dat geldt ook voor cultuur. “Het zijn twee sectoren die niet meer ondergeschikt zijn aan andere sectoren. Het zijn sectoren waarvan we nu weten dat ze heel belangrijk zijn in het leven van mensen, in hun ontplooiing.” Een andere overeenkomst is dat de jobs in deze sectoren zich niet klassiek afspelen van negen tot vijf. “Dat vraagt dus ook om een bepaalde instelling van een student.” Verschillen zijn er ook tussen de studenten sportmanagement en studenten cultuurmanagement. “Ze lijken helemaal niet op elkaar, het is een ander type student.”

Wat duidelijk wordt in het verhaal van Nikolas Cloet is dat sportmanagement niet alleen is opgezet omdat er behoefte is aan mensen met expertise in dit vakgebied. “Ik denk dat je als onderwijsinstelling een stukje autonomie moet hebben en moet nadenken over: Wat vinden wij belangrijk dat onze studenten leren? De ontwikkeling van de student zelf vinden we bijvoorbeeld heel belangrijk, zowel op professioneel als persoonlijk vlak.” De studenten sport- en cultuurmanagement krijgen daarom ook vakken zoals people skills, waar ze leren over hoe je je als mens goed kunt uitdrukken, en selfcare management. Over dat laatste vak vertelt het opleidingshoofd: “Dat is een keuzevak waarin we de student tools aanreiken om goed voor zichzelf te zorgen. Dat gaat van meditatietechnieken tot timemanagement. We namelijk leven in stressvolle en opwindende tijden. Studenten hebben het niet altijd makkelijk.”

De vakken van de richting sportmanagement ontwikkelen zich door het curriculum heen. “Het eerste jaar is een heel klassieke managementopleiding met Frans, Recht en Economie. In het tweede jaar komen er meer sportvakken bij.” Dan volgen de studenten vakken zoals sportcommunicatie, sportbeleid en sportevenementen. In hetzelfde jaar gaan de studenten op een korte werkveldstage. Maar de echte werkveldervaring wordt opgedaan in het derde en laatste jaar van de opleiding. De studenten lopen dan stage bij een sportorganisatie en gaan aan de slag met een sportmanagementcase. De kracht van de opleiding zit hem deels ook in die stage. “De meeste opleidingen in Vlaanderen hebben namelijk stages van zes weken en wij hebben een stage van zestien weken. Wij zijn daarmee ongeveer kampioen.”

Overigens wordt de opleiding ook aangeboden aan bijvoorbeeld topsporters. “We bieden sportmanagement niet alleen aan in dagonderwijs, maar ook in afstandsonderwijs. Dat is een populaire optie bij onder meer topsporters die in het buitenland verblijven of door trainingen de lessen niet kunnen volgen”, legt Cloet uit.

Arbeidsperspectief
Wanneer het diploma behaald is, kunnen de studenten verschillende kanten op. “Een derde gaat de sportsector in, een derde het bedrijfsleven en een derde studeert verder. Je kunt veel kanten op met deze opleiding. De uitdaging voor de student is dan ook om te ontdekken wat hij leuk vindt. Je weet hier op voorhand nooit waar je terecht gaat komen.” Van media tot communicatie en van evenementorganisatie tot juridische ondersteuning, het kan allemaal. De alumni die in de sportsector aan de slag zijn gegaan, zijn onder andere actief voor de verschillende professionele voetbalclubs in België, voor Flanders Classics en het Belgisch Olympisch Comité.

Maar de studenten zouden ook zeker in Nederland aan de slag kunnen benadrukt Cloet. Tot nu toe hebben er overigens nog geen Nederlandse studenten aangeklopt bij de richting sportmanagement, wel bij cultuurmanagement. “Elk jaar gaan we met de tweedejaarsstudenten wel op een kleine studiereis naar Nederland. Dan bezoeken we bijvoorbeeld Topsportcentrum Papendal, zoiets hebben wij in Vlaanderen niet. Qua infrastructuur zijn we nog niet zo ver. We kunnen jullie er stevig van langs geven als het gaat over voetbal en wielrennen, maar jullie hebben een olympische medaillespiegel waarvan wij in België alleen maar kunnen dromen.”