Samenwerken is het toverwoord in Vereniging van de Toekomst

door: Rins van Kouwen | 13 februari 2014

Om in te spelen op nieuwe eisen en veranderingen van de toekomst, deelden 25 verenigingen hun kennis en ervaringen in de Vereniging van de Toekomst. Ook zeven sportbonden sloten zich aan. Samenwerken is het toverwoord.

De verenigingen die zich aansloten bij de Vereniging van de Toekomst hebben een uitlopende achtergrond. De consumentenbond en de ANWB bijvoorbeeld, maar ook Amnesty International, Veilig Verkeer Nederland, de KRO en D66 schoven bij de Vereniging van de Toekomst aan. Zeven sportbonden verenigden zich eveneens in het samenwerkingsverband, dat in juni 2011 werd opgericht. De zeven grootse sportbonden (voetbalbond KNVB, tennisbond KNLTB, schaatsbond KNSB, golffederatie NGF, hockeybond KNHB en volleybalbond Nevobo) besloten ook om op het aanbod van BoerCroon in te gaan.

“Wij merkten dat de verenigingen van Nederland geen platform hadden waar ze zich samen konden verenigen,” zegt Angelique Timmer, die namens BoerCroon het initiatief nam voor de Vereniging van de Toekomst. “Wij wilden een plaats creëren waar diverse verenigingen hun krachten konden bundelen en waar kruisbestuiving plaats kon vinden om op de verenigingseisen van de toekomst in te spelen. Veranderingen vragen om nieuwe keuzes. Denk aan nieuwe strategieën, een wisseling van generaties in het verenigingsbestuur of het vinden van externe financiering.”

Brede selectie
Timmer maakte een selectie van de grootste verenigingen in Nederland en zocht in de hoek van sport, omroepen, goede doelen, politieke partijen en bonden naar verenigingen die wilden participeren. “Deze verenigingen - hoe divers ook van achtergrond - hebben te maken met een gedeelde problematiek, maar werkten niet samen,” concludeerde Timmer. “De hulpvraag van een vereniging kan verschillen. Terwijl de ene sportbond te maken heeft met organisatieproblemen, heeft de andere vereniging te maken met gebrek aan vrijwilligers of sponsors. De verenigingen zitten in verschillende fases van volwassenheid.”

In het proces en de samenwerkingssessies die werden gehouden, dachten de vertegenwoordigers van de Vereniging van de Toekomst na hoe verenigingen toekomstbestendig zijn. “De KNLTB heeft bijvoorbeeld te maken met het bestuur van de vereniging dat verouderd,” zegt Timmer. “Is de manier hoe de huidige tennisvereniging is ingericht nog wel representatief voor deze tijd of is er een ander behoefte en is bijvoorbeeld een ander lidmaatschap mogelijk? Voor de schaatsbond KNSB of de paardensportbond KNHS idem dito. Je hoeft geen lid te zijn van een bond om met je paard een rondje door het bos te rijden of te skaten in het park, maar deze sporters zijn wel potentiële leden van de sportbond.”

Nieuwe lidmaatschappen
BoerCroon onderzocht dat verenigingen die een stijging in ledenaantallen laten zien hun identiteit scherp op het vizier hebben, nieuwe vormen van lidmaatschap introduceren, behoeften van leden bepalend maken, nieuwe samenwerkingsverbanden aangaan en besturingsmodellen veranderden. “De meeste verenigingen zijn erg intern gericht,” ondervond Timmer in de tien samenwerkingssessies die tot de blauwdruk van De Vereniging van de Toekomst leidden. “De verenigingen hebben vaak een eigen strategie, terwijl ze met samenwerken sterker zouden zijn. Leer hoe andere sportverenigingen succesvol zijn bij het werven van vrijwilligers die een bardienst draaien of hoe zij het voor elkaar krijgen dat voldoende mensen op zaterdagochtend een wedstrijd fluiten.”

Samenwerken is het toverwoord. Verenigingen moeten minder vanuit hun eigen koker kijken en gaan ontdekken of hun product of dienst nog leeft in de huidige tijd. “Kijk of het lidmaatschap nog aansluit bij de behoefte van de Nederlander. Onderzoek waar je elkaar kunt versterken, waar synergie plaatsvindt,” legt Timmer uit. “Er zijn veel Nederlanders die twee sporten combineren, door bijvoorbeeld in de zomer te wielrennen en in de winter te schaatsen. Daar is kruisbestuiving mogelijk. Een vereniging moet denken vanuit de veranderende behoefte van de leden.”

Mooi voorbeeld
Een succesvol voorbeeld van kruisbestuiving die tijdens de Vereniging van de Toekomst is ontstaan, is die tussen hockeybond KNHB en goede doelenorganisatie Humanitas. Timmer: “Humanitas had geen geschikte locatie om de sollicitatiegesprekken voor hun vrijwilligers te voeren. De KNHB kon hier met hun verenigingslocaties in voorzien. Zo help je elkaar.”

Bedrijven, overheid en verenigingen kunnen met elkaar samenwerken, van elkaar leren en elkaar versterken. De verenigingen kunnen van bedrijven leren hoe je economisch rendement uit je organisatie haalt en bedrijven kunnen van verenigingen en overheden leren hoe je maatschappelijke doelstellingen realiseert. “Zo kan een win/win-situatie ontstaan,” vertelt Timmer. “Een sportvereniging kan prima commerciële doelstellingen hanteren. Leden zijn best bereid om voor producten en diensten te betalen die goed aansluiten op hun behoeften.”

Leiderschap
De daadkracht van een vereniging heeft volgens Timmer niet met grootte of geld te maken. “Dat heeft met leiderschap te maken. Durf je bijvoorbeeld lef te tonen om een nieuwe alliantie aan te gaan en vorm te geven? De oude structuren van verenigingen zijn vaak een belemmering om nieuwe doelen te halen.”

De Vereniging van de Toekomst is af en begin vorig jaar opgeheven. De blauwdruk - in de vorm van een online magazine - is het resultaat. “We zijn met de ambitie gestart om een platform op te richten dat de kennis tussen verschillende type verenigingen kon samenbrengen en delen,” legt Timmer uit. “De informatie is openbaar en toegankelijk voor nieuwe verenigingen die hier hun voordeel mee willen doen.”

Zie voor de resultaten van de vereniging van de Toekomst het online magazine