Jongeren helpen via rugby: het succes van project Turn-Over

door: Emma Meertens | 22 december 2022

Sinds 2013 zet project Turn-Over zich in voor jongeren met gedragsproblemen. Door middel van rugby wordt geprobeerd deze doelgroep op het rechte pad te krijgen. Inmiddels heeft Turn-Over al meer dan 950 jongeren kunnen helpen. We spraken met de oprichter en de drijvende kracht achter de organisatie ervan: Joeri Peperkamp.

Hij weet als geen ander wat de kracht van sport kan zijn. Joeri Peperkamp was een jaar of twintig toen het mentaal niet goed met hem ging. Uiteindelijk hielp rugbyen hem er weer bovenop. Peperkamp speelde daarvoor jarenlang basketbal, maar raakte op een gegeven moment het plezier een beetje kwijt. “Ik lag er na de eerste helft meestal al uit met vijf fouten. Mijn teamgenoten zeiden toen als geintje dat ik beter kon gaan rugbyen.” En zo geschiedde. Hij werd met open armen ontvangen bij de rugbyclub in Castricum en ontdekte de kracht van deze sport.

Omscholen tot jeugdwerker
Het zaadje voor het project Turn-Over werd overigens pas jaren later gezaaid. In 2008 kwam Peperkamp in een auto-ongeluk terecht. Er lag een lang revalidatietraject voor hem en dus besloot hij een opleiding te gaan volgen. “Ik wist dat als ik thuis zou blijven zitten, het niet goed zou komen. Vanuit de gedachte ‘ik wil andere mensen helpen’ ben ik mij toen gaan omscholen tot jeugdwerker”, zo legt de oprichter van Turn-Over uit. Hij werkte vervolgens bij verschillende (gesloten) jeugdinstellingen. Eén ding viel hem altijd op: “Ik mocht vaak niet met ze sporten”.

Ondanks dat hij regelmatig duidelijk maakte dat jongeren juist gebaat zijn bij sporten, bleef de situatie hetzelfde. Peperkamp zegde zijn baan op en ging jongeren individueel trainen. In diezelfde periode kwam hij in Engeland een soortgelijk project als het huidige Turn-Over tegen. “Ik dacht meteen: dit moet ook in Nederland. Ik heb het Engelse project omgeschreven naar het Nederlands en ben er samen met mijn partner Olga (de Graaf, red.) ingestapt.”

Begin van project Turn-Over
Samen zochten ze contact met jongerenwerkers en wijkagenten om te kijken welke jongeren ze zouden kunnen helpen. Zo kwamen ze bij 8 à 10 jongvolwassenen terecht. Ze kochten een oud busje, namen een extra werknemer aan en gingen aan de slag bij de rugbyclub in Castricum. Peperkamp en de Graaf betaalden zelf alle kosten omdat er in eerste instantie niet heel enthousiast werd gereageerd op het initiatief. “Maar toen we eenmaal waren gestart, hebben we de gemeente en het UWV vaak uitgenodigd om een kijkje te komen nemen. Ze waren heel verrast door het succes toen ze het zelf zagen.”

Na verloop van de tijd veranderde de focus qua doelgroep. Ze besloten aan de slag te gaan met jongeren, zowel jongens als meisjes, tussen de 14 en 18 jaar oud. “Het zijn jongeren die niet naar school gaan en op het punt staan om in het criminele circuit te belanden. Onze taak is ze te behouden voor uithuisplaatsing en voor een gevangenisstraf. Het doel is om ze terug naar school te krijgen zodat ze hun diploma kunnen halen”, aldus Joeri Peperkamp. “Daarnaast ondersteunen we ook jeugdgedetineerden bij wie we een blijvende gedragsverandering teweeg willen brengen.”

Intensief programma
Op het moment dat de jongeren bij Turn-Over aan de slag gaan, start er een cyclus van drie maanden waarin er gewerkt wordt aan die gedragsverandering. Zo’n vier dagen in de week zijn ze bij de rugbyclub te vinden. De jongeren worden ’s ochtends opgehaald en daarnaartoe gebracht. “We beginnen de dag met corveetaken, een gezond ontbijt en een sportprogramma. Vaak is dat rugby. Ze hoeven uiteraard geen rugbyer te worden, maar we willen ze wel de basis meegeven van het spelletje.” De middag staat vaak in het teken van cognitieve trainingen. De begeleiders gaan 1-op-1 met de jongeren aan de slag, maar ze krijgen ook regelmatig workshops van (inter)nationale topsporters. Zo zijn rugbytoppers als Fabian Holland en Delon Armitage ook verbonden aan het project.

Maar ook topatleten uit andere sporten zijn nauw betrokken. Jorina Baars - tienvoudig wereldkampioen kickboksen - is bijvoorbeeld een van de ambassadeurs. “Daarnaast bestaat ons team uit skj’ers, een GZ-psycholoog en een orthopedagoog. En we werken samen met jeugdinstellingen en scholen. Waar we in het begin nog naar deze instellingen toe gingen, komen zij inmiddels naar ons toe.” Door aanbestedingen te schrijven aan deze gemeentes en onderwijs-/jeugdinstellingen, kan het project ook financieel blijven voortbestaan.

Een andere belangrijke samenwerking is die met Rugby Nederland. Voor deze bond is Turn-Over een mooi voorbeeld van hoe er reclame gemaakt kan worden voor de rugbysport in Nederland. De lijntjes tussen de bond en project Turn-Over zijn ook een stuk korter geworden sinds het hoofdkwartier van Turn-Over verhuisd is naar het Nationaal Rugbystadion Amsterdam. In de toekomst zou Peperkamp graag gebruik maken van de sportfaciliteiten om de Turn-Over-methode te trainen aan bijvoorbeeld jongerenwerkers. Dat zijn dan niet alleen jongerenwerkers uit Nederland, maar ook uit het buitenland. “We zitten nu in de gehele Randstad en willen dat uitbreiden naar de rest van het land. Daarnaast starten er volgend jaar soortgelijke projecten in België en Frankrijk.” Maar Peperkamp is wel duidelijk over die groei: “Je zet dit soort projecten niet eventjes neer. Het is heel intensief en daarmee willen we rustig groeien. Het liefst wil je iedereen helpen, maar je hebt maar één kans bij deze jongeren en daar moet je heel voorzichtig mee zijn.

Succes van Turn-Over
Inmiddels hebben ze wel al 950 jongeren kunnen helpen. Peperkamp en zijn collega’s monitoren de verschillende (oud-)deelnemers ieder kwartaal en delen deze data met het CBS. Nu het tienjarig bestaan van de organisatie steeds dichterbij komt hebben ze sowieso weer meer contact met de jongeren. Peperkamp: “Met sommige jongens heb ik nog steeds regelmatig contact. Dan bellen ze mij op en gaan we een kop koffie drinken. Het is mooi om hun verhalen te horen en te zien waar ze terecht zijn gekomen.”

Voor meer informatie: www.turn-over.nl