Jeroen Otter zag shorttrack in Nederland volwassen worden

door: Leo Aquina | 15 december 2015

“We zijn al regelmatig op televisie, maar de mensen moeten de weg naar het stadion nog weten te vinden”, aldus Jeroen Otter een paar dagen na het NK shorttrack in Amsterdam. De Nederlandse shortrackbondscoach wordt op zijn wenken bediend. Het EK Shorttrack van 23 tot en met 25 januari in Dordrecht is op zaterdag en zondag uitverkocht. Shorttrack zit in de lift. Toch luidde Otter begin januari de noodklok. Zonder zomerijs in Thialf zou het de komende twee jaar onmogelijk zijn om de huidige standaard vast te houden. De bondscoach twijfelde over contractverlenging. Die kou lijkt inmiddels uit de lucht. “Na dat interview heb ik van diverse instanties mogelijkheden aangereikt gekregen.”

Vanwege een verbouwing is het de komende twee jaar niet mogelijk in Thialf op zomerijs te trainen. “Je kan nog de beste staf van de wereld formeren, maar als je geen ijs hebt om op te schaatsen, houdt het op. Ik vraag van de sporters om 24x7 met hun sport bezig te zijn. Dan moet je het ook goed faciliteren.” Daartoe zijn ondanks Thialf dus toch mogelijkheden, al kan Otter nog niet precies zeggen welke:

“We hebben helaas geen ongelimiteerd sjeikenbudget, dus we moeten overal nog een prijskaartje aan hangen. Een van de mogelijkheden is samenwerking met Zuid-Korea. Dat is heel mooi, maar je kunt van een Nederlandse schaatser natuurlijk niet vragen of hij een half jaar aan de andere kant van de wereld gaat zitten. Als aanvulling op trainingen in Nederland zou het wel mooi zijn.”

Otter denkt in ieder geval weer hardop na over contractverlenging. “Dat zou dan tot en met 2018 plus minimaal een half jaar zijn. Je kunt een team en de bond niet direct na de sluitingsceremonie van de Olympische Spelen in de steek laten. Je moet ook meewerken aan de continuïteit.” Met die continuïteit zat het de afgelopen jaren gezien de Nederlandse shorttrackprestaties wel goed. Hoe anders was dat toen Otter zelf nog op de schaatsen stond?

Jaren tachtig
De bondscoach vertelt hoe hij zelf in de eind jaren zeventig met de sport in aanraking is gekomen. “Ik reed als jongetje altijd op de Jaap Edenbaan in Amsterdam, maar in die jaren ging de 400 meterbaan pas eind oktober open. Daarom gingen wij naar Leiden, waar een tijdelijke 200 meterbaan was met een ijshockeyveld in het midden. Daar zag ik voor het eerst shorttrack en dat vind ik hartstikke mooi. Ik was als jongetje van 14 jaar heel licht en ik had niet zoveel te zoeken op die zware 400 meterbanen buiten. Daar moest je groot en sterk voor zijn, dus toen heb ik shorttrack opgepakt.”

En dat was niet zonder succes. Otter werd vier maal wereldkampioen met de relayploeg en won in 1988 Olympisch goud toen de shortrack nog een demonstratiesport was.

Verenigde Staten
Ondanks Otters successen waren de faciliteiten voor shorttrackers in Nederland mager. “Ik moest altijd maar vechten tegen de buitenlandse bierkaai.” Otter stopte met schaatsen en werd coach. “Na mijn actieve carrière ben ik naar Amerika gegaan, want daar waren de faciliteiten in mijn ogen het beste. We woonden in Marquette Michigan, tegen de Canadese grens aan, en uit het hele land kwamen er tieners die letterlijk huis en haard verlieten om daar hun droom als shorttracker na te jagen. Dat was in Nederland ongekend.”

Toen Otter als bondscoach terugkeerde in Nederland, was dat veranderd: “Na de winterspelen in Turijn (2006) heeft de KNSB met technisch directeur Arie Koops een shorttrackcentrum opgezet in Heerenveen. Er is een nationaal team opgezet en atleten kregen de mogelijkheid om in Heerenveen te gaan wonen.”

Fundament
De eerste vier jaar stond de nationale shorttrackselectie onder leiding van de Candese coach John Monroe samen met sportmanager Wilf O'Reilly. Hij legde het fundament, waarop Otter voort kon bouwen: “Ik kwam niet in een gespreid bedje, maar het bed stond er wel al. Ik heb de afgelopen vier jaar de lakens recht gelegd en de kussens opgeschud.”

Otter legde het accent in de trainingen minder op fysieke kracht en meer op tactiek. “Hoewel we ook meer zijn gaan schaatsen, heb ik vooral aandacht besteed aan het ‘spelletje’. We konden technisch heel aardig schaatsen, maar konden we ook reageren als er een aanval werd ingezet in een race? In shorttrack moet je kunnen ageren en reageren. We doen dat door in de training allerlei wedstrijdvormen te simuleren. Sjinkie Knegt krijgt tijdens een training bijvoorbeeld de opdracht om tijdens een rondje drie man te passeren en die andere drie moeten proberen hem dat onmogelijk te maken.”

Bij dat tactische spelletje hoort ook een sterke geest. “We hebben daarom ook de mentale rekbaarheid van onze sporters opgezocht”, vertelt Otter. Zo gaf de bondscoach zijn sporters na een trainingskamp ooit een kaart en een kompas. In plaats van met het vliegtuig moesten ze 1700 kilometer op de fiets naar huis rijden.”

Succes
De offers werden beloond. Otters nationale schaatsers boekten internationale successen, met als klap op de vuurpijl de bronzen medaille voor Sjinkie Knegt op de Olympische Spelen van Sotsji. “Dat was niet alleen de eerste Nederlandse olympische shorttrackmedaille ooit, het was de eerst medaille voor een Nederlandse man op de winterspelen buiten het langebaanschaatsen”, zegt Otter niet zonder trots. Hoewel het langebaanschaatsen in Nederland traditioneel in de schijnwerpers staat, is Otter verre van jaloers. Mede dankzij huidige internationale prestaties van de Nederlandse ploeg, krijgt het shorttrack ook steeds meer aandacht.

“Vanmiddag ga ik naar een bijeenkomst op Papendal met coaches uit allerlei sporten en als ik dan na ga hoeveel van die sporten regelmatig op televisie te zien zijn… Wij krijgen echt veel aandacht en dat is nog altijd groeiende. Als er succes is komt er publiek op af en door alle aandacht komt er ook steeds meer jeugd op af. Er komt meer ijs beschikbaar voor shortrack en daardoor komt er uiteindelijk ook meer sportief succes. Dat is synergie.”

Medaillekansen in Dordrecht
De komende EK shortrack vormen opnieuw een katalysator. “Veel Nederlanders hebben onze successen de afgelopen jaren op televisie gevolgd. Nu krijgen zij de gelegenheid om het zelf te komen bekijken in het stadion en dan zullen ze zien dat het in het echt nog veel spannender is dan op TV”, aldus Otter. Hoe staat het met de Nederlandse kansen op sportief succes? “Bij de dames kampt de nationale selectie met een dubbele onthoofding. Jorien ter Mors rijdt dit seizoen niet en Yara van Kerkhof heeft een vervelende rugblessure overgehouden aan een val, waardoor het EK voor haar te vroeg komt.”

De heren trokken het succes van vorig jaar dit seizoen door. “Sjinkie Knegt heeft in de wereldbekers laten zien dat hij op alle afstanden met de beste meekan en ondanks het vertrek van twee vaste krachten, stond het relayteam drie van de vier wereldbekerwedstrijden in de finale. Maar je moet er niet vanuit gaan dat we zomaar even medailles gaan pakken. De Russen hebben een paar jaar geleden natuurlijk een heel grote stap gezet door een meervoudig olympisch en wereldkampioen aan te trekken.” De voormalige Zuid-Koreaan Victor Ahn won als Rus drie maal goud en één maal brons in Sotjsi. “Die jongen rijdt straks in Dordrecht ook gewoon zijn rondjes en reken maar dat de Russen video’s van Sjinkie hebben bestudeerd”, zegt Otter.

Tickets kopen voor het EK Shorttrack (23-25 januari) in Dordrecht? Alleen voor de vrijdag zijn er nog kaarten, klik hier