Duurzaamheidslabel geeft duidelijkheid bij aanschaf kunstgrasveld

door: Emilie Maclaine Pont | 16 januari 2025

Op dinsdag 28 januari 2025 vindt het jaarcongres van de Branchevereniging Sport en Cultuurtechniek (BSNC) plaats, bedoeld voor degenen die zich bezighouden met advisering, engineering, realisatie, levering en onderhoud van buitensportvoorzieningen. Het congres spitst zich dit jaar toe op (kunst)grassportvelden en andere (kunstmatige) sportondergronden.

Rik van Kraaij van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en Koen Beelen (BSNC) gaan in de sessie die zij tijdens het congres verzorgen in op duurzaamheidsinstrumenten waar de sportsector gezamenlijk al enige jaren aan werkt. Van Kraaij geeft aan dat daarbij ook de ontwikkeling en invoering van een duurzaamheidslabel aan bod komt. “Vanaf dit jaar krijgt immers iedereen uit de sector met die instrumenten en dit label te maken, of je nu leverancier van kunstgras bent, adviseur, werkt bij een ingenieursbureau of verantwoordelijk bent voor de aanleg, onderhoud en renovatie van kunstgrasvelden.”

Uniformering
Van Kraaij stapte vijf jaar geleden in als coördinator van de Routekaart Verduurzaming Sport: een samenwerkingsverband van verschillende partijen, waaronder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeenten, de provincies, het Platform Ondernemende Sportaanbieders, BSNC en Kenniscentrum Sport & Bewegen om de sportsector in versneld tempo te verduurzamen. “Als RVO hebben we die coördinerende rol op ons gekregen omdat we breder kijken dan de sportsector zelf. Dat helpt om overlegstructuren te ondersteunen en inhoudelijke uitdagingen aan te pakken.”

Als het gaat om verduurzaming van de sport is kunstgrasverduurzaming een van de hot topics. Van Kraaij: “Kunstgras levert nog veel afval op, omdat het op dit moment slecht te recyclen is om op hetzelfde kwaliteitsniveau weer in te zetten. Recycling gebeurt wel, maar dan worden er bijvoorbeeld kantplanken, uitlooproosters en tuinmeubels van gemaakt. Niet opnieuw een kunstgrasveld dus. Degenen die het kunstgras afnemen, voornamelijk gemeenten, zijn afzonderlijk wel bezig met het stellen van normen aan het kunstgras om de impact op het milieu te verminderen, maar een eenduidige waardering in de vorm van duurzaamheidslabel op circulariteit ontbrak. Voor grotere gemeenten is dit wellicht niet zo’n probleem. Zij beschikken (meestal) al over de benodigde kennis hierover. Anders is dat voor kleinere gemeenten.

Duurzaamheidslabel
Door met een duurzaamheidslabel te komen, weten de leveranciers weten beter waar ze aan moeten voldoen, terwijl de gemeenten in de aanbesteding scherper kunnen stellen wat ze van het kunstgras verwachten. "Op het gebied van duurzaamheid creëren we zo bovendien een level playing field waarin de regels transparant en eenvoudig uitlegbaar zijn”, aldus Van Kraaij. “Het duurzaamheidslabel is gebaseerd op de milieukostenindicator. Deze MKI wordt al gebruikt in de bouw en infrastructurele projecten en is een middel om de milieu-impact van materialen te waarderen, gebaseerd op levenscyclusanalyses. Eenzelfde waardering kan nu uitgevoerd worden voor de toplagen van kunstgras. Nederland heeft daarmee de wereldwijde primeur. Europa kent wel de zogenaamde Product Environmental Footprint, maar deze PEF is nog niet wettelijk geborgd. Dat is voor de Nederlandse sportsector niet wenselijk: wij hanteren daarom voor het toetsen van milieu-impact van materialen de wettelijke voorgeschreven methode voor de MKI."

Zero emissie is nog ver weg
Voor het milieu is de keuze voor natuurgras nog altijd het beste, maar in dicht stedelijke gebieden ongeschikt in verband met snelle slijtage door veelvuldig gebruik. We kunnen daarom volgens Van Kraaij niet om kunstgras heen.

“Bij voorkeur wil je uiteraard wel naar zero emissie-producten toe. In het geval van kunstgras is dat alleen op dit moment niet haalbaar. Geen koolstofuitstoot tijdens het winnen, produceren, gebruiken en recyclen of hergebruiken kan alleen bij een gesloten kringloop. Daar is nu nog geen sprake van. Een route zou kunnen zijn om uitsluitend gebruik te maken van biobased materialen. Zo ver zijn we nu evenmin. Tot die tijd is het dus de kunst om de uitstoot zo laag mogelijk te houden. Wij denken met de MKI en het duurzaamheidslabel een slag te kunnen maken. Bij degenen voor wie dit label relevant is, proeven we wel nog wat koudwatervrees. Juist daarom willen we hen zoveel mogelijk informeren, onder andere tijdens het BSNC-jaarcongres, om hen zo juist op de voordelen te wijzen. De duidelijkheid die het label geeft, zorgt wellicht voor iets minder flexibiliteit in kunstgrasmatten. Tegelijkertijd hebben gemeenten bijvoorbeeld de keuze om al dan niet te investeren in nieuwe technieken als regenwateropslag onder en warmteopwekking met kunstgrassportvelden, waar Nederland ook in vooroploopt. In die zin is er ruim voldoende keuzevrijheid.”

Voor meer informatie: BSNC-congres 2025