Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Focus op ouders, coach en kind voor positieve sportcultuur

door: Frank Molema | 5 november 2020

Hoe zorg je voor een langdurige positieve jeugdsportcultuur? Daarvoor moet je aan de slag met coach, kind én ouder, zo luidt de gedachte achter Sport in Perspectief, een pedagogische methode voor sportclubs en talentencentra. Initiatiefnemer Daniëlle van der Klein-Driesen: “Ouders, coach en kind zijn samen verantwoordelijk voor een positieve sportcultuur.” 

SportInPerspectief-1Als sportpsycholoog/orthopedagoog merkte Daniëlle van der Klein-Driesen dat sporters al op jonge leeftijd druk kunnen ervaren. Dat komt doordat zij zelf de lat soms te hoog leggen, maar ook doordat de sporters goed willen presteren voor hun omgeving (teamgenoten, de coach en de ouders). Die druk kan volgens Van der Klein-Driesen deuken geven in het zelfvertrouwen en plezierbeleving en dat heeft weer effect op prestaties. Ze is van mening dat er veel meer gedaan kan worden om deze mentale ‘deuken’ te voorkomen. 

Visie verder ontwikkeld
Toen Daniëlle en haar team van Flow Mentale Training in 2019 de Nationale Sport Innovator Prijs wonnen, kregen zij de kans de pedagogische methode Sport in Perspectief te ontwikkelen, met tot doel om sportclubs op het veld te leren hoe zij zelfvertrouwen en plezier stimuleren. Met een professioneel team bestaande uit onder meer (ortho)pedagogen, sportpsychologen, studenten, data-analisten, (ex)topsporters, ouders, coaches en talenten werd de visie achter Sport in Perspectief verder ontwikkeld. “Het gaat om bewustwording creëren”, vertelt Daniëlle. “Waarbij coaches, ouders en sporters op het veld, de mat of de baan leren in perspectief te kijken naar zichzelf en de ander. Dat zij begrijpen waarom jijzelf en een ander doet wat-ie doet.” 

In een programma van vijf maanden worden ouders, sporters en coaches een spiegel voorgehouden waardoor zij zich bewust worden van het effect van hun eigen gedrag op het veld, in de kleedkamer, langs de lijn, via de app, in de auto en thuis. De rode draad van Sport in Perspectief is een vijftal thema’s (rol, verwachtingen, communicatie, blik & handelen en plezier) die telkens terugkomen in de workshops, de online training voor trainers ‘KOP IN', het boek Als je maar wint. Sportouders in perspectief en de toolkit voor sportouders.

"Als je als ouder te veel roept langs de lijn, dan houd je je kind dommer"

Uitleg in plaats van regels
Het gebeurt vaak dat betrokkenen op de sportclub regeltjes krijgen opgelegd, vertelt de initiatiefnemer van Sport in Perspectief. Bijvoorbeeld dat ouders positief moeten zijn en niet mogen schreeuwen. Van der Klein-Driesen: “We weten de regels inmiddels wel. Als het om storend gedrag gaat wijzen we snel naar een ander: die moeder is irritant, de trainer snapt er niets van…. Wij richten ons op uitleg, (rol)duidelijkheid en het ervaren van het effect van je gedrag: als je als ouder te veel roept langs de lijn, dan houd je je kind dommer. Als een sporter schreeuwt naar de scheidsrechter, leidt dat af van je prestatie en ga je slechter spelen. Als de coach heel erg op het resultaat gericht is, creëert dat angst bij de sporters.

De essentie is dat de jeugd plezier heeft in sport, maar je kunt er niet omheen dat sport ook om presteren gaat. Dat is ook wat sport mooi maakt, vindt ze. “In sport zit competitie en selectie. De manier waarop dit gebeurt verdient aandacht. Kinderen - maar ook ouders en coaches - moeten leren hoe ze daarmee omgaan. Als je kinderen de mentale vaardigheden leert die hen weerbaarder maakt, hebben ze daar in de rest van hun leven profijt van. Op school kan je ook blijven zitten, terwijl je vrienden overgaan. In je werk krijg ook wel eens functie niet. Als je sportplezier wil, moet je ouders, coaches en kinderen trainen in de onplezierigheid van sport.”

SportInPerspectief-2Afstemming
Of het gaat om breedtesport of topsport maakt een groot verschil, zegt ze. “In de breedtesport is de klacht over ouders bijvoorbeeld dat ze te weinig aanwezig zijn, terwijl in de topsport ouders het heel lastig vinden om los te laten. Daar bemoeien ze zich er soms te veel mee. Bij aanvang van het traject gaan we dan ook in gesprek met elkaar om te kijken wat specifiek nodig is om de afstemming tussen kind, coach en ouder optimaal te krijgen. We hebben geen toverstafje, de verandering moet van binnenuit de club ontstaan.” 

Natuurlijk maakt het uit of het gaat om een team of individuele sporter, omdat bij individuele sporten ouders langs de lijn soms vele uren vooral op hun eigen kind gefocust zijn. Maar ook teamsporten zijn niet te vergelijken. Bij een voetbalwedstrijd is goed hoorbaar wat ouders roepen naar hun kinderen, maar bij een potje waterpolo is het voor de kinderen niet te verstaan wat er gezegd wordt. Het gaat er ook om wat ouders van tevoren zeggen.

"Het gaat twee kanten op. Het draait om de afstemming met je kind. Je moet jezelf snappen, maar ook weten wat je kind nodig heeft”

Gedoe
Van der Klein-Driesen benadrukt hoe groot de rol is die ouders hebben. “De lijn tussen kind en ouder is ongelooflijk sterk. Ouders hebben de taak hun kind te beschermen, maar in sport wordt van je gevraagd je kind af te staan aan iemand die vaak helemaal niet opgeleid is om kinderen te begeleiden, maar je moet het wel kunnen loslaten. Afspraken hierover zijn vaak niet helder en daarom krijg je gedoe. Je bent als vader of moeder bijvoorbeeld wel teammanager, maar je mag je niet met het spel bemoeien.”

Tegelijkertijd is het voor ouders eveneens belangrijk dat ze hun grenzen aangeven. Als zoon of dochter vindt dat ouders niks mogen zeggen en hen in een hoekje zet, terwijl ze wel uren in de auto hebben gezeten, dan slaat de balans wellicht de verkeerde kant op. “Het gaat twee kanten op. Het draait om de afstemming met je kind. Je moet jezelf snappen, maar ook weten wat je kind nodig heeft.”

SportInPerspectief-3Aandacht voor het perspectief van trainers is er in het programma eveneens uitgebreid. “Iedereen weet dat het belangrijk is dat een kind positief benaderd wordt. De coach is vaak van goede wil. Het moet normaal worden dat als je met kinderen en jeugdigen werkt, je pedagogische en didactische kennis hebt voor het werken met kinderen en hun ouders. De online training voor trainers leert trainers die vaardigheden, maar vooral heel veel praktische mentale trainingsvormen zodat die ze in hun eigen fysieke training kunnen verwerken.

Lancering begin december
De bedoeling is dat Sport in Perspectief begin december wordt gelanceerd op de middenstip van Excelsior. Het programma start vervolgens in januari bij deze Rotterdamse voetbalclub, maar ook bij PAC Atletiek in dezelfde stad en de Haagse Intime Tennis Academy. Volgens Van der Klein-Driesen volgen er in het nieuwe sportseizoen meer clubs uit verschillende sporten. 

Een groot aantal partners heeft zich al aan Sport in Perspectief verbonden. Zo laat Rotterdam Sportsupport aan regionale sportclubs weten wat er mogelijk is met Sport in Perspectief. Daarnaast heeft deze organisatie pedagogen in dienst die hielpen bij de ontwikkeling van het programma. Ook Rotterdam Topsport is een trouwe partner die helpt om Sport in Perspectief uit te rollen in de topsport. Directeur Peter Blangé schreef het voorwoord van het bijbehorende boek Als je maar wint. Sportkoepel NOC*NSF laat het programma meedraaien in het nationaal sportakkoord voor een positief sportklimaat. 

Voor meer informatie: Sport in Perspectief

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst