Degradatie ontlopen via de rechter? NAC start kort geding om duel met Go Ahead Eagles

Volgens de Rijkswet op het Nederlanderschap verliest iemand zijn Nederlandse nationaliteit wanneer hij of zij vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt. Zonder Nederlands paspoort heb je een werkvergunning nodig om in Nederland werkzaam te zijn. Dean James was er niet van op de hoogte dat hij zijn Nederlandse nationaliteit kwijt was en dus had hij ook niet de vereiste werkvergunning.

In de reglementen van de KNVB is die werkvergunning wel verplicht voor spelers zonder de Nederlandse nationaliteit. De aanklager van de KNVB startte op verzoek van NAC een onderzoek naar de speelgerechtigheid van James. De conclusie was dat het niet aan de aanklager is om de nationaliteit van een persoon vast te stellen. Op grond van de ontvangen informatie van onder andere de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst), wordt vastgesteld dat James, door het aannemen van de Indonesische nationaliteit in maart 2025 niet speelgerechtigd was. De aanklager besloot geen tuchtrechtelijke maatregelen te nemen, vanwege het feit dat zowel de speler als de club niet op de hoogte waren van de automatische gevolgen van het aannemen van een andere nationaliteit. Bovendien is gebleken dat de gevolgen van het aannemen van een andere nationaliteit breder onbekend waren binnen het betaalde voetbal. James zelf werd dus niet geschorst. 

NAC had het competitiebestuur van de KNVB verzocht de wedstrijd tussen Go Ahead Eagles en NAC ongeldig te verklaren, maar het competitiebestuur weigerde dit. Het competitiebestuur weegt de belangen af en vindt het onaanvaardbaar dat onzekerheden buiten het sportieve en reglementaire domein de competitie zouden ontwrichten. Omdat het over veel meer spelers gaat, zou het besluit om wedstrijden ongeldig te verklaren nadelig kunnen uitpakken voor alle clubs en dus grote gevolgen hebben voor het hele Nederlandse voetbal. Met het oog op proportionaliteit en rechtszekerheid acht de KNVB het niet rechtvaardig om deze wedstrijd ongeldig te verklaren. Het bestuur heeft daarbij onder meer oog gehad voor het feit dat clubs geen invloed hebben op de onzekerheden die nu spelen. De wedstrijd wordt dus niet ongeldig verklaard. 

De Parel van het Zuiden is het niet eens met het besluit van het competitiebestuur en spant een kort geding aan. NAC wil in die procedure door de rechter laten toetsen of de KNVB mocht komen tot het besluit om de wedstrijd niet ongeldig te laten verklaren. De club wil de wedstrijd alsnog ongeldig laten verklaren en laten overspelen. 

Het Reglement Wedstrijden Betaald Voetbal van de KNVB bepaalt wat er moet gebeuren als een niet-speelgerechtigde speler heeft meegevoetbald. Lid 4 sub a van artikel 7 regelt dat de openbaar aanklager ingeval van een niet-speelgerechtigde speler, de zaak kan behandelen in een tuchtprocedure. Het woord “kan” in deze bepaling geeft de openbaar aanklager echter de vrijheid om de zaak ook niet te behandelen. De aanklager van de KNVB heeft in dit geval afgezien van tuchtrechtelijke maatregelen.

Uit lid 4 sub b van artikel 7 blijkt dat (wanneer er sprake is van een geval uit sub a) het competitiebestuur van de KNVB de wedstrijd ongeldig kan verklaren, indien daarom wordt verzocht binnen acht dagen. NAC heeft het verzoek binnen acht dagen gedaan. Ook in deze bepaling geeft het woord “kan” het competitiebestuur de vrijheid om hier een besluit over te nemen. Het bestuur kan beslissen om de wedstijd ongeldig te verklaren, maar kan er ook voor kiezen om de wedstrijd niet ongeldig te verklaren. Wanneer een wedstijd ongeldig wordt verklaard, bepaalt het bestuur of deze wedstrijd zal worden overgespeeld. Hier lijkt een grote mate van autonomie aan de KNVB te worden toegekend.

Het competitiebestuur is bevoegd een wedstrijd niet over te laten spelen, wanneer de uitslag daarvan niet van invloed is op het bezetten van een degradatieplek (artikel 7 lid 4 sub c). Het bestuur betaald voetbal heeft de Reglementscommissie in 2016 verzocht om uitleg deze regel.  De commissie gaf toen aan dat de reglementen van de KNVB restrictief moeten worden uitgelegd met het oog op de rechtszekerheid van de leden van de KNVB. Dit betekent dat in artikel 7 lid 4 sub c sprake is van een limitatieve opsomming: alleen als aan alle voorwaarden is voldaan kan het competitiebestuur besluiten de wedstrijd niet te laten overspelen. Het competitiebestuur van de KNVB is dus alleen bevoegd een wedstijd niet over te laten spelen, als de uitslag van die wedstrijd geen invloed heeft op het bezetten van degradatieplaats.

Zijn we er dan? Nog niet helemaal. De rechter zal namelijk naar het hele artikel 7 in samenhang moeten beoordelen. Uit sub b blijkt dat het competitiebestuur pas toekomt aan de beslissing om een wedstrijd al dan niet over te spelen, wanneer de wedstrijd ongeldig wordt verklaard. Als het bestuur de wedstrijd niet ongeldig verklaart, heeft het ook niet de bevoegdheid om te bepalen of de wedstrijd overgespeeld zal worden. Veel zal dus afhangen van de vraag of het competitiebestuur mocht besluiten de wedstrijd niet ongeldig te verklaren en daar heeft zij nou juist een grote mate van vrijheid in. Beantwoordt de rechter die vraag bevestigend, dan houdt het voor NAC daar op.

Oordeelt de rechter dat het competitiebestuur het verzoek van NAC om de wedstrijd ongeldig te verklaren wel had moeten toewijzen, dan zal dat eigenlijk onvermijdelijk tot gevolg hebben dat de wedstrijd moet worden overgespeeld. Het gaat immers om een rechtstreekse degradatieplek.