Rusten er fiscale en administratieve verplichtingen op de organisator van een sportevenement als zij prijzengeld aan topsporters uitkeren die geen zelfstandig ondernemer zijn?

Hierna zullen wij uiteenzetten op welke wijze een organisator moet toetsen of er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking. Een dergelijke toetsing is erg feitelijk van aard.

(Fictieve) Diensbetrekking
Een ‘echte’ dienstbetrekking wordt aanwezig geacht wanneer alle hiervoor vereiste elementen aanwezig zijn, te weten:
- er is sprake van een gezagsverhouding tussen de sporters en de organisator van het evenement;
- de organisator betaalt de sporters loon (=gage); en
- de sporters verrichten de werkzaamheden persoonlijk.

Wanneer geen sprake is van een ‘echte’ dienstbetrekking omdat één van de hiervoor vereiste elementen ontbreekt, dan kan er mogelijk sprake zijn van een ‘fictieve’ dienstbetrekking tussen de organisator en de sporters. Hierna zullen wij de in de praktijk veel voorkomende variant van de fictieve dienstbetrekking, ‘de gelijkgesteldenregeling’, nader uitwerken. Er is sprake van een gelijkgestelde wanneer aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
- de arbeidsverhouding/overeenkomst wordt aangegaan voor ten minste één maand; én
- de sporters werken doorgaans op ten minste twee dagen per week, ongeacht het aantal uren per dag; én
- de vergoeding bedraagt ten minste 40% van het wettelijk brutominimumloon; én
-de sporters verrichten de werkzaamheden persoonlijk.

Wanneer sporters in dienstbetrekking werkzaam zijn voor een organisator, heeft dit tot gevolg dat de organisator inhoudingsplichtig is.

Wanneer een organisator tot de conclusie komt dat de sporters op grond van het vorenstaande in (fictieve) dienstbetrekking werkzaam is, heeft dit tot gevolg dat de organisator inhoudingsplichtig is. De organisator zal zich in dit geval moeten melden bij de Belastingdienst en maandelijks loonheffingen moeten inhouden en afdragen. Hiertoe moet de organisator een loonadministratie aanleggen en in beginsel maandelijks elektronisch aangifte doen bij de Belastingdienst. Daarnaast rusten op de organisator verplichtingen als:
- een loonstaat aanleggen;
- een eerstedagsmelding voor de sporters doen;
- gegevens van de sporters opvragen welke van belang kunnen zijn voor de heffing van loonheffingen;
- identiteit van de sporters vaststellen en een kopie identiteitsbewijs (geen rijbewijs!) bewaren;
- jaaropgaaf aan de sporters verstrekken.

Als door de organisator is vastgesteld dat er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking, betekent dit in beginsel dat het gehele honorarium loon vormt. Een uitzondering hierop vormen de kosten welke binnen de fiscaal hieraan gestelde regels onbelast vergoed mogen worden. De plicht tot het voeren van een loonadministratie vloeit rechtstreeks voort uit de Wet. De plicht tot het voeren van een loonadministratie kan dan ook niet voorkomen worden door het opnemen van een passage in het contract met de sporters waarin wordt overeengekomen dat zij de inkomsten dienen te verantwoorden in hun aangifte inkomstenbelasting. Wanneer de inhoudingsplicht ontbreekt, is er geen plicht tot het voeren van een loonadministratie.

Verklaring Arbeidsrelatie (VAR)
De hiervoor beschreven inhoudingsplicht geldt niet wanneer de organisator beschikt over een afschrift van een juiste en geldige verklaring arbeidsrelatie (VAR). Op het moment dat een sporter een verklaring Winst uit Onderneming of een verklaring DGA overlegt, kan inhouding van loonheffingen en het voeren van een loonadministratie achterwege blijven. Een dergelijke verklaring wordt door de Belastingdienst over het algemeen alleen afgegeven aan sporters die beroepsmatig voor meerdere opdrachtgevers actief zijn. Voorwaarde is dat de organisatie een kopie van het paspoort en een kopie van de VAR in de administratie bewaart en de werkzaamheden op de VAR overeenstemmen met de werkzaamheden die worden verricht. Verder dient de verklaring geldig te zijn ten tijde van het verrichten van de werkzaamheden.

Indien de sporters geen verklaring Winst uit Onderneming of DGA kunnen overleggen en hun werkzaamheden voor de organisatie niet verrichten uit hoofde van een dienstbetrekking, zal het volgende in acht moeten worden genomen. Zoals hierboven beschreven, moet dan worden beoordeeld of de organisatie loonheffingen moet inhouden en afdragen over de beloning en daarmee verplicht is tot het voeren van een loonadministratie.

Omzetbelasting
Het land waar het sportevenement wordt georganiseerd is bepalend voor de vaststelling van de plaats van dienst voor BTW-doeleinden. Alleen indien het evenement in Nederland plaatsvindt, kan indien bijvoorbeeld prijzengeld wordt uitgekeerd, de plaats van dienst Nederland zijn, waardoor sprake kan zijn van heffing van Nederlandse BTW. Indien het evenement in het buitenland wordt georganiseerd, is de plaats van dienst niet in Nederland gelegen, waardoor geen Nederlandse BTW is verschuldigd.

Indien de organisator prijzengeld uitkeert verricht zij geen prestatie in het economische verkeer, waardoor zij zelf geen Nederlandse BTW is verschuldigd over de prijzengelden. Indien een sporter echter prijzengelden ontvangt van de organisator, verricht de sporter echter een prestatie aan de organisator. De sporter moet hiervoor een factuur uitreiken aan de organisatie. Of de sporter hierover daadwerkelijk BTW verschuldigd is, zal afhankelijk zijn van de status van de sporter. Indien de sporter kwalificeert als ondernemer voor BTW-doeleinden, zal hij verplicht zijn om BTW te berekenen over het prijzengeld. De organisator kan op zijn beurt, voorzover recht op aftrek van voorbelasting bestaat, de BTW die drukt op de factuur, als voorbelasting in aftrek brengen.

Volgens de wet is een ondernemer in de zin van de Omzetbelasting ‘een ieder die een bedrijf zelfstandig uitoefent’. Indien een sporter niet kwalificeert als ondernemer voor BTW-doeleinden en het prijzengeld echt incidenteel van aard is hoeft de sporter geen factuur, vermeerderd met BTW uit te reiken.

Ondernemer
De sporter kwalificeert als ondernemer voor BTW-doeleinden wanneer de volgende vereiste elementen aanwezig zijn, te weten:
- de topsporter beschikt over een bedrijf. Het begrip ‘bedrijf’ dient ruim te worden opgevat;
- een winstoogmerk is niet vereist;
- vereist is dat prestaties worden geleverd waar een vergoeding tegenover staat;
- de prestaties moeten meer dan incidenteel worden verricht.

Indien de sporter als ondernemer kan worden aangemerkt, zal over de prijzengelden BTW moeten worden berekend. Het tarief dat van toepassing is op de prijzengelden bedraagt 19% Nederlandse BTW, voorzover de plaats van dienst Nederland is. De BTW is verschuldigd door de sporter op het moment dat de prestatie wordt verricht, maar uiterlijk op het moment waarop de factuur wordt uitgereikt. De factuur moet uiterlijk worden uitgereikt voor de vijftiende van de maand volgend op de maand, waarin de prestatie is verricht.

Resumé
Wanneer een organisator aan sporters prijzengeld betaalt, moet zij op grond van de hiervoor opgenomen regels toetsen of er sprake is van een (fictieve)dienstbetrekking. Mocht dit het geval zijn, dan moet de organisator op de prijzengelden loonheffingen inhouden en afdragen aan de Belastingdienst. Daarnaast moet aan verschillende andere voorwaarden voldaan worden, waaronder het voeren van een loonadministratie. Zodra er sprake is van inhoudingsplicht is de organisatie verplicht een loonadministratie te voeren. Deze werkzaamheden kunnen eventueel uitbesteed worden aan een salarisservicebureau.

Alleen als het sportevenement wordt georganiseerd in Nederland, kan sprake zijn van heffing van Nederlandse BTW. De organisator is zelf niet Nederlandse BTW verschuldigd over de prijzengelden. De sporter zal een factuur moeten uitreiken aan de organisatie, waarin hij BTW zal moeten berekenen over het prijzengeld indien de sporter kwalificeert als ondernemer voor BTW-doeleinden. Het tarief dat van toepassing is op de prijzengelden bedraagt 19% Nederlandse BTW. De factuur moet uiterlijk worden uitgereikt voor de vijftiende van de maand volgend op de maand, waarin de prestatie is verricht.

Heeft u zelf een vraag?
Mailt u uw vraag dan aan goedbezig@nl.ey.com. NB: uitsluitend kennisvragen worden door Ernst & Young gratis behandeld. Voor complexe adviesvraagstukken geldt dat doorgaans niet.

Voor meer informatie: Matthijs Heeres, Matthijs.heeres@nl.ey.com of 06-3006 1946.
Postadres: Sportdesk Ernst & Young, Postbus 488, 3000 AL Rotterdam