Wat is onze visie? Ons beleid? We horen het vaak. In de politiek, op het werk of bij de sportvereniging. Mensen hebben blijkbaar behoefte aan een visie (waar gaan we heen?) met duidelijk beleid (hoe komen we daar?). Het vreemde is echter dat als er beleid is, de meeste mensen dit links laten liggen. Druk bezig met de waan van de dag en de vele brandjes die geblust moeten worden. Zie daar de beleidsparadox: we vragen om beleid, maar als het er is verdiepen we ons er niet in en houden we ons er niet aan.
29 januari 2026
Achtergronden
Dit verschijnsel is door de jaren heen regelmatig onderzocht. Allereerst zijn er verschillende redenen voor ‘beleid’. Zoals voor legitimatiedoelen (‘we volgen de regels’), aansprakelijkheid (‘het is vastgelegd’) en afwenteling (‘het staat in het beleid’). Dit soort beleid verdwijnt al snel in de la. Daarnaast heb je beleid voor coördinatie en uitvoering van werk (‘dit gaan we doen’). Maar als dat beleid voor sturing van gedrag er eenmaal is, hebben veel mensen moeite om dit gestructureerd en planmatig op te pakken.
"Om beleid effectief te maken moet het vertaald worden naar concrete afspraken"
Sjors van Leeuwen
De mens is er blijkbaar niet zo goed in en de omstandigheden helpen vaak niet mee. We vergeten snel wat de doelen, afspraken en prioriteiten zijn en laten ons leiden door dagelijkse hectiek, ervaring en intuïtie. Dat komt volgens onderzoekers door een mix van factoren zoals cognitieve beperkingen (werkgeheugen), psychologische neigingen (kortetermijndenken), organisatorische omstandigheden (druk, druk, druk) en persoonlijke factoren (motivatie, discipline, persoonlijkheid).
Om beleid effectief te maken moet het vertaald worden naar concrete afspraken en indicatoren waarmee je gedrag stuurt, het gewenste effect bereikt en voortgang en resultaten monitort. Het helpt als je de mensen betrekt die daar in de dagelijkse praktijk mee te maken krijgen, die dat gewenste gedrag moeten gaan vertonen.
"Niet vragen 'Is het alcoholbeleid bekend?' maar meten of er in de kantine onder de 18 jaar wordt geschonken"
Sjors van Leeuwen
Voor sportverenigingen betekent dat bijvoorbeeld het beleidsdoel ‘bevorderen verantwoord alcoholgebruik’ vertalen naar concrete afspraken zoals ‘NIX 18’. Dus niet vragen 'Is het alcoholbeleid bekend?' maar meten of er in de kantine onder de 18 jaar wordt geschonken en hoe vaak er door barvrijwilligers om een ID wordt gevraagd.
Noem het geen beleid, maar bijvoorbeeld werkafspraken, spelregels of speerpunten. Je monitort niet of beleid wordt gevolgd, maar of het gewenste gedrag en effect optreden. Daarbij kijk je hoe je medewerkers kunt helpen zodat mensen en organisaties ervan leren: waar loop je tegenaan, wat werkt niet, waarmee ben je geholpen? Dat kost tijd, vraagt om afstemming en levert vaak discussie op waardoor het naleven van beleid in de praktijk snel verzandt.
Dat laatste is jammer, want organisaties met goed beleid presteren in de regel beter dan organisaties die dat niet hebben. Niet omdat ze beleid hebben, maar omdat ze dankzij dat beleid beter focussen, nadenken, doen, leren en bijsturen. Het draait om leren verbeteren, niet om papier. Succes met je beleid!
Sjors van Leeuwen is zelfstandig managementadviseur. Hij adviseert bedrijven en instellingen op het gebied van klantgericht ondernemen, strategie en marketing. Hij is daarnaast als betrokken lid al vele jaren bestuurlijk en uitvoerend actief voor voetbalvereniging VDZ in Arnhem.
Deel dit bericht:
Door:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per week een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
