Zijn succes en vakmanschap te koop?

door: Henk Kraaijenhof

We leven in een maatschappij waarin we - gezien onze stijgende materiele welvaart, een vrije markteconomie die de oplossing zou moeten zijn voor vele kwalen, en de evolutie tot Homo Economicus - steeds meer de illusie koesteren dat alles te koop is. En inderdaad, een mooier, groter huis is te koop, een grotere TV, een snellere auto - die gezien de files waarschijnlijk langzamer is dan de vorige - ja, allemaal te koop. Maar ondanks onze materiele welvaart en het feit dat we in onderzoek aangeven dat we met zijn allen zeer gelukkig zijn, blijkt dat er in totaal ongeveer een miljoen medemensen zijn die anti-depressiva slikken en een miljoen hardlopende medelanders waarvan men zich  kan afvragen of ook zij niet bezig zijn om op deze manier hun depressie te voorkomen of te behandelen.

Is bijvoorbeeld schoonheid te koop? De esthetische chirurgie verkoopt ons de illusie dat zo is.
Komen geluk en succes dan ook uit een potje of een spuitje? En hoe zit dat eigenlijk met sportsucces? Is dat te koop? Kun je medailles kopen door te investeren in meer en grotere accommodaties? En wat als die stadions en sporthallen leeg blijven of wat als er geen goedopgeleide, enthousiaste trainers zijn om aldaar met hun pupillen op medaillejacht te gaan? Zit de gemiddelde club te wachten op die ene superspeler die hopelijk langer dan zes maanden blijft voordat hij voor wat meer geld tijdelijk zijn tent elders opslaat? Is de moderne trainer dan gedegradeerd tot slechts een inkoper van spelers, die na een aantal mislukte aankopen weer mag opstaan om mee te draaien in een stoelendansje?

Als succes te koop zou zijn, zouden de posities op ranglijsten en uitslagen van competities uitsluitend bepaald worden door de meest vermogende sponsoren. Het is mijn bescheiden mening dat veel te koop is - van loyaliteit tot politieke idealen toe (want die staan vaak gewoon in de verkoop) - maar dat sportsuccessen gelukkig (?) niet te koop zijn. Dat vakmanschap wel ingehuurd kan worden - maar niet beter wordt naarmate men daar meer voor betaalt - laat staan dat miljoenensalarissen een garantie voor succes zou zijn, het bedrijfsleven bewijst dat ten volle. Succes in de sport wordt voor het grootste deel nog altijd bepaald door klassieke trainerskwaliteiten: het veelzijdige vermogen om mensen op alle fronten te begeleiden in hun zoektocht naar goud. Die kwaliteiten krijg je misschien mee van huis of kun je leren en verbeteren, maar zijn al weer niet te koop.

Henk Kraaijenhof is vooral bekend als atletiekcoach. Zo was hij was onder meer coach van Nelli Fiere-Cooman, Merlene Ottey, Troy Douglas en Letitia Vriesde. Verder was hij consultant van de Engelse rugbybond, coördinator van de krachttraining van het Nederlands herenhockeyteam, conditietrainer van o.a. tennisser John van Lottum en tennisster Mary Pierce, consultant bij voetbalclub Juventus en bondstrainer van de KNAU bij de heren, dames en junioren. Kraaijenhof is ook één van de oprichters van NLcoach, de belangenbehartiger van trainers en coaches.