Yes we can!

door: Jeroen Weijermars

Met regelmaat wordt onderstreept dat Nederland een land is dat je wel voor de organisatie van een evenement kan benaderen. Het land heeft het woord verfestivalisering uitgevonden en van dance mede door de befaamde dancefeesten een van de belangrijkste exportproducten gemaakt. Je hoeft de betrokken festivals, feesten, en event organiserende Nederlanders niet uit te leggen wat Pine en Gilmore bedoelde met hun 'experience economy'.

De heren B. Joseph Pine II en James H. Gilmore benoemde in 1998 een nieuwe economie, een opkomende economie, waarin niet het product of de dienst centraal stond maar juist de beleving of ervaring daarvan. Het was 1998 toen zij hierover voor het eerst publiceerden en dat viel min of meer samen met de eerste geluiden dat ‘wij’ Nederlanders in 2028 de Olympische Spelen weer zouden moeten gaan organiseren. 

Utopisch idee omarmd
Alles leek erop dat het zou uitgroeien tot een perfect storm. Het ging Nederland economisch goed, we werden steeds beter in het organiseren van evenementen, sport nam een prominentere plaats in dan de decennia daarvoor en 2028 lag nog ruim voor ons maar kende ook een symbolische waarde. Het zou immers precies een eeuw later zijn dan de eerste en enige in ons land georganiseerde Olympische Spelen, die van Amsterdam 1928.

Wat begon als een bijna utopisch idee werd langzaam maar zeker toch omarmd. In eerste instantie vooral door de sport in Nederland. De sport maakte het tot een ambitie waarnaar geleefd werd. Het restaurant op Sportcentrum Papendal werd omgedoopt tot 2028, sportbonden deden hun best grotere sportevenementen naar Nederland te halen, sportmanagement en -marketingopleidingen werkten samen met diverse partijen om ideeën uit te werken, gemeenten dachten na over welke rol zij zouden kunnen spelen als het zou lukken en Amsterdam en Rotterdam deden hun best om tot dé olympische stad benoemd te worden zodat zij host city konden zijn als het daadwerkelijk in 2028 zou lukken. En zo ontstond er een gevoel van 'Yes, we can!' nog voordat Obama die slogan bedacht had. De olympische vonk sprong over en het olympische vuur leek heel even Nederland in vuur en vlam te zetten. Heel even maar…

'Wat kost dat?"
Helaas had de sport buiten de echte Nederlandse cultuur gerekend. Naarmate de tijd vorderde viel steeds vaker de typisch Hollandse vraag 'Wat kost dat?' en zo een beetje op het hoogtepunt van de bankencrisis draait RTL Nieuws de olympische ambitie de nek om door met multi-interpretabele cijfers te berekenen dat het ‘ons land’ tussen de 1,3 en 1,7 miljard euro zou gaan kosten. Na Saar Boerlage in de jaren '80 zorgt een uitzending van RTL Nieuws er in 2012 voor dat het afnemend enthousiasme buiten de sportwereld omslaat in louter negatieve associaties. En in het regeerakkoord Rutte II werd de olympische ambitie zonder blikken of blozen kaltgestellt. 

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Zeker op het moment de Nederlandse beleidsbepalers moeten schrappen in mogelijke kosten is de sport al snel het bokje. In 2012 was dat niet anders. Zonder dat NOC*NSF erin gekend werd verdween het uit het plan der plannen: het regeerakkoord. In een reconstructie daarover schrijft het AD: 'Betrokken (sport)bestuurders waren dan ook stomverbaasd toen eind oktober het regeerakkoord openbaar werd. Onder hen zou ook minister Ivo Opstelten zijn, een van de grote pleitbezorgers van de olympische ambitie. Hij was zeer verbaasd over het schrappen van het plan, zegt althans NOC*NSF-voorzitter André Bolhuis.'

Passie voor de sport
Op 20 mei aanstaande vertrekt André Bolhuis als voorzitter van de sportkoepel, waar hij negen jaar de scepter zwaaide. In de Algemene Ledenvergadering van 15 april jl. werd Anneke van Zanen-Nieberg – zoals dat daags na de verkiezing in een landelijk dagblad werd genoemd – op Noord-Koreaanse wijze gekozen: 180 stemmen voor en 0 stemmen tegen. Passie voor de sport drijft Van Zanen-Nieberg. Daarmee lijkt passie én sport weer bij elkaar te komen. Tekenend is het opzeggen van haar baan door Van Zanen-Nieberg. Omdat zij er met werkgever Baker Tilly er niet uitkwam hoe het voorzitterschap te combineren met haar werkzaamheden werd de job opgezegd. Want, aldus Van Zanen-Nieberg: 'Passie gaat boven werk'. Ik vind haar nu al goed! 

Diezelfde passie zorgt ervoor dat in ieder geval bij de te benoemen voorzitter van NOC*NSF de olympische ambitie weer tot leven kan komen. Hoewel ze het in eerste instantie 'nog niet realistisch noemt' geeft ze in de Telegraaf van 16 april ook aan: 'Als de kans voorbij komt, moet je voorbereid zijn om de Spelen te organiseren'. Een paar dagen later noteert de Volkskrant uit de mond van Anneke van Zanen-Nieberg: 'Als je voorzitter wordt van NOC*NSF en je hebt niet de ambitie om de Olympische Spelen binnen te halen, dan moet je geen voorzitter worden.' En nog geen 10 dagen ná de uitspraak in de Telegraaf laat Van Zanen in een interview dat zij geeft aan Volkskrant er geen onduidelijkheid over bestaan. Ze gaat ze de vraag niet uit de weg, sterker nog ze benoemt de kansen in plaats van de problemen: '…waar een wil is, daar is in het handelsbeluste Nederland altijd een weg.'

Handelsnatie
En daar komt de beleveniseconomie weer om de hoek kijken. Nederland is een handelsnatie. We kunnen organiseren. Het MBO en HBO leveren tientallen, zo niet honderden mensen af op de arbeidsmarkt die na hun opleiding uiteindelijk in de woeste wijde wereld allemaal ‘iets met sport’ willen doen. Daarnaast, zoals geschreven en bewezen, weten we wat het is om belevenissen te organiseren. We hebben de afgelopen decennia mooie en vaak vernieuwende sportevents georganiseerd. 

We kunnen belevenissen, experiences (lees: allesomvattende ervaringen die alle zintuigen van de bezoeker weet te raken zodat het als een belevenis wordt ervaren) creëren. Dus de tijd is er rijp voor. Zeker nu er ook nog eens 11 miljard overschot op de Nederlandse begroting genoteerd wordt. Een paar centen daarvan investeren in het grootste sportevenement ter wereld, dat bijdraagt aan onze economie en de kans biedt om duurzaamheid écht te vertalen naar sportaccommodaties én onze evenementenindustrie in de etalage kan zetten, is te mooi om te laten lopen. Zeker met de door passie gedreven nieuwe voorzitter Van Zanen is het een mooi moment om de olympische ambitie weer af te stoffen. 'Yes, we can!'

Jeroen Weijermars is met Zjerom ondernemer in sportmanagement en sportmarketing. Daarnaast is hij als docent verbonden aan de opleiding Sportkunde van de Haagse Hogeschool en geeft hij daar les op het gebied van sportmanagement, -marketing en -beleid. In zijn vrije tijd is hij lid van het bondsbestuur van het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond (KNKV) met als aandachtsgebied marketing en communicatie. In 2014 behaalde hij zijn MBA Sportmanagement bij het Wagner Instituut te Groningen. Voor meer informatie: jeroen.weijermars@zjerom.nl, Twitter, LinkedIn, of www.zjerom.nl