Weerbaarheid van sportorganisaties

door: Berry Debrauwer

Elke organisatie, dus ook een sportvereniging en sportbond, staat onder invloed van interne en externe ontwikkelingen. Sommige van deze ontwikkelingen worden in gang gezet door de organisatie zelf (strategie), maar veel van de kansen en bedreigingen worden getriggerd door oorzaken van buitenaf. Hoe weerbaar is een organisatie voor toekomstige ontwikkelingen? Dat is het thema van deze bijdrage. We hebben we hier dus niet over de weerbaarheid van sporters - ook een heel belangrijk onderwerp, waar eigenlijk nog altijd niet genoeg aandacht aan besteed kan worden - maar hier even niet.

Weerbaarheid lijkt een beetje ongrijpbaar begrip. Je kunt de weerbaarheid van een (sport)organisatie niet in een cijfer uitdrukken, behalve dan misschien voor de financiële gang van zaken (denk aan weerstandsvermogen). Vaak is het ook pas achteraf goed te bepalen. Een goed crisisplan bijvoorbeeld is een vereiste, maar als het niet (juist) wordt toegepast in een crisissituatie, dan heb je er waarschijnlijk ook weinig aan.

Toch is wel degelijk te zien of de ene organisatie weerbaarder is dan de andere. De coronaperiode is daarvoor een mooie toetssteen geweest. De ene sportvereniging is daar beter uit tevoorschijn gekomen dan de andere.

Ander voorbeeld, los van corona of andere onverwachte gebeurtenissen: de teloorgang van sommige voetbalverenigingen, die net onder het niveau van het betaald voetbal speelden en nu niveau derde of vierde klasse spelen, als ze al niet weer helemaal onderaan zijn begonnen. Te grote broek aangetrokken? Te grote afhankelijkheid van een enkele sponsor?

En zo zijn er een hele lijst kwetsbaarheden te bedenken. Denk bijvoorbeeld aan eisen op het gebied van veiligheid en duurzaamheid, stijgende kosten van energie, minder vrijwilligers, enz.

Aan de hand van de volgende criteria is het volgens mij mogelijk om een beeld te vormen van de weerbaarheid van een sportorganisatie en/of- vereniging:

• Hoe is het gesteld met de risicobereidheid van een organisatie? Te hoog is altijd een aandachtspunt als het gaat om weerbaarheid. Te laag is overigens misschien goed voor de weerbaarheid, maar jammer genoeg waarschijnlijk niet voor het realiseren van je missie, visie en strategie.
   
• Gaan strategische plannen gepaard met een uitgebreide scenario- en risicoanalyse? Met doelstellingen die periodiek worden geëvalueerd?
   
• Is er een uitgebreide omgevingsanalyse gemaakt? Denk hierbij aan de concurrentie van commerciële organisatoren en aan de ontwikkeling van nieuwe ‘snelle’ sporten (e-sports, gamification). Hoe beoordeel je in deze je eigen wendbaarheid en adaptief vermogen?

• Hoe is het risicomanagement georganiseerd? Zijn alle risico’s in kaart gebracht en geanalyseerd? Zijn de kwetsbaarheden bekend en voldoende gemitigeerd?
   
• Hoe is de financiële positie?
   
• Is er een goed en geactualiseerd crisisplan (inclusief communicatie)? En nog belangrijker: is daarmee (periodiek) geoefend?
   
• Kijk ook naar een aantal relevante soft skills (werkt het bestuur/directie als een team, is er iemand die de verantwoordelijkheid neemt en/of in actie komt) en zijn governance-aspecten (snelheid besluitvormingsprocedures, mandatering bestuur en directie) belangrijk?

Kortom: een oproep aan iedere sportvereniging/-organisatie: breng je eigen weerbaarheid in kaart, oordeel of je dit acceptabel vindt en zo niet, neem dan maatregelen, voor zover die binnen je vermogen liggen. Ook de visie van een onafhankelijke derde kan meer inzicht verschaffen.

Berry Debrauwer is partner van Risk en Sport. Hij heeft in zijn professionele loopbaan veel ervaring opgedaan met risicomanagement in de financiële sector. Daarnaast was hij actief als bestuurder en vrijwilliger bij sportverenigingen en het beheer van een sportaccommodatie. Naast partner bij Risk en Sport is hij momenteel ook werkzaam als bestuurder en toezichthouder bij pensioenfondsen. Voor meer informatie: Berry@riskensport.nl en www.riskensport.nl.