We hebben iedereen nodig voor uitvoering van het Olympische Plan

Als we - indachtig het Olympisch Plan - héél Nederland willen laten excelleren, zou iedereen constant het beste uit zichzelf moeten kunnen halen. We moeten ons dus niet alleen richten op de happy few die bij de verdeling van talenten toevallig vooraan hebben gestaan. Nee, alle trainers, coaches, leerkrachten én ouders moeten ook hun eigen talenten gaan aanspreken en in beweging zetten. Bovendien is van wezenlijk belang om alle verworven inzichten te delen; laat daarom de inspirators die deel uit maken van gemeenten, sportverenigingen en scholen vanaf nu eendrachtig gaan samenwerken.

Het lijkt het logisch om mensen die te dik zijn, af te laten vallen door ze ‘en masse’ te laten sporten. Ook lijkt het logisch dat meer kinderen zich aanmelden bij sportclubs als er clinics gegeven worden op scholen. Bovendien lijkt het logisch om kinderen die we excellent onderwijs willen aanbieden niet dagelijks vele uren in de leerbanken stil te laten zitten… Dit blijkt echter in de praktijk allemaal niet of in te geringe mate het geval. Hoe is dat mogelijk? Waar zit het probleem? Wie neemt de verantwoordelijkheid om de problemen op te lossen? Wie heeft de antwoorden die nodig zijn?

We willen aan de ene kant excelleren, maar in lijn met onze nationale aard praktiseren we aan de andere kant ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’. En wát vinden we in Nederland dan al ‘gek genoeg’? Uren voor de televisie hangen, uren achter de computer zitten, dagelijks liters mierzoete frisdrank en energiedrankjes consumeren, Mc Donald’s als haute cuisine, ‘leren’ door velen uren stil te zitten in een schoolbank, scooters en auto’s als vervoersmiddel voor het afleggen van hele kleine afstanden… Dergelijk gedrag wordt door velen voorgeleefd en is daardoor de norm geworden voor ‘gewoon’. Mensen zijn van nature gewoontedieren, we hebben dus in de loop van jaren gewoontes aangekweekt. Alleen hebben we niet meer goed in de gaten of deze gewoontes inderdaad wel zo ‘gewoon’ zijn.

Gewoontes ontstaan uit omstandigheden die we vele malen herhalen. Dit herhalen is nodig om onze hersenen aan te passen aan de omstandigheden, een survival of the fittest (de meest aangepaste overleeft, ofwel de meeste gewone doet gek genoeg). Dat betekent dat als we - indachtig het Olympisch Plan ¬- heel Nederland willen laten excelleren, iedereen herhaaldelijk het beste uit zichzelf zou moeten kunnen halen. Bovendien - omdat we in Nederland het hoofd niet boven het maaiveld uit mogen steken - moeten we er met zijn allen voor zorgen dat we het maaiveld over de hele linie verhogen.

Dat is ook het doel van het Olympisch Plan 2028: landsbreed een ontwikkeling van talenten realiseren, héél Nederland op ‘olympisch niveau’ krijgen. Deze vorm van totale talentontwikkeling impliceert dat we ons pertinent niet alleen moeten richten op de happy few die bij de verdeling van talenten toevallig vooraan hebben gestaan. Als we alleen maar aandacht besteden aan toptalenten die van een acht wellicht een negen of tien kunnen worden, laten we een enorm aan potentieel onbenut. Ik denk namelijk dat letterlijk iedereen geboren wordt met enige vorm van talent. Alleen moeten we betere omstandigheden creëren waarin deze talenten zich gaan ontplooien en uiteindelijk tot volle bloei komen. Inspiratie van het individu is daarbij onontbeerlijk. Geïnspireerde mensen stralen iets krachtigs uit en kunnen op hun beurt weer anderen inspireren. Daarom is het van levensbelang dat trainers, coaches, leerkrachten én ouders hun eigen talenten gaan aanspreken en in beweging zetten. Want alleen dan zal sporten, bewegen en onderwijs een onlosmakelijk deel kunnen worden van de totale talentontwikkeling.

Vanuit dat oogpunt heb ik ook mijzelf eens kritisch onder de loep genomen. Ik was een van die mensen die in hun jeugd vooraan stonden toen de talenten werden uitgedeeld. Ik had me alleen niet gerealiseerd dat het onderhoud en de verdere ontwikkeling ervan veel aandacht nodig hebben als je ouder wordt. Mijn tuintje bleek door onkruid overwoekerd en ik heb toen even diep gezucht. Ik heb namelijk last van ‘aanvangsschroom’. Als het werk me overdondert, weet ik niet waar ik moet beginnen en komt er helemaal niets uit mijn handen. Tegelijkertijd weet ik dat je – ook al weet je nog niet precies wat je allemaal gaat tegenkomen - gewoon aan de slag moet gaan om uiteindelijk je doel te bereiken. Dus toen heb ik - door die wetenschap geïnspireerd - de schoffel, de goede mest ter hand en ter harte genomen.

Ik daag iedereen uit hetzelfde te gaan doen. Want er zijn vele schapen nodig om als eerste over de vernieuwde verhoogde olympische dam gaan. Zij zijn de krachtige inspirators. Deze eerste schapen moeten niet alleen bestaan uit de ‘achtjes’ en hoger maar uit alle individuen die het beste uit zichzelf willen en gaan halen, ongeacht hun ‘rating’. Zij zullen als eerste op het hoogste punt staan en uitzicht hebben op nieuwe inzichten.

Van wezenlijk belang is om deze inzichten te delen en dus om eendrachtig te gaan samenwerken. Juist omdat we ‘kuddedieren’ zijn, kunnen we hierdoor enorme krachten ontwikkelen. Het succes van samenwerking ontstaat door de samenwerking van bijzondere inspirerende individuen die deel uit maken van de gemeente, van de sportvereniging en van de scholen. Samenwerken doe je namelijk met mensen en niet met organisaties.

Een puzzel kan natuurlijk niet in één keer compleet op tafel worden gelegd (dat zou ook de uitdaging ontnemen). Laten we daarom beginnen met de zaken die we herkennen: de randen, de rechte stukken van de puzzel, zij geven het verband aan. Het beeld van het eindresultaat - op de voorkant van de doos - helpt en houdt ons op de goede weg. Daardoor zal uiteindelijk elk stukje puzzel zijn bijzondere bestemming bereiken. Elk deel speelt daarin zijn rol en is van belang voor het eindresultaat. We hebben niet alleen de ‘rechte talenten’ nodig om de puzzel compleet te maken, álle variaties spelen hierin een rol.