Waarom zou Nederland de Spelen van 2028 moeten krijgen?

door: Sjak Rutten

NOC*NSF heeft het plan opgevat om in 2028 de Olympische Spelen in Nederland te organiseren. De overheid heeft zich achter dit plan gesteld. Maar in alle stukken die tot nu toe verschenen zijn ontbreekt het antwoord op één vraag: welke reden zou het IOC kunnen hebben om Nederland de Spelen toe te wijzen?

Het initiatief van NOC*NSF om de Spelen naar Nederland te halen valt te prijzen. Het plan past in een strategie om van Nederland een topsportland te maken: bevorderen van het sportklimaat, een structurele plaats in de top tien, talentontwikkelingsprogramma’s, bouw van accommodaties, organisatie van grootschalige evenementen als het WK voetbal in de aanloopfase. Van een dergelijke benadering profiteert de sport altijd, ook als het IOC in 2021 besluit om de Spelen niet aan Nederland toe te wijzen.

De overheid en het bedrijfsleven hebben zich achter het streven van de sportwereld gesteld en de Nederlandse publieke opinie steunt OS 2028 ook. De argumenten die buiten de sportwereld worden aangevoerd voor het organiseren van de Spelen zijn echter weinig overtuigend, navelstaarderig en puur voor intern gebruik in Nederland bedoeld. In het Nederlandse plan ontbreekt een op de buitenwereld gerichte aanpak. Wat ontbreekt zijn argumenten die het buitenland en het IOC moeten overtuigen dat het goed of zelfs ontontkoombaar is om de OS 2028 aan Nederland toe te wijzen. Op dit punt is nog weinig vernomen waarvan het IOC onder de indruk zal zijn. Het feit dat de Spelen honderd jaar eerder in Amsterdam werden georganiseerd is, met alle respect, een flutargument.

Voor de Spelen van 1996 had Athene een sterker historisch argument, namelijk dat honderd jaar geleden in die stad de eerste Olympische Spelen uit de moderne tijd werden georganiseerd. Maar Athene verloor kansloos van de stad van de hoofdsponsor van de Olympische Spelen. En zeg nou zelf: zou er in Nederland geen hoongelach opklinken als België zich kandidaat zou stellen voor de Spelen van 2020 met het argument dat Antwerpen in 1920 de organiserende stad was?

Nederland zal met betere argumenten moeten komen, vooral ook omdat de concurrentie steeds heviger wordt. Steeds meer landen en steden zijn in staat om de Spelen te organiseren. V??r de Tweede Wereldoorlog werden op twee na alle Spelen in Europa georganiseerd. Ná Tweede Wereldoorlog is dat iets minder dan de helft en in de toekomst zal Europa niet meer dan ongeveer eens per twaalf jaar aan de beurt komen. In de komende decennia zal het evenement zeker een keer in Latijns-Amerika en Afrika georganiseerd worden, continenten die de Olympische Spelen nog nooit hebben gehad en waar ambitieuze steden liggen als Rio de Janeiro, Sao Paulo, Kaapstad en Johannesburg. Azië zal ook een groter aandeel willen. De concurrentie wordt heviger en je moet met een zeer onderscheidend verhaal komen om kans te maken.

Dat goede verhaal is ook niet te vinden in het belangrijkste argument dat de Nederlandse overheid en de bestuurlijke elite tot nu toe heeft gebruikt. Een groot project als de Olympische Spelen kan de nationale saamhorigheid vergroten, een punt aan de horizon zetten waar we naar toe kunnen werken, de bevolking mobiliseren en enthousiasmeren. Allemaal nodig, maar niettemin weer puur op de eigen navel gericht en weinig onderscheidend. Het zal in het buitenland geen enkele indruk maken.

De onderbouwing van de kandidatuur moet veel meer gericht worden op het overtuigen van de wereld dat Nederland unieke spelen zal organiseren. Uniek zou het zijn wanneer Nederland de Spelen van 2028 volledig klimaatneutraal zou organiseren. En dan niet klimaatneutraal in de laffe vorm waarin het gebruik van fossiele energie hier wordt gecompenseerd met het planten van een paar bomen elders in de wereld. Nee, echt klimaatneutraal met volledig gebruik van duurzame energie.

Als we dat als doel stellen, wordt OS 2028 een onderdeel van een veel breder maatschappelijk project. Dat heeft vele voordelen. De innovatieactiviteiten op het gebied van duurzaamheid, die nu een ratjetoe zijn, krijgen meer focus. Klimaatneutrale Spelen zijn een project waarin deze wetenschappelijke kennis en bedrijvigheid kan samenkomen. Een ander voordeel is dat Nederland op deze manier altijd profiteert van de kandidatuur, ook als deze uiteindelijk niet wordt binnengehaald. Want hoe je het wendt of keert, uiteindelijk beslist een comité van deels integere, deels corrupte leden in 2021 over de aanwijzing van een Olympische stad.

Het plan om de eerste klimaatneutrale Spelen verhoogt de kans om te winnen. Maar halen we het niet dan blijft OS 2028 een project met zeer hoge maatschappelijke opbrengsten, die Nederland ook economisch kan uitbuiten. De Spelen moeten een middel én een mijlpaal vormen in een broodnodig en aansprekend maatschappelijk project.

Sjak Rutten werkt als adviseur/projectleider bij Sardes, een adviesbureau dat actief is op de terreinen onderwijs, welzijn en jeugdbeleid.