Waarom pleit De Liefde niet voor onafhankelijke arbitrage?

Afgelopen dinsdag, een uurtje na ontvangst van de Sport Knowhow XL-nieuwsbrief zag ik in mijn mailbox de naam van Peter Hopstaken opflitsen. Of ik het artikel van hockeyscheids-rechter Bart de Liefde al had gelezen en of ik nog behoefte had op de column te reageren? Dat is natuurlijk vragen naar de bekende weg. Peter kent mij inmiddels wel een beetje. Hij weet dat ik als oud-scheidsrechter en sportliefhebber bijna alles lees wat mij aan arbitragemateriaal onder ogen komt.

En een reactie? Prima, niet uit behoefte, want ik vind dat een ieder zijn mening mag ventileren, maar omdat Peter het zo vriendelijk vroeg én omdat ik misschien met mijn reactie weer wat ogen kan (her)openen. Dat er bij toeval afgelopen vrijdag een interview met Bart de Liefde en journalist Hans Klippus in AD-Sportwereld werd gepubliceerd leverde voor mij nog wat extra informatie op.

Door te schrijven dat ik misschien wat ogen kan (her)openen denkt men wellicht dat ik het met Bart de Liefde’s column totaal oneens ben. Zeker niet. Als De Liefde schrijft dat ‘hoe hoger het niveau van de arbitrage is, hoe hoger het niveau van het speelpeil zich kan ontwikkelen en spelers beter tot hun recht komen’ kan ik een glimlach niet onderdrukken. Juist die stelling poneerde ik een half jaar geleden op het Hockey-arbitragecongres in Ede toen ik daar stevig aan de tand werd gevoeld door NOS-presentatrice en hockeymoeder Astrid Kersseboom.

Na de column nog eens hardop lezend te hebben doorgenomen, blijven er toch wel wat vragen bij mij hangen. Zo denk ik dat je van een paar tientjes meer niet ineens een betere scheidsrechter wordt en vraag ik mij af of de instelling van deze tophockeyarbiter wel overeenkomt met die van de spelers en speelsters die hij wekelijks leiding geeft. Sporters waarvan een groot deel het stempel wereldtop met zich meedraagt. Topspelers die dagelijks, ook nu in de winterstop, (ik zie het met eigen ogen bij hockeyclub Laren) professioneel met hun sport bezig zijn en die constant proberen hun individuele- en teamprestaties te verbeteren.

De Liefde spreekt uit dat hij zijn arbitrageactiviteiten nog steeds als een hobby ziet en dat hij het wel erg leuk moet vinden om het vol te houden. Maar voordat hij de stap naar de Hoofdklasse maakte was hij toch zeker wel op de hoogte van de geldende omstandigheden? Toen wist hij toch dat hij 19 cent per kilometer en € 200 als onkostenvergoeding per seizoen (!) ontvangt, dat hij meer dan een halve dag kwijt is om een wedstrijd te leiden en dat er eens in de drie of vier jaar een nieuw kledingpakket wordt uitgedeeld. Wat een geluk dat mijn sponsor Adidas elk half jaar mij van een sextet nieuwe modieuze outfits voorziet om tijdens de feest- en liefdadigheidswedstrijdjes die ik regelmatig fluit goed voor de dag te komen. En die vier verplichte bijeenkomsten (inclusief twee conditietesten) die hij moet volgen dat is toch peanuts vergeleken bij de trainingsmomenten die coaches en spelers samen hebben. En die vier samenkomsten, zijn dat dan de verbeteringen als hij spreekt over meer aandacht voor de arbitrage?

Je mag je wat mij betreft best wel eens af gaan vragen waarom je als hobbyist dan tussen die zwaar betaalde toppers wilt blijven rondlopen. Tussen spelers die volgens De Liefde tussen de 50.000 en 100.000 euro verdienen. Geeft het status? Is ‘t het gevoel ‘erbij’ te willen horen? Is het om na de carrière een bondsspeld opgespeld te krijgen of zijn twee gratis toegangskaarten bij een (overigens altijd gezellig) internationaal hockeyevenement de reden? Of is het toch de rol als moraalridder? Want zoals hij in het AD meldde heeft de scheidsrechter een zeer belangrijke rol om de toenemende agressie op de sportvelden tegen te gaan. Hij oppert zelfs dat alle Nederlandse scheidsrechters, in alle takken van sport, een maand de regels consequent moeten toepassen. We zullen zien wat er dan gebeurt! Daar ben ik ook reuze benieuwd naar en ... maar wordt er in ons land dan overal zo inconsequent gearbitreerd?

De belangrijkste vraag die bij mij blijft hangen is dat ik in de column niets teruglees over de onafhankelijkheid en zelfstandigheid van de arbitrage. Als VVD-politicus en Tweede Kamerlid én woordvoerder sport voor de liberalen moet deze scheidsrechter bekend zijn met het principe van de ‘trias politica’ omdat onze samenleving nu eenmaal zo is gemodelleerd. Een model waarin de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht gescheiden zijn en rechters - wat scheidsrechters ook moeten zijn - onafhankelijk zijn. Maar hoeveel arbiters willen nu echt verandering? Arbiters waarvan het grootste deel trouw is aan de organisatie en de spreuk als ‘never bite the hand that feeds you’ als motief heeft.

De vraag is of een groep bereid is om zich los te koppelen van de organisatie die ze in hun ogen veiligheid en bescherming biedt, maar - enkele positieve uitzonderingen daargelaten - ze vaak als een noodzakelijk kwaad en als een sluitpost op de begroting ziet en ze als hobbyisten in een steeds professioneler wordend sportlandschap laat rondhuppelen.