Vertrouwen in de sport onder druk?

door: Paul Kok

Op 31 mei start in Den Haag het Wereldkampioenschap Hockey. Dat wordt weer een mooie promotie voor deze sport die het heel goed doet. Veel wachtlijsten bij verenigingen, een al jaren lange en sterke stijging van het aantal actieve hockeyers, grote populariteit onder met name meisjes voor deze sport en mooie prestaties op topniveau. Hockey is een spectaculaire sport om naar te kijken. De kunsten op zeer hoge snelheid van de tophockeyspelers op de kunstgrasvelden zijn adembenemend. In die zin is hockey een boeiender schouwspel dan voetbal.

Het verrast om in dit perspectief te zien dat de internationale hockeyfederatie grote moeite moet doen om hockey als olympische sport gekwalificeerd te houden. Dat voelt aan als een gebrek aan vertrouwen in deze mooie sport. En dat is schrikken

Dezelfde discussie doet zich voor in de schaatssport. In Nederland een grote sport, maar steeds duidelijker wordt dat de internationale bond de grootste moeite moet doen om de sport in andere landen aantrekkelijk te houden. Ook hier beklijft een gevoel van gebrek aan vertrouwen in deze sport.

Welk vertrouwen?
Vertrouwen in de sport gaat over veilige sport, integere sport, integer bestuur en integere begeleiding, solide sport met een goede structuur en aanhang en een vertrouwde sfeer; de huiskamer van de samenleving. En sport draagt bij aan gezondheid, sociale ontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling op individueel vlak. En de topsport fungeert als uithangbord en voorbeeld voor de breedte. Als dit klopt heeft het publiek, het bedrijfsleven, de overheid vertrouwen in sport en gedijt de sport volop.

Dat vertrouwen in sport wordt ook sterk gevoed door initiatieven vanuit de sport met een maatschappelijke impact. Zo wordt elke vereniging die zich inzet voor gehandicaptensport zeer gewaardeerd door de gemeente en de lokale gemeenschap. Niet voor niks staat op de special in NRC Handelsblad van 17 mei over het WK Hockey een paginagrote foto van zeven meiden met een donkere huidskleur en een hockeyoutfit op de voorpagina. Foto genomen bij Hockeyclub Feijenoord. Aanwas van allochtone kinderen is een hele goede ontwikkeling in de vrijwel volledig witte hockeysport. Deze ontwikkelingen versterken het vertrouwen in deze sporten bij overheid, bedrijfsleven en lokale gemeenschap.

Druk op vertrouwen
Maar er zijn andere ontwikkelingen die het vertrouwen in de sport sterk op de proef stellen. Dat vloeit voort uit informatie op internet - dat mede daardoor de verwachting wekt van transparantie alom - en het grote geld. De twee Spaanse Champions League-finalisten van 2014 hebben elk een schuldenlast van ruim 500 miljoen euro. Daarop sluiten zaken als matchfixing en doping aan. Sommige sporten hebben ook nog te maken met geweld, bijvoorbeeld omdat supporters eigenrichting wensen toe te passen. Het is markant hoe de politiek op dit soort ontwikkelingen reageert en kritische vragen stelt. Deze ontwikkelingen zullen niet bijdragen aan het vertrouwen in de sport. De politiek is kennelijk erg gevoelig voor ontwikkelingen die de sport raken in negatieve zin. Markant omdat men in de politiek direct een verantwoordelijkheid voelt om in te grijpen. Terwijl anderzijds de stelling in Den Haag is dat de sport zijn zaken zelf moet regelen.

Druk weerstaan
Wat staat bestuurders te doen in deze context? Twee dingen:
1. Doorgaan met de activiteiten die fundamenteel vertrouwen wekken omdat ze maatschappelijke impact hebben.
2. Zich voorbereiden op risico’s die druk op het vertrouwen zetten. Zich voorbereiden wil zeggen scenario’s ontwikkelen waarin helder wordt hoe er gehandeld moet worden en met name ook hoe de communicatie gaat plaatsvinden. Wat doen we indien wij geraakt worden door matchfixing, een dopinggeval hebben, in financiële problemen komen, degraderen. Kortom, hoe gaan we om met verlies.

Paul Kok (1956) is strategy director bij Hill+Knowlton Strategies en leader van de sportpractice. Hij was in 2009 en 2010 communicatiemanager bij The HollandBelgium Bid, de kandidatuur van Nederland en België voor het WK voetbal in 2018. Motto: Je moet schieten, anders kan je niet scoren.