Verlicht leiderschap

door: Harm Rozie

De hockeyveldheer die tot deze week de koning van Spanje nog eerde meldt zich aan de poort van Papendal als opperprins voor de volgende Spelen. Zijn voorganger is als een reïncarnatie van Willem de Veroveraar naar Engeland overgestoken om aan de Theems nieuwe Hollandse roem te gaan oogsten. Toon Gerbrands uit het Alkmaarse loonhuis waarvandaan Gerrit Zalm wel vertrok, zegde edelmoedig en met een geldige reden af voor de Papendalse post. Els met de dubbele achternaam zag haar adellijk streven gestuit, om in zittingsjaren als internationaal sportbestuurder de Engelse koningin naar de kroon te steken. De burgemeester van Tilburg kwam de vacature NISB invullen. En Erica ontdekte het geheim van haar eigen kracht en viel tientallen kilo’s af.

 Als het gaat over de organisatie van NOS*NSF en de sport schuiven in gedachten van echte en pseudo deskundigen de ‘grote namen’ over een denkbeeldig schaakbord. Waar komt dat geloof in verlicht leiderschap toch vandaan? Of is het geen geloof, maar heimwee naar het feodale tijdperk dat zonder al te veel maatschappelijke schade in de paleizen van de sport kan voortleven? Aanwezigheid alleen al wordt er beloond met publiciteit. De pers buigt mee en volgt het positiespel van jarenlang dezelfde gezichten. Het geeft nauwelijks of geen informatie over de werking en besturing van de nationale organisatie van beroepskrachten in de sport. evenmin als plotselinge verdwijningen op Papendal van sleutelfiguren, anders dan door natuurlijke oorzaak.

Terwijl Erica haar prachtprestatie leverde, testte de krachtsportfederatie een ingenieus zelf ontwikkeld afslankprogramma op vijf plaatsen in het land. Ze wisten het niet van elkaar. En allebei waarschijnlijk niet dat de Kolfbond 125 jaar bestond dit jaar. Onderwijl riep het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen met kostbaar mediageweld zestien miljoen Nederlanders op, dertig minuten per dag te bewegen. NISB mobiliseerde er meer dan vierhonderd fitnesscentra voor. Bij het kenniscentrum van de krachtsporters waren ze ook van deze plannen vooraf niet op de hoogte. En het leek er vorige maand niet erg op dat ze bij het NISB wisten wat ze precies aan de fitnesscentra zouden vragen of aanbieden. De krachtsportfederatie, de koninklijke relatie van de fitnesscentra, had en heeft er wel een helder beleid voor met een scala aan producten, juist ook voor de vijftig procent van de bevolking voor wie het de hoogste tijd is aan het lijf te gaan werken.

Waar de bestuurs- en managementelite in Papendal, het Huis van de Sport en op andere fijnstoflocaties elkaar steeds feilloos vindt, lijkt er onder de top tussen bonden, kennisinstituten en serviceorganisaties weinig regie, communicatie en samenwerking. Topsport en de ontwikkeling ervan krijgen volop aandacht in de heersende bestuurscultus en zijn goed verzorgd. Maar hoe is het met de conditie van het werkapparaat voor de breedtesport en de sportstimulering? Is het allemaal toeval, of de bedoeling dat kennis, kanalen en vaardigheden niet worden gedeeld? Vanuit eigen jarenlange ervaring en observaties denk ik dat er veel kansen om effectief en doelmatig samen maatschappelijke, gezonde en sportieve successen te behalen verloren gaan. Tijd om een analyse te maken. Begin onder de kerstboom met nadenken over hoe al die vaak jonge en hoogopgeleide talentvolle werkers in de sport veel slimmer, creatiever en beter kunnen samenwerken. Vanuit de beleving en behoeften in steden en dorpen. Met meer plezier voor henzelf en een hoog maatschappelijk sportrendement. Wie durft? Dwars door belemmerende overtuigingen, vermeende cultuurverschillen en commandostructuren heen. Wie vormen de stroom splinteracties om in een betrouwbare bedding voor breedtesportinitiatieven? Alsof het schaakbord even leeg is en het licht gaat branden.

Harm Rozie is algemeen directeur van Communication Concert. Van 1994 tot 1998 was hij ‘manager communicatie betaald voetbal’ bij de KNVB. Daarvoor werkte hij tweeënhalf jaar als hoofd communicatie bij het Wereld Natuur Fonds, en gedurende anderhalf jaar als interim-manager bij de Informatie Beheer Groep, onder meer om de invoering van de OV-studentenkaart publicitair in goede banen te leiden. Nog eerder was Rozie bij het ministerie van VROM woordvoerder van zowel Pieter Winsemius als Ed Nijpels.