Symposium over praktijkgericht onderzoek en beter leren bewegen met hulp van innovatieve hulpmiddelen

door: Joop Duivenvoorden & Ivo van Hilvoorde

Op 30 maart organiseert het lectoraat Bewegen, School en Sport van de Hogeschool Windesheim in samenwerking met de Calo voor de derde keer het symposium ‘Van Tikken naar Taggen’. Het symposium wordt dit jaar ingeleid door dr. John van der Kamp (VU, Bewegingswetenschappen); hij staat stil bij de ‘trending topics’ in motorisch leren en stelt de vraag wat de implicaties zijn van bewegingswetenschappelijk onderzoek voor het bewegingsonderwijs en de sport . Vervolgens wordt in praktische workshops ingegaan op diverse innovaties en de manier waarop digitale technologie het leren bewegen kan ondersteunen.

Veel van de workshops gaan over toepassingen en nieuwe mogelijkheden van digitale technologie als ondersteuning bij het leren bewegen. Een treffend voorbeeld hiervan is het vergroten van tactisch inzicht in spelsituaties met behulp van de speciaal voor het bewegingsonderwijs ontwikkelde app Video-catch. Leerlingen leren door middel van het ‘taggen’ en terugkijken van relevante momenten in het spel. De focus richt zich dan op het nemen van tactische beslissingen met als doel de beslisvaardigheid en het spelniveau te vergroten.

Videofeedback
Terugkijken komt ook aan de orde bij technische vaardigheden. Nieuw onderzoek richt zich op de aandacht van leerlingen op relevante aspecten van het bewegen. Deze kennis wordt gebruikt om vast te stellen wat de effecten zijn van het op verschillende momenten in het leerproces aanbieden van videofeedback. Wanneer duidelijk is wat de functie van videofeedback is tijdens het leren, wordt het mogelijk om lessenreeksen te maken waarin videofeedback het leerproces ondersteunt.

In een van de workshops wordt stilgestaan bij onderzoek naar zelfregulerend leren. Het stimuleren van autonomie kan tijdens het leren jongleren invloed hebben op de motivatie en het vertrouwen in de eigen effectiviteit van leerlingen. De in het onderzoek gehanteerde methode laat zich goed vertalen naar het leren van motorische vaardigheden in bijvoorbeeld klassen en groepen.

In het gloednieuwe zwemanalyseLAB laat Mandy van der Weijden-van Rooden zien op welke vlakken onderzoek, innovatie en (leren)zwemmen elkaar kunnen versterken. Zwemgames en digitale instructie die ook in het zwembad bruikbaar zijn komen aan de orde. Verder wordt u op een creatieve en speelse manier uitgedaagd om mee te denken hoe innovatie de zwemlesmarkt kan versterken.

Kritische beschouwingen
Tenslotte is er ook een aantal workshops waar de gedachten achter en over digitalisering centraal staan. Er is aandacht voor De gymzaal van de toekomst (De Haagse Hogeschool), ‘smartphones in de gymles’, het maken van leskaarten op de iPad en er zijn kritische beschouwingen over deze ontwikkelingen van digitalisering van de gymles.

Tussen de workshops door is er een aantal demonstraties en showcases waarin deelnemers aan den lijve kunnen ondervinden wat er op dit moment nog meer ontwikkeld wordt en wat er mogelijk is. Het prijswinnende project ‘Oog van de meester’ draait om het leren kijken als een ervaren docent. Zowel studenten als leerlingen kunnen met behulp van videobeelden waaraan verbale en/of visuele cues zijn toegevoegd, leren zien wat een expert ziet. Ook is er een demonstratie van hoe videofeedback tijdens turntrainingen en –lessen ingebouwd kan worden.

In een andere demonstratie staat een project centraal waarin bewegen en muziek met behulp van een iBook vormgegeven kan worden. Tenslotte is er een stand waar deelnemers aan het symposium terecht kunnen voor informatie over de master Physical Education and Sport Pedagogy.

Nationaal platform
De doelstelling van het symposium is, net als van het praktijkgerichte onderzoek dat eraan ten grondslag ligt, inzicht verschaffen in de pedagogische en didactische overwegingen die het gebruik van innovatieve hulpmiddelen oproept. Het congres Van Tikken naar Taggen is inmiddels uitgegroeid tot een nationaal platform waarop professionals uit het bewegingsonderwijs en de sport nieuwe praktijkgerichte inzichten delen met een publiek dat op de hoogte wil blijven van deze ontwikkelingen, daar kritisch sturing aan wil geven of bereid is die innovaties toe te passen in de eigen praktijk.

Menig deelnemer aan een eerdere editie van het congres heeft zich laten inspireren tot het innoveren van de eigen les- of trainingssituatie. Ook dit jaar hopen we met een gevarieerd aanbod een vruchtbare voedingsbodem te bieden, die bij kan dragen aan doordachte verbindingen tussen wetenschap en praktijk.

Joop Duivenvoorden is werkzaam op de Calo (Windesheim) en als onderzoeker verbonden aan het project ‘Terugkijken met een tablet: De opbrengsten van de digitale gymles’ (NRO). Ivo van Hilvoorde is lector ‘Bewegen, School & Sport’ (Windesheim) en Universitair Docent Bewegingswetenschappen (VU).