Stadionpark Rotterdam; sport en leisure voor wereld én de wijk

Rotterdam heeft in ‘Zuid’ met het stadionpark en directe omgeving een gebied voor sport en leisure met vele mogelijkheden.  In een nieuwe gebiedsvisie van de gemeente moet dit deel van de stad in de komende decennia het brandpunt worden van sport voor de omliggende wijken, de stad, Nederland en de wereld!

Binnen het ‘Pact op Zuid’ wordt dit jaar de basis gelegd voor nieuwe ontwikkelingen die tot 2016 zullen plaatsvinden met als resultaat: een nieuw voetbalstadion, een overdekte 400-meter ijsbaan, modernisering van de velden van de Sportparken Varkenoord en De Twee Heuvels. Dit gebied zal in de komende tien jaar functies krijgen met een landelijke uitstraling. Sterker nog, deze voorzieningen zijn ook bedoeld om de strijd aan te gaan voor het WK voetbal 2018 en uiteindelijk de Olympische Spelen van 2028.  In de afgelopen maanden is nadrukkelijk aandacht besteed aan het effect van de realisatie van deze voorzieningen -de zogenoemde spin off -  voor de bewoners van Rotterdam-Zuid.

Hoe kunnen in het Stadionpark succesvolle plannen worden ontwikkeld voor wereld én de wijk? ‘Wat de perfecte sportcultuur is voor Zuid?’ Dat kan ik samenvatten in één dierbare herinnering uit mijn jeugd: Uit school komen, tas in de hoek gooien en doorrennen naar buiten om te voetballen!’ Dat was de opmerking van oud-Feyenoorder en –international Ben Wijnstekers aan het begin van de tweede bijeenkomst over de spin-off voor het Stadionparkgebied (april jl.).

Ook portefeuillehouder van IJsselmonde Bram van Hemmen sprak daar bij aanvang: ‘Het is alsof we met elkaar een prachtige speelgoedwinkel mogen inrichten voor de toekomst. Een winkel waarvoor de jeugd met de neus tegen de ruit moet komen te staan. Het is mede aan ons om te kiezen voor het meest verantwoorde ‘speelgoed’. Samen moeten we het programma voor de spin-off zó invullen dat de jeugd altijd ‘naar de winkel’ op Zuid terug wil komen. We moeten het plan voor het Stadionpark zó maken dat de mensen op Zuid ervan blijven profiteren.’

Dat zijn mooie statements maar bij vergelijkbare grootschalige projecten is het in het verleden toch heel slecht gelukt om voorzieningen met een dergelijke schaalgrootte blijvend van waarde te laten zijn voor de directe omgeving. Kijk naar het Olympisch Stadion of het gebied rond de Arena in Amsterdam. Uiteraard gaat men het in Rotterdam beter aanpakken dan in de hoofdstad.

Het eerste ‘Sportlab’ over de spin off leverde een aantal interessante inzichten op. Als coreferent aanwezig tijdens de bijeenkomst noteerde ik een aantal uitgangspunten waarmee mogelijk een basis kan worden gelegd voor succesvolle planontwikkeling. Overigens los van deze positieve aanknopingspunten vraagt het maken van plannen van deze omvang en lange termijn om een geheel nieuwe visie op sport, bewegen en vrijetijdsbesteding. Niet voor nu maar afgestemd op de komende decennia. Er moet anders gekeken worden naar bouwen, behoeften, financiering, gebruik en beheer. En dan nu enkele interessante uitgangspunten:

Sportruimte versus openbare ruimte
‘De hekken weg!’ Toekomstige sportvoorzieningen zijn openbare voorzieningen en in het openbare park moet ruimte zijn om te sporten. Sportvoorzieningen zijn niet per definitie het domein van de georganiseerde sport, de sportvereniging.

Sport, bewegen, leisure, vrijetijdsbestedening
Uit binnenkort te presenteren onderzoek van de Nederlandse Sport Alliantie (NSA) blijkt dat het aantal mensen dat op andere wijze sport of beweegt dan de traditionele ‘georganiseerde sport’ snel naar elkaar toegroeit. Het blijven hangen in oude ‘denkpatronen’ van georganiseerde sport en de rest is een bedreiging voor toekomstige voorzieningen.

Onderwijs en Sport
Via BOS impuls, combinatiefuncties, schoolsportclubs, stageplekken lijken school en sport elkaar eindelijk echt te gaan vinden. Eindelijk gaan we met elkaar beseffen dat sport en bewegen en onderwijs echte waarde voor elkaar hebben. Niet alleen programmatisch maar vooral ook bedrijfsmatig.

Sport en bewegen in de directe woonomgeving
Sport in de wijk! Een slogan die meer en meer wordt gebezigd. Voorzieningen en clubs echt naast de deur. Ervaringen wijzen uit dat het de sportparticipatie vergroot, juist in de zogenaamde aandachtswijken. De eerder genoemde NSA heeft al een programma afgestemd op de realisatie van multifunctionele laagdrempelige voorzieningen en echte wijksportclubs.

Bovengenoemde uitgangspunten moeten vooral in relatie tot elkaar worden gezien. Deze uitgangspunten kunnen het gevoel van de Rotterdammers versterken dat het toekomstige Stadionpark van hen en vóór hen is. En in relatie tot WK 2018 en OS 2028 ook van ons allemaal is. Zelfs van de Amsterdammers

Menno Schermer is directeur en eigenaar van het sportorganisatie-adviesbureau Sportventures uit Amsterdam. Sportventures biedt sinds de start in 2000 interim- en projectmanagement in sport en leisure-organisaties, geeft advies over organisatieontwikkeling, heeft kennis van de marketing in deze branche en biedt in het bijzonder expertise over de exploitatie van sport – en vrijetijdsaccommodaties en zwembaden. Voor meer informatie: menno.schermer@sportventures.eu