SportMpower combineert sport en loopbaantraining voor jongeren

Het is dinsdagmiddag 16:00 uur en we bevinden ons in Seacon stadion De Koel van betaald voetbalorganisatie VVV-Venlo. Een groep van vijftien 14-16 jarige jongens is in de business lounge druk aan het oefenen met solliciteren. Vragen als ‘wat trek ik aan naar een sollicitatiegesprek?’, ‘hoe bereid ik mijn gesprek goed voor?’ en ‘welke vragen kan ik tijdens mijn gesprek verwachten?’ worden besproken.

Daarna wordt de opgedane kennis in praktijk gebracht door middel van een rollenspel. Naderhand evalueren de deelnemers op de bijeenkomst: ‘Ik weet nu hoe ik een sollicitatiegesprek moet voorbereiden en moet voeren, en weet nu al dat ik een sollicitatiegesprek met veel meer zelfvertrouwen in zal gaan!’. Na dit uur hard werken krijgen de jongeren een sporttraining op het trainingscomplex van VVV-Venlo. In de twaalf weken daarna volgen steeds andere maatschappelijke onderwerpen zoals loopbaanoriëntatie, zelfvertrouwen, gezonde voeding, het voorkomen van schulden, criminaliteit en verslaving. Is dit beeld van jongeren die na schooltijd vrijwillig nadenken over en werken aan hun toekomst en gezondheid een ideaalplaatje? Welnee. Binnen SportMpower timmeren jongeren hard aan de weg! ‘Scoren met de combinatie sport en loopbaantraining’: dat is wat SportMpower beoogt.

Wat is SportMpower?
SportMpower is een naschools project dat sport en loopbaantraining voor jongeren combineert. Het project is gericht op 3e en 4e jaars vmbo-leerlingen met een verhoogd risico op voortijdig schoolverlaten. Doel van SportMpower is het vergroten van de onderwijskansen van de leerlingen en het stimuleren van de loopbaanmogelijkheden (en daarmee het verminderen van schooluitval). Het ‘empoweren’ van jongeren door middel van sport staat centraal. Een aantrekkelijk sportaanbod - zoals voetbal, kickboksen en breakdance - fungeert als ‘trigger’ voor het volgen van loopbaantrainingen. Dit aantrekkelijke sportaanbod - in ruil voor het verplicht volgen van de loopbaantrainingen - trekt deze jongeren die anders moeilijk te bereiken zijn, over de streep om bewuster aandacht te besteden aan school en hun persoonlijke toekomst.

SportMpower bestaat uit een reeks van vijftien bijeenkomsten. Een SportMpower projectmiddag wordt gestart met een uur loopbaantraining. Hierin komen onderwerpen aan bod die de leerlingen op een praktische manier helpen hun plek te vinden in de Nederlandse maatschappij. Zo worden in de vorm van workshops onder andere de onderwerpen loopbaanoriëntatie; solliciteren; geld, lenen & schuld(voorkoming); voeding & gedrag; alcohol-, drugs- & gokverslaving; groepsdruk & provocatie; seksualiteit; en criminaliteit, wapens & geweld besproken. Bedrijven en particuliere instellingen verzorgen deze workshops. Door de praktische inslag van de loopbaantrainingen en het ervaren nut wordt de binding van jongeren met hun school versterkt met mogelijk gevolg dat de motivatie om school af te maken groter wordt.

Na de loopbaantraining krijgen de jongeren een uur sport, bijvoorbeeld voetbaltraining. SportMpower legt hiermee de basis voor een gezonde leefstijl van de deelnemende jongeren, ook voor de lange termijn. De sportactiviteit bevordert de gezondheid en verbindt de jongeren aan de sport, maar heeft ook als doel te werken aan onder meer normen en waarden, samenwerking, respect, doorzettingsvermogen, emotieregulatie en communicatieve vaardigheden. De inzet van sport kan daarnaast bijdragen aan de zelfwaardering, weerbaarheid en het zelfvertrouwen van jongeren. Hierbij zijn succeservaringen erg belangrijk (eigen effectiviteit en vaardigheden).

Met sport als aangrijpingspunt kan daarnaast worden gewerkt aan meer betrokkenheid van jongeren richting gezin, wijk, school en uiteindelijk werk. Wat voor de jongeren extra motiverend werkt is dat het project veelal plaatsvindt binnen een zeer aantrekkelijke setting, zoals bij betaald voetbalorganisatie VVV-Venlo. Deelnemers volgen de workshops van SportMpower in de business lounge van VVV-Venlo en krijgen voetbaltraining op het trainingscomplex en door trainers van VVV-Venlo. Het programma voor één groep deelnemers bestaat uit circa vijftien bijeenkomsten.

Doelgroep
SportMpower is gericht op kwetsbare jongeren in Nederland met een verhoogd risico op voortijdig schoolverlaten. Deelnemers zijn 3e of 4e jaars vmbo-leerlingen (14 tot 16 jaar oud). Selectie vindt plaats indien wordt voldaan aan één of meerdere van de volgende kenmerken: slechte schoolprestaties, (studie)loopbaantwijfels, schoolverzuim, laag concentratievermogen, ongewenst gedrag, een inactieve leefstijl en weinig motivatie voor, en vertrouwen in een opleiding en toekomstig werk.

Behaalde resultaten
In het schooljaar 2008-2009 is SportMpower gestart met het project Dubbel Doel in Enschede. Dubbel Doel is ontstaan vanuit een samenwerkingsverband tussen Kennispraktijk, Scholingsboulevard Enschede (vmbo-mbo school), vv Rigtersbleek (plaatselijke voetbalvereniging) en de gemeente Enschede. Inmiddels wordt het project voor het derde schooljaar op rij uitgevoerd. Door Kennispraktijk is doorlopend onderzoek aan het project gekoppeld om te bepalen wat de effecten van het project op de deelnemers zijn. In de schooljaren 2008-2010 werden bij de jongeren verbeteringen geconstateerd op onder meer de meetgebieden gezondheid, zelfvertrouwen, concentratie in de klas, leertaakgerichtheid, actieve en gezonde leefstijl, gedrag, sociale relaties, motivatie voor school, en vertrouwen in de toekomst. Ook de schoolresultaten waren positief en geen enkele deelnemer viel voortijdig uit van school.

Inmiddels implementeert Kennispraktijk het project onder de naam SportMpower op diverse plekken in Nederland, waaronder Nijmegen (Montessori College), Venlo (Onderwijsgemeenschap Venlo en Omstreken) en Enschede (Scholingsboulevard Enschede). Ieder project wordt afgestemd op de specifieke school- en sportsituatie. Zo richt Dubbel Doel in Enschede zich op voetbal en zelfverdediging, en zullen in Nijmegen voetbal, breakdance, freerunning, en kickboksen gegeven worden door de betrokken sportverenigingen. Bovendien wordt het loopbaantrainingprogramma aangepast aan de specifieke wensen en behoeften van de leerlingen van de deelnemende school. In september zal SportMpower op nog minimaal twee plaatsen van start gaan. Hiervoor is Kennispraktijk nog op zoek naar geïnteresseerde scholen, gemeenten en sportverenigingen.

Effectonderzoek 2010 - 2012
Kennispraktijk heeft in juli 2010 een subsidie ontvangen vanuit het programma ‘Effectiviteit Interventies’ (NISB, TNO en Mulier Instituut). Vanuit deze subsidie zal Kennispraktijk in de periode november 2010 tot en met juli 2012 uitvoerig effectonderzoek uit gaan voeren onder vier à vijf SportMpower-projecten in Nederland. Daarbij wordt samengewerkt met het W.J.H. Mulier Instituut en de Radboud Universiteit Nijmegen. Er wordt gemeten op onderdelen als fysieke gezondheid, zelfvertrouwen, leertaakgerichtheid, sociale relaties, motivatie voor school en schoolresultaten. Het gaat daarbij niet zozeer om te bepalen óf SportMpower werkt, maar vooral om een nadere beschrijving van wát werkt, voor welke doelgroepen en binnen welke context.

Toekomst
Hoewel de precieze effecten van SportMpower op de ontwikkelingskansen van jongeren nog bepaald moeten worden, werkt het enthousiasme en plezier van de leerlingen, begeleiders en partners in SportMpower zeer aanstekelijk. De voorlopige conclusie is dan ook dat SportMpower een veelbelovende interventie is, die kansarme jongeren op een praktische en leuke manier laat werken aan hun persoonlijke toekomst. Nadat meer zicht is verkregen op de werkzame principes, zal SportMpower op meerdere plaatsen in Nederland worden uitgezet. Geïnteresseerde organisaties kunnen contact opnemen via onderstaande contactgegevens. 

Elise van Casteren is bij ‘Kennispraktijk - voor sport, onderwijs en gezondheid’ projectadviseur SportMpower. Voor meer informatie: e.vancasteren@kennispraktijk.nl of 024–329 5781.