Sportbestuurders vinden vaak hetzelfde wiel uit

De maatschappelijke verschuiving van ‘sport als doel’ naar ‘sport als middel’ vraagt van sportbestuurders dat er continu bijgeleerd wordt. Er wordt van sportverenigingen in het algemeen en sportbestuurders en vrijwilligers in het bijzonder gevraagd om kennisontwikkeling op een groot aantal terreinen. Sportbestuurders vinden daarbij in veel gevallen opnieuw het wiel uit zonder daarbij gebruik te maken van bestaande kennis bij collega-bestuurders. Het is daarom tijd voor concrete middelen om kennisdeling tussen bestuurders en vrijwilligers mogelijk te maken. De oplossing is in de maak, een platform waar bestuurders en vrijwilligers elkaar direct kunnen treffen.

Het doel van sporten als lichaamsbeweging is veranderd. Het gaat niet meer primair om het voorkomen van overtollig lichaamsgewicht maar sport dient als middel voor een groot aantal andere verschijnselen. Een sportvereniging staat midden in de maatschappij en er wordt meer gevraagd dan alleen het aanbieden van de eigen sport. Georganiseerde sport op scholen, die halverwege de twintigste eeuw door de overheid sterk werd gestimuleerd, heeft een minder primaire plaats gekregen. Op grote schaal organiseren sportverenigingen zelf het sportaanbod.

De reden waarom sport in algemene zin meer als middel dan als doel wordt gezien komt voort uit de individualisering die zich op veel maatschappelijke terreinen in Nederland heeft gepresenteerd. Het eind van de verzuiling eind jaren zeventig zorgde ervoor dat mensen aandacht kregen voor belangen van het individu en meer gingen deelnemen aan organisaties en initiatieven buiten de eigen zuil. Zo ook in de sport. Traditionele maatschappelijke groepen als kerk en gezin maakten plaats voor groepen waar individuen een nadrukkelijke plaats kenden. Sportverenigingen werden hierin een belangrijke nieuwe maatschappelijke groep en zijn dit gebleven. Met als gevolg dat sportverenigingen - mogelijk onbedoeld - maatschappelijke functies overnamen, zoals opvoeding en bescherming van jeugd, het mogelijk maken om gezamenlijk doelen te stellen, integratiemogelijkheden, buurthuisfuncties, etc.

Sportbesturen is kennisintensief
Het aanbieden van de eigen sport is voor veel sportverenigingen een uitdaging op zich. Primair wordt de invulling van wedstrijd en competitiegerelateerde zaken georganiseerd. Overige beleidsthema’s zoals sponsoring, ledenwerving, vrijwilligersbeleid en accommodatiebeheer zijn voor veel verenigingen een grote uitdaging om structureel vorm te geven en te bemensen. Laat staan ‘nieuwe’ thema’s zoals het aanbieden van buitenschoolse opvang, huiswerkklassen, gebruik van het clubhuis als buurthuis en integratiemogelijkheden voor allochtone bevolkingsgroepen.

Bovenstaande komt voort uit het feit dat veel specifieke kennis en praktijkervaring benodigd is om dit als sportbestuurder daadkrachtig te kunnen uitwerken. Het opzetten van een florerende Business Club is iets waar ervaring voor nodig is, ditzelfde geldt voor het invullen van talentontwikkeling. Ook valt te denken aan de inrichting van een succesvol sportcafé of het realiseren van de nieuwbouw van een compleet sportcomplex. Het ontbreekt de meeste sportbestuurders en vrijwilligers aan de kennis om dit te doen.

Het vergaren van (bestuurs)kennis is niet eenvoudig
Het vergaren van de juiste kennis en praktijkervaring om deze op een goede manier in te zetten voor de verenigingsdoelstellingen is niet eenvoudig. Dit komt door een aantal factoren:

- extern ingehuurde kennis is voor sportclubs veelal te duur. Consultancybureaus die zich bijvoorbeeld richten op sportmanagementadvies hebben dan ook veelal overheden als klant en niet zozeer sportclubs;
- ondersteuningspunten van sportbonden zijn in het algemeen niet in staat om verenigingen gericht te voorzien van praktijkervaring. Er zijn veel beleidsdocumenten voorradig maar de praktische ervaring waar een bestuurder direct behoefte aan heeft is niet te leveren. Een enkeling daargelaten;
- dit geldt ook voor ondersteuningspunten vanuit gemeentelijke en provinciale overheden. Het ontbreekt zeker niet aan goede wil maar medewerkers hebben het vaak ‘van horen zeggen’ en beschikken niet zelf over de praktijkervaring waar een club naar op zoek is;
- er zijn maar weinig clubs in staat op structurele basis bestuurders van andere clubs te spreken over diverse thema’s. Sportbonden proberen deze stap wel te stimuleren maar dit gebeurt beperkt.

De zoektocht door sportbestuurders naar kennis en praktijkervaring loopt dus in veel gevallen op niets uit. Wellicht kan het ook niet van ondersteuningspunten vanuit de sportbonden en overheden worden verwacht dat daar de praktijkervaring aanwezig is. Het gaat al snel om zo’n vijftien thema’s waar een sportbestuurder kennis over wil vergaren, het ontbreekt de service verlenende instanties aan capaciteit om al de sportbestuurders hierin te voorzien.

Praktijkervaring is de basis voor succes
Sportief besturend en vrijwillig Nederland ziet zich zodoende voor de uitdaging gesteld om kennis en praktijkervaring in voldoende mate te vergaren. Dit werkt extra krachtig als dat onderling gebeurt, dus direct tussen bestuurders en vrijwilligers. Niet alleen binnen de eigen sport maar ook over sporten heen. Dit kan ook voor sportbonden van grote toegevoegde waarde kan zijn in het proces van verenigingsondersteuning.

De uitdaging bestaat uit het inrichten van een digitale marktplaats waar bestuurders en vrijwilligers elkaar direct kunnen vinden. Een initiatief dat momenteel wordt uitgewerkt in samenspraak met een groot aantal sportbonden. Dit onder het motto ‘de expert achter de kennis is de sleutel tot succesvolle kennisdeling’. Zo wordt het wiel dat een sportbestuurder heeft uitgevonden, ook van waarde voor collega-bestuurders.
Ben jij als bestuurder of vrijwilliger in de sport trots op de ervaring die je hebt opgedaan? Kun je andere bestuurders van advies voorzien en daar mogelijk een mooie vergoeding aan overhouden? En wil je één van de pioniers zijn binnen dit nieuwe initiatief? Laat dan snel van je horen! (via LinkedIn, klik hier)