Sport om de sport!

door: Halbe Zijlstra

In november 2007 vloog Ronald Plasterk - minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - met een grote delegatie vertegenwoordigers uit de bedrijfswereld en de cultuursector naar China met maar één doel: het winnen van de ‘hearts and minds’ van de Chinezen. Hij kwam er om een Rembrandt-tentoonstelling te openen. Maar hoewel het nieuws de drukpers uiteraard bereikt heeft, maakte niemand zich werkelijk druk om dit uitstapje van onze kabinetsvertegenwoordiger.

Voor zover wij hebben meegekregen kwam Tibet niet voor in het actielijstje van de minister. Ook droeg Plasterk geen rouwband tijdens de reis, om zo zijn stille protest kenbaar te maken voor de misstanden in de mensenrechtensituatie in China. Niemand heeft zich tevoren afgevraagd of de kleren die Plasterk zou dragen tijdens de reis niet vervaardigd waren door werknemers die onbetaalde overuren draaiden. En ook bij Pauw en Witteman hebben wij geen getuige mogen zijn van boze zangers, zwemcoaches en cabaretiers die hun ongenoegen over de aanwezigheid van de minister in het corrupte China kwamen uiten. Nergens hebben wij een schreeuw om een boycot gehoord.

Vreemd is het dan ook dat wat Plasterk niet ten deel valt wel op het bord terecht komt van de marathonrenner, de zwemmer, de hockeyer, de tennisser en allerhande andere sporters: de toorn van de politieke correctheid. Nu de spelen in China naderen, duikt elke dag wel een andere bekende Nederlander op die ongevraagd zijn mening oplegt. Zij moeten zich toch wel bewust zijn van de mensenrechtensituatie, van de onderdrukking van de Tibetanen, van de erbarmelijke arbeidsomstandigheden, van politiek. Het kan toch niet zo zijn dat ze zich tijdens de Spelen niet het leed van de wereld op de schouders halen. Dat de minister - die daar beroepshalve van op de hoogte moet zijn - er totaal geen acht op slaat is voor deze moraalridders niet relevant. Hem valt klaarblijkelijk niet de verantwoordelijkheid van een sporter ten deel.

Natuurlijk is het aan te moedigen dat misstanden, waar ook ter wereld, aan de kaak worden gesteld. Zo staat Tibet al jaren op de politieke agenda en steunt de VVD de uitnodiging voor de Dalai Lama om naar Nederland te komen. Dat is politiek, het terrein waar dit behoort te spelen, om er maar een woordspeling tegen aan te gooien. Maar niettegenstaande het nut van het aan de kaak stellen van misstanden kunnen wij toch niet anders dan constateren dat de overmatige aandacht voor de sport getuigt van enige hypocrisie.

Hypocriet is het niet de minister te veroordelen, die beroepshalve gebrek aan aandacht voor al wat mis is persoonlijk aan te rekenen valt, maar wel de sporter op te leggen uit dit besef te handelen. De rollen zijn wel erg omgedraaid in de belevingswereld van deze sportsceptici: de minister hoeft zich niet te verantwoorden terwijl de atleet zich onverhoopt de rol van onderhandelaar op wereldpolitiek niveau dient aan te meten. Maar consistentie is de aartsvijand van de hypocrisie en dat lijken deze moraalridders zich terdege te realiseren. Sport is voor hun de ideale kapstok om alle problematiek aan op te hangen, omdat het volop in de aandacht staat en daar kan men bij Plasterk nou eenmaal niet van spreken. Dat atleten daarvoor moeten buigen spreekt voor hen vanzelf, een goedkopere kapstok konden ze immers niet vinden.

Plasterk constateert terecht dat er andere wegen zijn om de misstanden te verhelpen en dat de kunst daar niet onder mag leiden. En zo moeten wij ook constateren dat een sportboycot niets van doen heeft met het doel van de sport, wat niets anders dan de sport zelf is. Misstanden wegnemen vergt een juist platform, tijd en volharding. Begrippen waar professionele atleten alles van weten. Ik adviseer de boycotlobby dan ook goed naar de atleten te kijken aankomende zomer, opdat ze aan hen een voorbeeld kunnen nemen en met veel volharding na de Spelen hun strijd kunnen beginnen. 
 
Halbe Zijlstra is sinds november 2006 Tweede Kamerlid en woordvoerder sport voor de VVD.