Sport en politiek in 2023

2023: ‘een cruciaal jaar’

door: Jeanet van der Laan

Als topsportster wist ik vroeger wel eens: ‘dit wordt een cruciaal seizoen’. Natuurlijk is elke wedstrijd, elk seizoen en elk jaar belangrijk, maar soms speelden er dingen die een jaar nog belangrijker en nog mooier konden maken. Bijvoorbeeld een jaar met een groot internationaal toernooi of een seizoen waarvan je bij voorbaat denkt: ‘dit jaar kan die schaal weleens voor ons zijn.’ Ditzelfde gevoel heb ik, maar nu als D66-Kamerlid, over 2023 als politiek sportjaar. Het is een jaar waarin we het verenigingsleven moeten behoeden voor degradatie, we de sport veiliger en toegankelijker moeten maken en waarin we moeten vechten voor promotie en professionalisering van de sportsector als geheel. Ik heb, altijd met steun van anderen, afgelopen tijd dingen in gang gezet en daar wil ik resultaten van zien in 2023. Denk aan Centrum Veilige Sport Nederland onafhankelijk maken, matchfixing strafbaar stellen, sporthulpmiddelen beschikbaar stellen en stappen zetten in een sportwet.

Prijsstijgingen voor sportverenigingen
Veel sportverenigingen maken zich zorgen over de hoge energieprijzen en over hun toekomst. Ik weet hoe belangrijk deze verenigingen zijn en deel deze zorgen dan ook. Sportverenigingen brengen mensen bij elkaar en helpen mensen aan voldoende beweging. We moeten er daarom voor strijden om sportverenigingen die een positieve impact hebben op de samenleving en die goed beleid hebben gevoerd tot ze werden verrast door de stijgende energieprijzen te beschermen. Ik ben dan ook blij dat het kabinet en minister Helder extra geld uittrekt voor zwembaden en sportverenigingen.

Ik krijg echter ook signalen van mensen die bang zijn dat het geld niet voldoende gaat zijn of die bang zijn dat het geld te laat gaat komen. Ik roep de minister op om vooruit te kijken en op tijd te schakelen mocht dat nodig zijn. Gelukkig bestaat de commissie sport in de Tweede Kamer uit een groep Kamerleden, zowel in de coalitie als oppositie, die echt een hart hebben voor de Nederlandse sport. Ik geloof dan ook dat wij, gezamenlijk met de sportsector zelf, de verenigingen door de winter heen kunnen helpen.

De sportwet en een veilige sport
Ondanks de actuele energiecrisis, is het ook belangrijk om naar de toekomst van de sportsector te kijken. Ik ben jaren geleden om twee redenen in de politiek te gaan: om sport een politieke vertaling te geven en om zoveel mogelijk mensen in beweging te krijgen. Een ultiem instrument is de sportwet. Een wet die het recht op beweging moet verankeren en de overheid medeverantwoordelijk maakt voor sport. Op dit moment is sport geen publieke taak. Een wet die duidelijkheid geeft in rollen en verantwoordelijkheden. Ik heb hier een motie over ingediend die met brede steun van de Tweede Kamer is aangenomen. Minister Helder heeft hier nog te weinig meegedaan en we verwachten dan ook dat de minister er in 2023 alles aan gaat doen om stappen hierin te zetten. En voor de criticasters: we gaan natuurlijk niet wachten met programma’s om zoveel mogelijk mensen in beweging te krijgen. Dit kan naast elkaar bestaan.

Een andere motie waar nog te weinig mee is gedaan, is mijn motie om Centrum Veilige Sport Nederland volledig onafhankelijk te maken. Deze motie is zelfs door de hele Tweede Kamer gesteund! Een veilige (top)sport is op dit moment helaas niet voor iedereen weggelegd en zeker niet voor meisjes en vrouwen. Het moet klaar zijn met de misstanden zoals in de turnsport, in de danssector, bij atletiek en zoals bij Ajax met Overmars. En het moet dus ook klaar zijn met de beroerde manier waarop de misstanden worden aangepakt, wanneer mensen zo dapper zijn om naar buiten te treden. In 2023 moeten we echt stappen gaan zetten en het daadwerkelijk volledig onafhankelijk maken van Centrum Veilige Sport Nederland moet dus snel realiteit worden.

Het wereldkampioenschap voetbal
Het jaar 2022 is het jaar van het wereldkampioenschap voetbal voor mannen in Qatar. Een editie die is overschaduwd door misstanden als omkoping, schending van mensenrechten en het overlijden van 6.500 arbeidsmigranten bij de bouw van de voetbalstadions. Hier is sprake van een structureel probleem. 2022 was namelijk ook het jaar van de Olympische Winterspelen in China, een land dat systematisch Oeigoeren opsluit in heropvoedingskampen. En zowel de Olympische spelen in 2014 als het WK voetbal in 2018 werden georganiseerd in het Rusland van Poetin. We moeten daarom als Nederland met een strategie komen om de toekenning van toernooien al aan de voorkant te beïnvloeden. Zodat dit soort misstanden in de toekomst niet meer voor zullen komen. De beste manier om er voor te zorgen dat een groot internationaal sporttoernooi goed wordt georganiseerd, is door het toernooi zelf te organiseren. Als het aan D66 ligt, wordt 2023 daarom het jaar dat we het wereldkampioenschap voetbal voor vrouwen van 2027 naar Nederland halen. Ik kan namelijk geen mooiere inspiratiebron verzinnen voor meiden om te gaan sporten als weer zo’n groot feest als het EK 2017 in eigen land.

Van buiten naar binnen
Helaas heeft jaren sportstimuleringsbeleid er niet voor gezorgd dat er voldoende mensen zijn gaan bewegen. We weten sommige groepen gewoon niet te bereiken. Misschien moeten we het op een andere manier gaan aanpakken en als overheid meer aansluiten bij initiatieven die wel impact hebben zoals FC Straat van de Touzani Foundation of de Favela Street Foundation. Dus laten we als landelijke overheid deze initiatieven omarmen en niet het allemaal zelf proberen uit te vinden.

Jeanet van der Laan is sinds 31 maart 2021 de woordvoerder sport voor D66 in de Tweede Kamer. Voorheen was zij topvoetbalster, ze speelde 29 interlands. Van der Laan stopte met voetballen in 2007. Van der Laan was vervolgens leraar Nederlands, gemeenteraadslid in Lisse (2010-2013 en 2014-2018) en wethouder in Lisse (2018-2021).