Sport en maatschappelijke impact in 2034

door: Aukje van Loon

We leven in een razendsnel veranderende wereld. Ook de sportwereld heeft decennialang al grote of kleinere veranderingen ondergaan. Als het gaat om sport en maatschappelijke impact is dit echter iets wat we al langer kennen en niks nieuws is. Sport als ‘a force for good’ is een sterk geloof onder veel professionals en organisaties binnen de sport. Er is stiekem zelfs al sinds de jaren tachtig een sterk geloof in dit bredere ontwikkelingspotentieel van sport.

Pierre de Coubertin, grondlegger van de moderne Olympische Spelen, geloofde al dat sport een bijdrage kon leveren aan wederzijds begrip en het verminderen van oorlogszucht. Met sport en maatschappelijke impact bedoel ik overigens de positieve impact op mens én planeet. Naast de al langer sociaal-maatschappelijke initiatieven en programma’s mag duurzaamheid tegenwoordig niet meer ontbreken. Want naast dat sport(evenementen) slachtoffer kunnen zijn van klimaatverandering of medeveroorzaker, heeft sport met haar gigantische podiumfunctie ook de potentie om een bijdrage te leveren aan de strijd tegen klimaatverandering.

Sport als maatschappelijk vaccin?
Toch mogen we kritisch zijn. Jarenlang is sport gezien als een ‘maatschappelijk vaccin’. Er worden talloze initiatieven en activiteiten opgezet die de wereld door middel van sport een stukje mooier willen maken. Er worden daarnaast veel grote claims gedaan over sport: ('Sport has the power to change the world' - Nelson Mandela; 'Sport reinforces Europe’s Human Capital' - European Commission, 2007; 'Sport inspires a generation' - Olympische Spelen, London 2012), enzovoorts. We roepen allemaal dat maatschappelijke impact belangrijk is, maar te lang hebben we vanzelfsprekend gedacht dat dit iets is dat op hoop van zegen ontstaat. Iets dat we ‘erbij’ doen, waar ‘vast wel’ iets ‘goeds’ uit komt. Een groot onbenut potentieel als je het mij zou vragen..!

Laten we eens kijken naar de topsport in ons land. Nederland doet het ontzettend goed als we bijvoorbeeld kijken naar de medaillespiegel van de Olympische Spelen (aller tijden, zie deze lijst). We staan 17e op die internationale ranglijst op dit moment. En dat als klein kikkerlandje. Waardoor? We hebben de beste trainingsfaciliteiten, halen kundige trainers in huis, we weten alles over voeding, kracht- en conditietraining. Onze hele infrastructuur is hier op ingericht. We zijn onwijs goed in het bedrijven van die topsport. Tegelijkertijd, als we naar maatschappelijke impact kijken, dan missen we vaak nog een goede strategie en een gedegen filosofie die er onder ligt. Hoe mooi zou het zijn als we het sturen op maatschappelijke impact net zo gedegen en strategisch doen zoals we dit al kunnen als het gaat om het halen van medailles en prachtige prestaties?

Maatschappelijke impact in 2034
In 2034 is maatschappelijke impact in en door sport in Nederland ons op het lijf geschreven. Het is niet langer een vorm van een ‘vinkje’ wat we moeten behalen in ons evenementenbeleid of in onze bidbooks. Niet langer een invulling van ons MVO-beleid als commerciële organisatie. Geen vorm van purpose marketing met een lege huls. Maatschappelijke impact is de kern waaromheen organisaties hun diensten of activiteiten betekenisvol organiseren en activeren. Side-events bestaan niet meer.

Ik ben overigens geen fan van het woord 'side-events'. ‘Side’, roept bij mij op dat het er letterlijk ‘naast’ is. In 2034 zijn deze events wat mij betreft de ‘core-events’. Alle barrières en voorwaarden voor daadwerkelijke maatschappelijke verandering kennen we en we kunnen hier op sturen. Net zo goed als dat we dat kunnen in onze topsportstrategie. Overheden, atleten, sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en commerciële partijen werken betekenisvol samen rondom allerlei maatschappelijke vraagstukken. We spreken elkaars taal, vormen een krachtig netwerk en streven naar gezamenlijke maatschappelijke doelen.

Spannend? Ja. Waardevol? Zeker. Realistisch? Ik geloof dat de mogelijkheid bestaat. En ja, al die organisaties en actoren in en rondom de sport hebben hun eigen belangen. Sportieve, commerciële en maatschappelijke belangen, waarbij die laatste meer leidend zal zijn. Ook voor je bestaansrecht, je toekomstige fans, nieuwe sponsoren en de nieuwe economie. Sport als sector die de wereld meer zal geven dan ontnemen. Ik ben er klaar voor.

Aukje van Loon werkt als Sport Impact Adviseur bij More2Win. Hier begeleidt ze organisaties in en rondom de (top)sport bij het strategisch sturen op maatschappelijke impact. Met een achtergrond in de sportmarketing en bestuurskunde zet zij zich met veel passie in om positieve verandering in de sportsector te bevorderen.