Scoren met sportieve publiek-private partnerships

door: Jaap de Graaf & Annelies Krikke

Van hijskraanleverancier tot bankier of supermarkteigenaar; in het bedrijfsleven willen tal van bevlogen ondernemers zich graag inzetten voor een gezonde en sportieve generatie. Hoe kom je met hen in contact en hoe inspireer je hen daadwerkelijk tot samenwerking? En vooral: wat realiseer je dan samen? 

Drie Sutu-Courts (elektronische voetbalmuren) in Zwolle dankzij samenwerking tussen publieke en private partijen. Een pannaveld en een beweegschoolplein in aanbouw in Zaanstad, mede mogelijk gemaakt door lokale ondernemers. De Gorcum Street Soccer, een initiatief van de plaatselijke bank samen met de buurtsportcoach. En zes nieuwe Schoolplein14-projecten in Hellevoetsluis, voortgekomen uit de samenwerking tussen de Rabobank, schoolbesturen, Jongeren op Gezond Gewicht, de Johan Cruyff Foundation en de gemeente. 

Duurzame verandering
Het zijn slechts een paar voorbeelden van initiatieven door het hele land die meer kinderen in beweging brengen en leiden tot een duurzame verandering in de leefomgeving. En ze bieden ondernemers de kans hun maatschappelijke verantwoordelijkheid te tonen. 

Of het nu gaat om het inrichten van een beweegvriendelijke omgeving, het opzetten van een aantal grote sportprogramma’s of het introduceren van innovatieve sportevents, alleen red je het als organisatie vaak niet. Je hebt de expertise, het netwerk, het geld of de communicatiekracht van een ander nodig. Samenwerking met nieuwe (bedrijfs)partners ligt dan voor de hand, maar kent zo haar eigen dynamiek en spelregels. 

De sponsoring voorbij
Al vanaf de start in 2010 werkt Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) nauw samen met maatschappelijke, publieke en private partijen. Landelijk zijn er meer dan dertig partners waarmee afspraken zijn gemaakt om de omgeving voor kinderen (en hun opvoeders) gezonder en vitaler te maken. Daarnaast zijn er lokaal honderden (bedrijfs)partners in de meer dan 125 JOGG-gemeenten waarmee naast het thema voeding ook sport- en beweegprojecten worden gerealiseerd. 

De kracht van deze publiek-private samenwerking gaat verder dan sponsoring. Ondernemers financieren niet alleen, maar zijn intrinsiek gemotiveerd, denken strategisch mee, zetten hun medewerkers in, leveren marketingexpertise of passen vanuit hun corebusiness innovaties toe die rechtstreeks effect hebben op een gezondere omgeving. Duurzaam, praktijkgericht en impactvol! De sport (maar ook gezondheid en onderwijs) kan hiervan op lokaal profiteren. 

Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen zorgverzekeraar ONVZ en de gemeente Houten. Zij delen niet alleen kennis op het gebied van preventie en leefstijl, maar ook rondom marketing, transities en politiek. Dit heeft geleid tot een extra impuls voor projecten als de vitale werknemer en de fitste school van Houten. Een tweede voorbeeld is de samenwerking tussen JOGG en Sportfondsen Nederland. Afgesproken is om in de komende jaren in zoveel mogelijk zwembaden en sporthallen tot een gezond aanbod in de aanwezige horeca te komen. 

Condities voor samenwerking 
Samenwerking is 'slechts' een middel om gezamenlijke maatschappelijke opgaven te realiseren. Wil je dat de samenwerking slaagt, dan moet je goed nadenken over een aantal randvoorwaarden. JOGG heeft de volgende geformuleerd. 

• Vertrouwen 
• Transparantie (in wat je doet, wat je realiseert en wat je niet haalt) 
• Geen kidsmarketing
• Onafhankelijkheid (geen invloed op beleidskeuzes)
• Inhoudelijke SAMENwerking
• Wederkerigheid (WinWin)
• Focus op corebusiness (voedingsfabrikanten investeren in gezonde voeding)
• Monitoring en evaluatie

1. Tijd, passie en inlevingsvermogen 
   Het werven, activeren en onderhouden van je partners kost de nodige investering, de juiste houding en voldoende competenties.
    
2. Een goed netwerk 
   Zorg voor warme acquisitie. Als je zelf weinig ondernemers kent, ga je op zoek naar kruiwagens in je gemeente. Denk aan de bedrijfscontactfunctionaris, de beleidsmedewerker EZ of RO, de wethouder of de ondernemerskring. Met hun hulp maak je een shortlist van mogelijke partners en zorg je voor een strategische aanpak om de bedrijven te benaderen.
    
3. Weet wat je nodig hebt 
   Ondernemers worden het meest enthousiast van een goed doordacht, concreet plan met een duidelijke planning en bijbehorend oplevermoment. Wat je vraagt van de kandidaat-partner moet weliswaar niet in beton gegoten zijn (dus ruimte laten voor eigen inbreng), maar wel aantonen dat alleen door co-creatie en/of cofinanciering nieuwe sportambities binnen handbereik komen.
    
4. Houd het simpel, maak het praktisch en beeldend 
   Ondernemers houden in de regel van duidelijkheid en snelheid. Ze krijgen kriebels van vage praat, werkgroepen, overlegvormen of onduidelijke beloftes zonder eindtermijn. Zorg voor een beeldende propositie zodat de ander meteen ziet wat er door zijn bijdrage op welk moment tot stand kan worden gebracht. 'We willen in oktober de financiering en de partners rond hebben, in november de schop in de grond doen en op 15 december een grootste kickoff (PR-moment) organiseren'.
    
5. Return on investment
   Laat zien wat het de partner oplevert als hij of zij meedoet. Niet alleen in harde tegenprestaties of zichtbaarheid, maar vooral ook hoe hij dit met trots aan zijn raad van toezicht en medewerkers kan laten zien. 

Op weg naar een alliantie op maat
Het plan om het bewegen in de buurt makkelijker en aantrekkelijker te maken, kun je slim verbinden met het verbeteren van de vitaliteit van medewerkers. Een beweegtuin op de route naar de school kan ook medewerkers van naastgelegen kantoren inspireren om voor of na het werk te gaan bewegen. Maar ook een watertappunt waar spelende kinderen en pauzerende werknemers gebruik van maken is een effectieve combinatie. 

Door te kijken of deze ideeën passen bij de filosofie van de organisatie, heb je een goede basis voor een eerste gesprek. Het voeren van zo’n gesprek en het kiezen van de juiste strategie vraagt een goede voorbereiding en oefening. Gesprekstechnieken en onderhandelingstips zijn hierbij van groot belang. 

In het Werkatelier ‘effectieve en duurzame partnerships’ worden de verschillende stappen en technieken geoefend. Met als doel natuurlijk om een duurzame alliantie met de bedrijven aan te gaan en de sport nog meer te laten renderen. 

Annelies Krikke van KrikkeConnect is voormalig projectleider en JOGG-regisseur van de gemeente Houten. Jaap de Graaf van Zanskar Training & Consultancy is expert op het gebied van publiek-private samenwerking bij JOGG.