Olympisch Plan 2028: waar is de regie? Wie is de regisseur?

door: Jan Rijpstra

Op dinsdag 23 februari 2010 bracht NRC Handelsblad een interview met Hein Verbruggen, invloedrijk erelid van het IOC.  Een duidelijk interview waar Verbruggen geen blad voor de mond neemt als het om het huidige beleid van het IOC gaat.  Zijn uitspraken worden vervolgens ook in andere kranten gepubliceerd waaronder de Vlaamse krant De Standaard die er als kop boven zet: “Hein Verbruggen sceptisch over Nederlandse kandidatuur Spelen 2028”.

Een paar opmerkelijke passages uit het interview:

‘Verbruggen wil niemand bruuskeren, maar vraagt iedere weldenkende Nederlander zelf het antwoord te geven. Ik heb voor een olympische inspectie nog steden als Lille, Sevilla en St. Petersburg bezocht. Nou die tijd is echt voorbij.’

‘De tijd van een sportfeestje is voorbij. Het IOC wil niet langer komen en weer gaan, maar een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het land.’

Over de Nederlandse ambities:

‘Hang niet alles op aan de Spelen, maar bezorg Nederland een goede infrastructuur. En zie de eventuele toewijzing van de Spelen als de kers op de taart.’

‘Er is nog geen keus gemaakt voor een kandidaatstad, wat volgens hem al lang had moeten gebeuren – wees duidelijk, je moet het plan altijd aan een stad ophangen.’

‘De Nederlandse regering moet een keus voor topsport durven maken. Verbruggen mist in Nederland een topsportcultuur. Begrijp me goed, ik heb geen kritiek op de keus dat ook geld naar de breedtesport moet, maar koester dan geen ambities. Ik zou graag zien dat onze premier zich uitspreekt voor topsport, omdat het goed is voor het imago van het land, en dan ook een miljoenensteun door het parlement weet te loodsen. Nederland moet eens voor iets groots gaan. We moeten globaler denken, anders verpieteren we.’

Het zijn uitspraken van een man die als geen ander het politieke spel van het IOC kent. Verbruggen is iemand die weet dat als hij wat zegt er melding van wordt gemaakt. Een man die een enorm netwerk in de topsportwereld heeft en momenteel is hij president van SportAccord, de koepelorganisatie voor Internationale Sportfederaties.

Ik vind het jammer dat sport in Nederland op deze manier in het nieuws komt. Zeker als wordt gewezen op de presentatie van de staatssecretaris van sport Jet Bussemaker in Vancouver, die een filmpje over daklozensport liet zien… Verbruggen stelt dat het een lofwaardig streven is maar niets met topsport te maken heeft. Ik deel zijn mening volledig en men had heel eenvoudig over de innovaties op topsportgebied in Nederland een prachtige presentatie kunnen maken.

Waar is de regie?
Hein Verbruggen zit dicht bij het vuur. Hij kent iedereen in Nederland en kan weten wat het Nederlandse sportbeleid van de afgelopen vijftien jaar heeft opgeleverd. Veel landen in de wereld kunnen hier een voorbeeld aan nemen en de jaarlijkse investering van de rijksoverheid, provinciale overheden en gemeentelijke overheden bedragen meer dan 1,5 miljard euro per jaar. Het rijksbeleid versterkt het provinciaal en gemeentelijk sportbeleid en omgekeerd. Dat was ook de strekking van het ingezette beleid in 1998 door de Tweede Kamer toen we spraken over grootschalige evenementen en wat daar voor nodig is. Het is jammer dat Verbruggen deze boodschap - en dat geldt ook voor de staatssecretaris van sport - niet heeft uitgedragen. De ontwikkelingen die Nederland op sportgebied doormaakt zijn positief, de sport- en beweegcultuur krijgt meer en meer aandacht en de lange termijn plannen zijn ambitieus maar realistisch. Ik moet nog zien welk land een dergelijke lange termijn visie heeft ontwikkeld.

Zijn er afspraken en afstemmingen geweest tussen NOC*NSF, het ministerie van VWS, de premier en invloedrijke personen als Hein Verbruggen over de Nederlandse boodschap? En geldt dat niet voor veel meer ontmoetingen? Moet er niet een strategie worden opgezet op welke manier wij naar buiten treden?  Worden bijvoorbeeld de Nederlandse ambassadeurs en de permanente vertegenwoordigers bij de VN op de hoogte gehouden van de Nederlandse topsportontwikkelingen? Welke lobbystrategie is ontwikkeld? En dan bedoel ik nog niet eens de uitspraak dat Nederland opgaat voor de Olympische Spelen van 2028. Nee, draag uit waarom in Nederland wordt gekozen voor het sportbeleid wat we voorstaan. Geef aan dat sport en  bewegen in de maatschappij en lichamelijke opvoeding in de school zoveel positieve effecten op de samenleving hebben dat daar beleid op wordt gemaakt.

En natuurlijk - dat heb ik toen in 1998 tijdens de begroting sport naar voren gebracht - mag je een ambitie uitspreken dat het organiseren van grootschalige sportevenementen waaronder een EK voetbal, een WK voetbal en de Olympische Spelen tot de mogelijkheden behoren als die sportinfrastructuur en de sportcultuur in Nederland aanwezig is. Wanneer ik nu kijk naar wat de Olympische ambitie van Nederland in gang heeft gezet, hoe gemeentebesturen en provinciale besturen zijn gaan denken en plannen gaan maken dan liggen die mogelijkheden er voor Nederland zeker.

Ik deel de mening van Verbruggen en het IOC dan volstrekt niet als er wordt gesteld dat het alleen grote steden kunnen zijn en dat de kleine landen niet meetellen. Daar moet dus iets bij het IOC veranderen. Waarom moet een stad worden aangewezen? Waarom niet een land?  Alleen omdat het in de statuten staat?  Als Verbruggen stelt dat hij zich afvraagt waar het Olympisch dorp voor 15.000 personen moet komen met de infrastructuur om de sporters binnen veertig minuten op de plaats van bestemming te brengen dan ligt daar juist een prachtige uitdaging en mogelijkheid voor de planologen en zijn we achttien jaar voor 2028 ruim op tijd en die ruimte is er.

Tot slot de steun uit Den Haag. Verbruggen stelt dat het kabinet zich niet alleen in ‘management by speech’ maar ook financieel achter het plan om Nederland op olympisch niveau te brengen moet scharen. Ik ben het met hem eens. Het is goed te verkopen naar de samenleving toe omdat een groot aantal voorzieningen niet alleen voor de sport worden aangelegd maar juist voor de ontwikkeling van Nederland. Het zijn investeringen die de komende twintig jaar toch genomen moeten worden. Het is een boost voor de werkgelegenheid en voor investeerders als pensioenfondsen een goede gelegenheid om duurzaam te beleggen. Maar ook private investeerders zullen welkom moeten zijn want de Watercube in Beijing staat er dankzij vier biljonairs.

Maar bij dit alles: voer de regie! En dat wordt de vraag voor de komende week: wie is de regisseur?!

Jan Rijpstra was van 2005 tot 2008 burgemeester van Tynaarlo en daarvoor elf jaar lid van de Tweede Kamer; voor de VVD was hij gedurende die periode onder meer woordvoerder sport. Hij vervulde en vervult verschillende bestuursfuncties in de sport en doet onderzoek naar de relatie tussen Sport en politiek en met name de rol van het Nederlandse parlement.