NISB maakt lokaal het verschil

Met één been in de praktijk en met één been in de wetenschap. Zo kun je het ontwikkelen van kennis bij het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen kenschetsen. Voor NISB houdt het echter niet op als een succesvolle, effectieve aanpak is ontwikkeld. Minstens zo belangrijk voor NISB is waar, hoe en met wie je zorgt dat de ontwikkelde kennis lokaal ook goed wordt verspreid en geïmplementeerd. Het ondersteunen van de uitvoering van het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen is een goed voorbeeld van de NISB-aanpak.

‘Waarom bemoeien jullie je nog met de uitvoering?’, krijgen we wel eens als vraag. Alsof je als kennis- en innovatie-instituut in een ivoren toren zou moeten zitten… Zo zitten wij bij NISB niet in elkaar. We nemen bewust verantwoordelijkheid voor verspreiding en implementatie omdat wij weten dat het effect van projecten afhangt van de kwaliteit van de uitvoering op lokaal niveau. Daar wordt het verschil gemaakt! Onze producten worden dus niet over de schutting gegooid, maar wij zorgen voor een zachte landing in een goede ondersteuningsstructuur op lokaal niveau.

Voorbeeld: NASB
Het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) illustreert mooi hoe NISB lokaal professionals in hun kracht zet. NISB coördineert en organiseert de uitvoering van het NASB. Een kans voor alle Nederlandse gemeenten en lokale organisaties om ondersteuning te krijgen bij het ontwikkelen van beleid en uitvoeren van projecten en activiteiten, gericht op te-weinig-actieven. Ongeveer honderd Nederlandse gemeenten krijgen via de NASB-impuls extra (financiële) ondersteuning bij hun activiteiten om lokaal vooral te-weinig-actieve mensen in beweging te krijgen. VWS subsidieert NISB om de gemeenten te ondersteunen en hen vooral te stimuleren kansrijke interventies in te zetten.

Voor de ondersteuningsrol van NISB, provinciale sportraden en interventie-eigenaren is voor de periode van zeven jaar in totaal ongeveer negen miljoen euro beschikbaar. Hiervan gaat meer dan de helft naar provinciale sportraden en interventie-eigenaren, voor het uitvoeren van hun taken. NISB investeert zijn deel in de ondersteuningsstructuur. En wat doen we daar dan voor? Vanuit het NASB informeert, adviseert en ondersteunt NISB professionals werkzaam bij onder andere gemeenten, sportservicepunten, GGD-en en lokale welzijnsorganisaties. Ook stimuleert en ondersteunt NISB de samenwerking tussen deze organisaties. Verder richt de ondersteuning zich erop dat betrokken organisaties hun ambities duurzaam verankeren in hun beleid. De ondersteuningsstructuur bestaat uit vier onderdelen:
- kansrijke interventies;
- advies-op-maat;
- deskundigheidsbevordering van professionals;
- ondersteuningsmaterialen.

Kansrijke interventies
Lokale professionals maken bij voorkeur gebruik van kansrijke interventies. Voor het NASB is na onderzoek door Nivel een uitgebreide interventielijst opgesteld. De ‘koplopers’ en ‘achtervolgers’ onder de kansrijke interventies zijn positief beoordeeld op hun effectiviteit en uitvoerbaarheid in de praktijk. NISB ondersteunt ook de ontwikkelaars van de kansrijke interventies. De lokale professional die meer informatie wil over het implementeren van een aanpak kan - dankzij het NASB - gebruik maken van op-maat-ondersteuning door interventie-eigenaren. Een sprekend voorbeeld daarvan is Be InterACTive uit Amsterdam dat mede dankzij de financiële ondersteuning van NASB het aantal locaties voor hardlooptraining voor allochtone vrouwen in Nederland kan uitbreiden, wandel- en hardlooptrainingen op kan zetten en handleidingen en voorlichtingsmateriaal kan ontwikkelen. NISB ondersteunt verder bij de ontwikkeling van visie en beleid voor de lange termijn. Het ‘Appeltje van Oranje’ dat Be InterACTive onlangs heeft ontvangen, is dubbel en dwars verdiend.

Advies op maat
Om de professional op maat te kunnen adviseren heeft NISB een netwerk gevormd van twaalf NASB-regioadviseurs. De adviseurs, werkzaam bij provinciale sportraden, zijn goed bekend met lokale situatie, waardoor zij effectief kunnen inspringen op de lokale vraag. Aandachtspunten bij de ondersteuning zijn:
• de inzet van kansrijke interventies door gemeenten;
• verankering van de NASB-projecten in lokaal (gezondheids)beleid;
• lokale en regionale samenwerking, vooral door organisaties uit de sport (sportbonden, verenigingen), gezondheid (GGD) en welzijn (bv stichtingen MEE);
• De beweegvriendelijke omgeving: een belangrijk aspect bij de keuze van mensen om meer te gaan sporten en bewegen.

Voor NASB-gemeenten zijn er jaarlijks acht dagdelen beschikbaar voor advies op maat door een NASB-regioadviseur. Voor andere gemeenten is er één dagdeel voor advies op maat. Een mooi voorbeeld van advies op maat is de implementatie van Bewegen op Recept in Almelo. Met steun vanuit het NASB hebben de eigenaar van BOR en de NASB-regioadviseur van Overijssel samengewerkt om Almelo te ondersteunen bij het projectplan, de financiering en de uitvoering. Het gaat er dan niet om wie de eer mag opstrijken, maar om samen de lokale professional te ondersteunen.

Deskundigheidsbevordering van professionals
Door de centrale rol van professionals in het NASB en de specifieke aandachtspunten, ontstaat een behoefte bij professionals aan kennis en vaardigheden. NISB heeft dit geïnventariseerd via onder andere de monitor professionals. De uitkomsten hebben geleid tot een aanbod aan NASB-workshops. De thema’s zijn:
• monitoring en evaluatie;
• effectief samenwerken;
• netwerken in beweging;
• wijk en zorg in beweging;
• moeilijk bereikbare doelgroepen.

Naast het aanbod vanuit het NASB, heeft NISB ook een divers aanbod aan meerdaagse trainingen voor professionals. Onderwerpen voor deze trainingen zijn onder andere communities in beweging en effectief samenwerken.

Ondersteuningsmaterialen
NISB legt ontwikkelde kennis vast in bruikbare materialen die de professional rechtstreeks ondersteunen bij uiteenlopende werkzaamheden: van het schrijven van een beleidsnota tot het organiseren van een netwerkbijeenkomst. Voor de ondersteuning van het NASB, speelt de website www.nasb.nl een centrale rol. Daar kunnen professionals ‘tools’ vinden om NASB te verankeren in lokaal beleid, de monitoring en evaluatie te organiseren en samenwerking tot stand te brengen. Ook staan alle kansrijke interventies beschreven op de site en is er informatie over NASB-regioadviseurs te vinden.

Fundament voor lokaal succes
Zoals gezegd: NISB is geen kennisorganisatie die vanuit een ivoren toren bedenkt en ontwikkelt wat de praktijk nodig heeft. Praktijk en wetenschap gaan hand in hand bij ons. De professional wordt op maat ondersteund. Waar mogelijk legt NISB verbindingen met andere NISB-programma’s en programma’s van andere organisaties. Denk aan agendasetting via onze campagne 30minutenbewegen: met spotjes op tv en radio, advertenties, 30minutenbewegen-plaatsnaamborden voor elke gemeente en free publicity is de naamsbekendheid gestegen.

De laatste cijfers van 2010 geven aan dat steeds meer Nederlanders de beweegnorm kennen en deze ook heel belangrijk vinden, voor anderen én voor zichzelf. De tv-spotjes ‘Dagelijkse Dosis Dertig’ rond de jaarwisseling hebben een positieve bijdrage geleverd aan de bekendheid van de norm: 64,7 procent van de Nederlanders zegt dat zij iets heeft gehoord, gezien of gelezen van 30minutenbewegen. En dertig procent weet dan ook te vertellen waar de campagne voor staat. Dat is een mooi fundament om lokaal op door te bouwen.

Voor de lokale ondersteuning vindt er bijvoorbeeld afstemming plaats tussen de BeweegKuur en NASB, omdat de werkzaamheden van regionale ROS-adviseurs raakvlakken hebben met NASB-activiteiten (ROS staat voor Regionale Ondersteuningstructuur voor de eerste lijn). Met NOC*NSF wordt vanwege de setting Sport van NASB nauw samengewerkt om activiteiten van sportbonden en verenigingen onder de aandacht te brengen bij gemeenten. Centrum Gezond Leven (CGL) en NISB werken samen om tot een eenduidige aanpak te komen voor de ‘beoordeling’ van sport- en beweeginterventies.

Op deze manier wil NISB lokaal het verschil maken. Niet alleen door zo concreet mogelijk de lokale vraag te beantwoorden. Maar ook door voortdurend lokaal te leren en die kennis één-op-één te verwerken in de producten en methodieken van NISB, in samenwerking met partners die over aanvullende kennis en ervaring beschikken.