Nederlands hockey moet professionaliseringsslag maken

Het Nederlandse mannenhockey is niet langer toonaangevend in de wereld. Het is inmiddels al weer meer dan tien jaar geleden dat het Nederlands Elftal een echte hoofdprijs won (Olympisch goud in Sydney 2000). Duitsland en Australië zijn de trendsetters in het mondiale hockey.

Het afgelopen WK hockey (maart 2010) in India haalde Nederland moeizaam een bronzen medaille, maar het scheelde niet veel of Nederland stond helemaal niet op het podium.
De discussie na het teleurstellend verlopen WK over de oorzaken, zijn nu in volle gang.

Bondscoach Michel van den Heuvel ligt onder vuur en het is maar zeer de vraag of hij het traject tot en met de Olympische Spelen 2012 in Londen mag afmaken. De evaluatie van het afgelopen WK is nu bezig, maar het duurt wel erg lang voordat uit de burelen van het bondsbestuur witte rook komt over een verlengd verblijf van Van den Heuvel bij de hockeybond.

De hockeybond zelf wordt onder druk gezet door NOC*NSF bij monde van technisch directeur Maurits Hendriks. Letterlijk zegt Hendriks: ‘Veranderingen zijn nodig. Het is nu aan de hockeybond om vast te stellen wat er moet gebeuren om Nederland weer mee te laten doen om de titel’.

Maar het WK hockey in India is niet alleen voor Nederland teleurstellend verlopen. Pakistan eindigde als twaalfde en laatste, gastland India werd teleurstellend achtste. Hockey als Olympische Sport is in het geding. Wanneer van oudsher ‘echte’ hockeylanden als Pakistan en India definitief afhaken bij de mondiale wereldtop, is de hockeysport verworden tot een Europees onderonsje, aangevuld met Australië. Helaas kwam dat in India schrijnend naar voren, onder andere in de vorm van lege tribunes in een stadion met een capaciteit van meer dan 15.000 toeschouwers.

De rol van Nederland in het mondiale hockey gaat dus veel verder, dan er alleen voor te zorgen dat Nederland zelf weer een aansprekende titel pakt. Wil Nederland (en de rest van de wereld) ook in 2028 nog genieten van hockey als Olympische Sport, zullen alle hockeylanden moeten gaan samenwerken om het hockey een paar stappen vooruit te helpen. Naast samenwerken zullen er ook een aantal keuzes gemaakt moeten worden.

De belangrijkste keuze is om internationaal tophockey niet langer op amateurbasis of semiprofessionalisme te beoefenen: hockey wordt een fulltime bezigheid. Sinds een aantal jaren zijn trainers en coaches bijna allemaal full professionals. Daarnaast faciliteert NOC*NSF voor de hockeybond een technisch directeur in de persoon van Bert Bunnik. De spelers, en daar gaat het uiteindelijk om, kunnen niet meer achterblijven. Om het niveau van Australië en Duitsland te overtreffen, zal er nog meer arbeid geleverd moeten worden door de Nederlandse internationals (minimaal twintig uur per week).

Naast voldoende arbeid, is het nemen van rust minstens zo belangrijk. Omdat de meeste spelers naast het hockey nog een druk sociaal en studentenleven hebben, is er niet of nauwelijks sprake van een gezonde arbeid/rust verhouding. Spelers lopen dus het hele jaar op hun tenen en zijn ‘blij’ als ze eenmaal aan de start van een groot toernooi kunnen beginnen. Maar dan begint het pas echt en op dit moment presteren landen als Australië en Duitsland dan net nog een beetje extra.

Behalve de noodzaak om te professionaliseren om aansluiting met de wereldtop te behouden is het ook de ‘status’ van de hockeysport die verdere professionalisering noodzakelijk maakt.
Het lijkt er toch steeds meer op dat de hoeveelheid geld die in een sport omgaat zeer bepalend in welke mate publiek, sponsors en pers de sport serieus nemen. Op dit moment genereert het hockey zelf onvoldoende middelen, maar als je het niet probeert te veranderen, verandert het ook niet. Mijn voorstel zou zijn om entreegeld te heffen bij alle competitiewedstrijden, een merchandise programma op te zetten en de portretrechten van alle spelers weer vrij te geven.

Daaraan gekoppeld zal de hockeysport ook de eigen marketing moeten verbeteren, want zonder helden en exposure geen sponsors, zonder entourage, spanning en volle stadions geen TV-sport.

Sport gaat om spanning, sensatie en geld. Zorg dat internationale topwedstrijden altijd ‘ergens’ over gaan. Dus ieder jaar slechts één toptoernooi in de vorm van Olympische Spelen, WK, EK en Champions Trophy. Maak interlands exclusief en speel geen oefeninterlands twee dagen voor de start van een groot titeltoernooi tegen een mogelijke tegenstander in de halve finale.

Hockey zal, met de huidige status, rekening moeten houden met andere grote sportevenementen om voldoende TV-exposure te krijgen. Het WK hockey in India was zo vlak na de Olympische Winterspelen in Vancouver dan ook niet slim gepland.

Tenslotte willen we in Nederland, net als in Duitsland en Australië al het geval is, putten uit een grotere groep spelers die in aanmerking komen voor de uiteindelijke selectie van het Nederlands elftal. Op dit moment bestaat de eredivisie van het hockey uit twaalf teams, een uitbreiding naar achttien teams zou een prima oplossing zijn om meer hockeyers de kans te geven om aansluiting bij de top te vinden.