Met een zwembril zie je ook wat onder water…

door: Jan Kossen

Een boeiend artikel Jan, scherp zoals ik dat van je ken en uitdagend om op te reageren. Laat ik proberen dat te doen.

Ik citeer: ‘uitmuntende aanpak van leren zwemmen ... 98% kinderen haalt zwemdiploma ... diploma staat voor kwaliteit ...’

Ik geef toe, bijna alle Nederlandse kinderen gaan op zwemles, maar een uitmuntende aanpak? Om zwemles te geven hoef je geen enkele kwalificatie te hebben. Als je zwemles geeft, controleert niemand hoe je dat doet. Bij het afzwemmen vindt geen enkele onafhankelijke toetsing plaats. Uit onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat slechts 35% het complete ABC-diploma haalt, 65% is dus niet volledig zwemveilig.

Is het nationale zwemdiploma beschermd? Natuurlijk niet, want er is geen nationaal zwemdiploma. Dat was er vroeger, toen de overheid daar nog op controleerde. Nu is het een commercieel product, ondergebracht in de stichting NPZ-NRZ waar naast VSG en Recron, de KNZB deel van uit maakt. Is dat slecht? Dat hoeft niet, als we maar de moed hebben kritisch naar het product te kijken. Dat laatste, daar hebben we als branche moeite mee.

Waarom een eigen KNZB-methode? Omdat wij en onze leden oprecht bezorgd zijn over de kwaliteit van het zwemmen in Nederland. Al jaren. Daarom introduceerden wij conform ons beleidsplan in 2008 het licentiesysteem binnen NPZ-NRZ. Na zes jaar wordt dat nu ingevoerd. Een goede zaak. Maar helaas, alle elementen die de kwaliteit van zwemles raken zijn er uitgehaald, omdat dat voor de branche een stap te ver was. En de controle van het systeem is niet onafhankelijk. Dat doen de gebruikers zelf. ‘Wij van WC eend…’

Daar maken wij ons dus zorgen over. Oprechte zorgen. Wij hebben VODW Marketing gevraagd een onderzoek te houden onder ouders van leszwemmende kinderen. Daar komt een verontrustend beeld uit. Het beeld dat ouders hebben van zwemles komt volstrekt niet overeen met de werkelijkheid. Ze beseffen niet dat een kind pas zwemveilig is als het volledige ABC-programma doorlopen is. Ouders denken dat zwemleraar een beschermd beroep is, dat de badjuf of badmeester altijd gediplomeerd is. Ze hebben geen idee of het A-diploma dat wordt uitgereikt bij NPZ-NRZ vandaan komt of uit de copyshop. Ze zijn vaak blij dat de zwemles afgelopen is, het duurt te lang en de kinderen hebben te weinig plezier in zwemmen. Met als gevolg dat ze na ‘het diploma’ de kinderen ‘een echte sport laten kiezen’, en niet doorgaan met zwemmen. En wij maar klagen over de lastige exploitatie van zwembaden. Dank je de koekoek. We sturen onze klanten gewoon weg!

Daarom gooit de KNZB een steen in de vijver. Nadat we heel lang van binnenuit hebben geprobeerd te veranderen. Is dat om geld te verdienen met een eigen diplomalijn? Natuurlijk niet. Als we zouden willen, heeft de KNZB de capaciteit om zelf geproduceerde zwem ABC-diploma’s uit te geven die een euro goedkoper zijn dan die van NPZ-NRZ. Maar daar is het zwemmen niet bij gebaat en dus de KNZB al helemaal niet.

Daarom kiezen wij voor een nieuwe zwemlesmethode, waar die elementen in zijn opgenomen die zowel het zwem-ABC als het NPZ- NRZ licentiesysteem ontberen. Gekwalificeerd kader langs de badrand, in bezit van een VOG (verklaring omtrent het gedrag) en lesgeven volgens een strak programma. Een programma dat niet door de minste deskundigen in zwemmend Nederland - Alice Schols, Ton van der Eerden, Titus Mennen en Jacco Verhaeren - is vormgegeven. Een programma waarvoor je als aanbieder (vereniging, zwembad of zwemschool) vooraf moet aantonen dat je het volgt en tijdens de uitvoering wordt je gecontroleerd. Uitgevoerd door betrokken mensen die vooral willen dat kinderen plezier hebben tijdens zwemles en hun opleiding afronden. Dat doen we met één diploma en niet met drie, hoewel het laatste beter zou zijn voor onze inkomsten. Dat doen we in een compacte programma opzet, omdat ouders dat aanspreekt.

Daarmee hopen wij dat kinderen na hun zwemles in het zwembad blijven komen. Inderdaad. Goed voor de sport maar bovenal, goed voor de exploitant. Kassa!!!

Waarom dan niet binnen NPZ-NRZ hoor ik je vragen? Zes jaar trekken aan een licentiesysteem, waarvan wij het geweldig vinden dat het er komt, maar nog ontevreden zijn over de inhoud, doen we niet nog een keer. Daarvoor hebben wij de branche en de sport te lief. Dus dan maar een steen in de vijver. Net als wij hebben gedaan met ons zwembad concept 2521GewoonZwemmen, waarvan er nu drie in de steigers staan. En waarmee het ons lukt gemeenten die zwembaden willen afstoten op andere gedachte te brengen. Verdienen we niks aan. Kost alleen maar geld, maar als je 125 jaar jong bent, heb je een plicht te vervullen. Onze leden begrijpen dat!

Stap dan uit NPZ-NRZ zou je zeggen. Natuurlijk niet. Het is een organisatie die de afgelopen jaren wat op zoek is geweest naar zijn koers. Maar het staat er nu beter voor, met licentiesysteem, zwembadcertificering en gedegen kaderopleidingen. Daar zou wat ons betreft een licentiesysteem op de zwemles bij horen. En dan doorontwikkelen naar een verdienmodel, waarbinnen het niet meer afhankelijk is van diploma’s verkopen, want dat maakt de organisatie kwetsbaar. Tegen de copyshop kun je namelijk niet op.

Daarnaast moet de branche zich organiseren. Niet dreigen dat je het doet, zoals de afgelopen jaren, maar gewoon doen. Doorpakken met Zwemkracht 2014! Wij willen graag het clubhuis voor dit initiatief zijn. Wij willen graag de onderzoeken die deze club wil doen mede faciliteren. Wij hebben een beleids- en onderzoeksafdeling die niet anders doet. Er staat weer een nieuw onderzoek bij VODW op stapel over de consument binnen de zwembranche. De komende anderhalf jaar doen wij een internationale kennisuitwisseling met vier andere EU partners over sportaanbod, accommodaties en kader om te leren van elkaars ‘best practices’. Van 13 tot en met 16 mei bezoeken zij Nederland. Dit najaar en volgend voorjaar bezoeken wij Denemarken en Frankrijk.

Maar daar is wel wat voor nodig. We moeten het diepe in. Met een zwembril. Geen prikkende ogen, maar gewoon zien wat er boven en onder de waterlijn gebeurt. Beetje spuug er in, dan blijft de blik helder en het zicht behouden.

Tenslotte, ik nodig je graag uit samen met je medeondertekenaars van het pamflet om verder te praten. Wanneer spreken we af?

Jan Kossen is algemeen directeur van de KNZB. Voor meer informatie: jan.kossen@knzb.nl