Mental/Personal coaching is de volgende stap!

Training en coaching zijn noodzakelijk in de sport. Conventionele trainers en coaches gaan uit van techniek, fysieke conditie, videoanalyses, positie(spel) en strategie. De vraag die dan bij mij opkomt is: ‘hoe kijkt de sporter daar nu tegenaan?’ Deze vraag is net zo eenvoudig beantwoord als gesteld: de sporter gaat uit van wat de coach zegt, want die heeft er tenslotte voor doorgeleerd en heeft de nodige ervaring als ex-sporter of als coach: ‘Als je doet wat ik zeg, dan kun je uitgroeien tot een topper, dan ga je resultaat behalen’, of in andere bewoordingen: expertgedrag ontstaat waar je de verschillende competenties ontwikkelt. Kortom, alsof je een broodje naar binnen schuift om de honger te stillen.

Al die inspanningen hebben één gezamenlijk doel, van zowel de sporter als de trainer/coach: winnen, winnen en nog eens winnen! Het ligt voor de hand dat de weg naar resultaat nog complexer wordt wanneer je afhankelijk bent van je teamgenoten: jij met een inspannende sublieme actie en jouw teamgenoot die het niet weet af te maken..! Tja, hoe ga je daar nu mee om? Ga jij je teamgenoot dan uitkafferen, ga je schreeuwen of gillen, ga jij je teamgenoot negeren, of haal jij je schouders op, zo van ‘ach, dat had mij ook kunnen overkomen, volgende keer beter.’

Wat ik bij de meeste sporters en bij trainers/coaches mis is kernreflectie. Een positieve uitzondering is Foppe de Haan, die stelt zijn spelers de reflectievragen, niet alleen over voetbal maar ook over het leven, waardoor de spelers zichzelf zal gaan sturen en coachen, met vragen als: ‘Hoe deed je dat de vorige keer? Hoe leer jij jezelf een nieuwe techniek aan? Wanneer ben jij tevreden over jezelf? Wanneer ben jij tevreden over jouw teamgenoten en wat verwacht je van mij als coach? Hoe kijk jij aan tegen het leven naast het voetbal? Wat ga je doen als je stopt met sporten?

Als de sporter zich niets afvraagt is hij/zij een pop aan een touwtje, je doet het omdat die ander zegt dat je dat moet doen, klaar! Het is alsof er een extra schil wordt aangebracht van technische of van fysieke aard, zonder je af te vragen of die schil wel past op wat er binnen die schil reeds aanwezig is.

Maar, hoe kom je er nu achter wat er onder die nieuwe schillen zit? Jawel, kernreflectie in combinatie met mental of personal coaching. Vanuit de kernreflectie kom je in de flow, dat is een gevoelssituatie waar denken, voelen en willen samen komen. In de flow lijkt alles vanzelf te gaan, je voelt je vrij, alles lukt..! Een mental of personal coach is in staat om samen met de cliënt/sporter een bewustwordingsproces op gang te brengen waarin de cliënt/sporter gaat zien wat hij/zij denkt, voelt en wil.

Vanuit verschillende gezichtspunten kan ik aangeven waar de huidige manier van sportcoaching mijns inziens tekort schiet. Als eerste vanuit het oogpunt van communicatie en vervolgens vanuit de verschillende mental of personal coachniveaus.

Communicatiemodel

Aan de hand van bovenstaand model worden de verschillende aspecten van communicatie geplaatst, met als conclusie dat we niet praten over wat er onder tafel plaatsvindt, maar dat dat wel 61% van de communicatie inneemt. 5% van de communicatie gaat namelijk over inhoud, 36% van de communicatie heeft betrekking op de intonatie en 59% heeft betrekking op het non-verbale.

Ook binnen de sport wordt er voornamelijk ‘boven tafel’ gecommuniceerd, waardoor er een gebied van 61% onbenut blijft.

Vanuit de mental of personal coachniveaus
1. Problem solving
Met behulp van het doel-middel-actiemodel worden opties en oplossingsstrategieën bedacht.

2. Project coaching
Het gaat bij coaching om het begeleiden van mensen met hun project.

3. Persoonsgerichte coaching
Bij persoongericht coaching wordt het project in verband gebracht met het persoonlijk functioneren.

4. Ontwikkelingsgerichte coaching
De ontwikkelingsgerichte benadering kiest ervoor om twee zaken te integreren:
• Je stelt doelen, je volgt je verlangens, je neemt leiding, je wilt veranderen, je weet van aanpakken.
• Je sluit aan op wat er is en op wie je bent. Hierin zit de grote meerwaarde om ontwikkelingsgericht te werken. Kijk eerst wat er al goed is. Maak verbinding. Geef erkenning. Definieer wat je zult behouden. Breng de identiteit in beeld.
Door beide samen te brengen, situeert de ontwikkelingsgerichte benadering zich tussen het hollen naar resultaten – met vervreemding en uitputting als gevolg – en de ‘boeddhistische’ tegenreactie om in het hier en nu te zijn.

Het is mijn overtuiging dat beide moeten samengaan en dat sturing pas dan werkt.

5. Counseling
Praktische psychologische hulp doormiddel van dialogen.

6. Cliënt center
Hieronder vallen allerlei soorten therapieën.
 
Vanuit dit model blijft sportcoaching ‘hangen’ tussen niveau 2 en 3. Ook hier blijft een groot gebied onontwikkeld.
 
Vanuit het motto: ‘Alles wat aandacht krijgt groeit’, is mental of personal coaching de volgende stap.

Voor vragen over mental of personal coaching: han@postelendejong.nl
Zie ook: www.pmainstitute.com, www.pmanederland.nl, www.coaching-co.be, www.kernreflectie.nl en www.postelendejong.nl

Han de Jong werkt twee dagen per week als P&O-functionaris voor het Handbalverbond, en eveneens twee dagen per week als coachende Staffunctionaris P&O bij Gehandicaptensport Nederland. Daarnaast werkt hij sinds 2006 in de ‘tweemanspraktijk’ Postel & de Jong, training en personal coaching. De trainingen die Postel & De Jong geven zijn maatwerktrainingen, bijvoorbeeld Coachend Leiderschap, Communicatietraining en persoonlijke effectiviteit (Eigen kracht, Zelfmanagement ed.). De coachtechnieken zijn gebaseerd op een tweetal technieken: PMA (progressive Mental Alignment) en ‘ontwikkelingsgerichte coaching’. Han de Jong begon in 1990 te werken in de sportwereld bij honk- en softbalbond in een financiële functie. Vanaf 1994 had hij een financiële functie bij de hockeybond en van 2002 tot 2006 werkte hij als P&O-functionaris voor de Stichting Samenwerkende Sportbonden (tegenwoordig het ‘Huis van de Sport’ geheten).