Maurice Leeser

Ik wens de sportbonden in 2014 tijdelijk een identiteitscrisis toe!

Sportbonden hebben grote ambities. Sportbonden willen hun verenigingen ondersteunen, het vrijwilligersnetwerk uitbreiden en sportprestaties leveren om tot de toplanden van de wereld te behoren. Tegenover deze ambities staan echter uitdagingen. Zo hebben steeds meer sportbonden financiële problemen, daalt het aantal aangesloten verenigingen gestaag en krijgen de negatieve randverschijnselen zoals matchfixing, doping en geweld steeds meer aandacht.

En dit zijn zeker niet de enige uitdagingen. Het aansluiten bij de steeds sneller veranderende omgeving is wellicht de grootste uitdaging. Door de veranderende trends, behoeften en ontwikkelingen worden sportbonden steeds meer geconfronteerd met hun ‘eigen ik’. En die ‘ik’ zit nog weleens in een spagaat of met een dilemma. Zo vragen topsporters om flinke investeringen om de mondiale concurrentie te kunnen volgen of voor te blijven, terwijl de overige aangesloten sporters en verenigingen vragen om een afgestemd producten- en dienstenpakket in de meest brede zin van het woord. En dan hebben we het nog niet gehad over de (financiële) belangen en behoeften van de stakeholders die niet vertegenwoordigd zijn in een Algemene Ledenvergadering.

Naast deze stakeholders stellen zich ook steeds meer verenigingen en (recreatieve) sporters zich op als klanten en is ‘what’s in it for me?' een vraag die steeds prominenter wordt gesteld. Sportbonden worden hierdoor steeds meer diffuse organisaties waar veel verschillende ’klanten’ zijn te onderscheiden die op een verschillende manier benaderd moeten worden. Sportbonden ervaren deze klant als ‘veeleisend’ en vinden het lastig deze klant te verleiden om zich aan te sluiten of te behouden. Maar is die klant nu zo onredelijk of kunnen sportbonden gewoon niet met klanten omgaan?

De toegenomen ambities en de steeds sneller veranderende omgeving vragen om een nieuwe opzet. En de druk om meerwaarde te leveren neemt ook alleen maar verder toe. Maar hoe leveren we die meerwaarde dan? Een ander logo bedenken, een nieuwe website? Andere vragen stellen lijkt relevanter. Zijn wij als organisatie wel ingericht op de huidige tijd? Passen onze organisaties nog wel bij een zo veranderende maatschappij? Doen we nog wel de juiste activiteiten en zijn onze klanten tevreden over deze activiteiten?

We zullen moeten concluderen dat ons ‘denkraam’ verouderd is en niet meer werkt in deze tijd en dat de organisatorische structuren moeten veranderen om grip te houden op alle ontwikkelingen. Het lijkt me dan ook meer dan wenselijk dat sportbonden tijdelijk in een toestand van onzekerheid geraken over wie ze zijn en wat ze moeten. Dat de juiste vragen worden gesteld en dat het besef doordringt dat we slagvaardige en stevige organisaties moeten worden die in staat zijn het hoofd te bieden aan de uitdagingen van vandaag en morgen.

De sportbonden staan dan ook op het kruispunt om de veranderslag écht te gaan maken. Dit houdt in dat de sportbonden niet alleen meerwaarde hebben voor hun leden, maar ook voor de totale doelgroep die sport beoefent. Om deze doelen te verwezenlijken moeten sportbonden eerst op de hoogte zijn van de trends en ontwikkelingen in de maatschappij, weten hoe nieuwe en bestaande generaties met elkaar om gaan en weten op welke wijze het deze verschillende generaties aan zich kan binden. Tevens dienen sportbonden zich (verder) te ontwikkelen tot klantorganisaties en zich om te bouwen tot organisaties die klaar zijn om met de veranderingen om te gaan. Organisaties die uit het oude denken stappen en telkens hun identiteit opnieuw uitvinden en aanpassen. Alleen dan hebben sportbonden in mijn ogen de kans te overleven in de 21ste eeuw. Dat is mijn wens!

Maurice Leeser is sinds 1 december 2011 directeur van het Watersportverbond. Daarvoor werkte hij drie jaar als directeur van de roeibond. Weer eerder werkte hij vanaf 2006 bij het ministerie van VWS en vanaf 2003 bij Gehandicaptensport Nederland. Van 1999 tot 2003 was Leeser in dienst bij het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo, nu de Dopingautoriteit).