<em>Lockdown</em> in de sport was niet intelligent

door: Sjak Rutten

Tegelijk met de scholen en de horeca werden op 15 maart alle sportaccommodaties gesloten en alle georganiseerde sportactiviteiten verboden. Uiteraard was het nodig om activiteiten waar veel mensen bij elkaar komen te verbieden. Iedereen snapt dat de competities werden stilgelegd, niet alleen in de topsport maar ook in de breedtesport. Het sluiten van alle sportaccommodaties was echter ondoordacht en onnodig. 

Sport en bewegen is voor alle leeftijdsgroepen belangrijk voor de gezondheid. Langdurig niet bewegen heeft een negatief effect op de gezondheid. Tien minuten per dag meedoen met 'Nederland beweegt' van Omroep Max kan het sporten niet vervangen. Een werkelijk intelligente lockdown had tot andere maatregelen geleid. 

Geen extra besmettingsgevaar
Maatwerk zou het uitgangspunt geweest zijn. Sporten waarbij het gemakkelijk is de afstand van anderhalve meter te handhaven, hadden niet stilgelegd hoeven te worden. Dan denk ik niet alleen aan golf of tennis, maar ook aan voetbal. Geen competitie, maar wel gewoon de trainingen door laten gaan, met de kleedkamers en het clubhuis op slot, had geen extra besmettingsgevaar opgeleverd en voorzien in de behoefte aan beweging. 

Een niet onbelangrijk neveneffect van het openhouden van een deel van de sportaccommodaties was geweest dat de druk op voorzieningen als pleinen, parken, bossen, stranden en mogelijk ook bouwmarkten minder was geweest. Blijkbaar durfde NOC*NSF deze aanpak niet aan, omdat ze dan een onderscheid had moeten maken tussen de verschillende sporten. Dan is het gemakkelijker om alle sport over één kam te scheren. Een misplaatste vorm van solidariteit heeft het gewonnen van een maatwerkaanpak, waarbij de effecten van langdurig niet bewegen op de gezondheid waren meegewogen. 

Waar is gezond verstand
Toen de sport weer op gang kwam bleek eens te meer dat Nederland een land van regelneven is. Tussen het kabinet en de sportvereniging zit een ondoorzichtig woud van organisaties die iedere maatregel weer wat aanscherpen en nader invullen. Dat gaat van VWS, NOC*NSF, de sportbonden, het RIVM en de gemeenten. Ieder lijkt er een sport van te maken om de regels van de ander weer verder uit te werken, want er mocht eens iets overgelaten worden aan het eigen inzicht en het gezonde verstand van de sportverenigingen en de sporters. 

Deze regelneverij is al erg genoeg, maar wordt ronduit onverdraaglijk als sportbonden de ruimte die het kabinet geeft, zelf gaan inperken. Een sportbond hoort voor zijn leden op te komen, zoals de branchevereniging van de sportscholen doet, en niet de ruimte die de regering geeft zelf te beperken. 

Slecht voorbeeld
De KNLTB is een duidelijk voorbeeld van hoe het niet moet. Toen premier Rutte op 6 mei aankondigde dat sporten in de buitenlucht voor volwassenen weer mogelijk zou zijn mits er anderhalve meter afstand zou worden gehouden, is onze tennisvereniging meteen aan het werk gegaan. Met de ervaring die we, twee weken eerder, hadden opgedaan met maken van een plan van aanpak voor de jeugd, waren we snel klaar met een plan voor volwassenen, ook al moest dit allemaal via telefonische vergaderingen. Het bestuur ging ervan uit dat het geen enkel probleem was de anderhalve meter te handhaven bij het spelen van dubbels. 

Vrijdagmiddag 8 mei zette de KNLTB om vijf minuten voor vijf op haar website dat er tot 1 juni slechts twee volwassen op een baan mogen spelen, trok vervolgens de virtuele deur achter zich dicht en liet het aan de verenigingen over om in het weekend alles weer om te gooien, zodat het park op maandag 11 mei open zou kunnen. 

Waarom stelt een sportbond strengere regels op dan het kabinet eist? En dan ook nog op een heel inconsequente manier. Want tennisles aan volwassenen mag wel aan vier cursisten tegelijk worden gegeven. De motivering is te gek voor woorden. Bij een lessituatie kan de tennisleraar (die dan de vijfde op de baan is) er voor zorgen dat de anderhalve meter wordt gehandhaafd. Volwassen tennissers hebben hiervoor volgens de KNLTB blijkbaar te weinig verantwoordelijkheidsgevoel. Een bond die zijn leden op deze manier als kleuters durft te behandelen, verspeelt veel krediet. Durf eens op je leden te vertrouwen, op den duur betaalt zich dat altijd terug. 

Sjak Rutten is onderwijskundige en historicus. Hij is corona-coördinator van de tennisvereniging HTV Berg en Dal in Den Haag. Hij is (hopelijk tijdelijk) bereikbaar op het adres coronavrijtennissen@htvbergendal.nl