Hulpmiddel bij elke sportimpulsaanvraag: de ‘Wijkscan Gezondheid, sport en zorg’

door: Thom Rutten

Op 13 februari is de Sportimpuls 2014 van start gegaan, de derde ronde van de subsidieregeling van het Ministerie van VWS en onderdeel van het programma Sport en Bewegen in de Buurt. Met het aanbod op de Menukaart Sportimpuls kunnen sportaanbieders - samen met organisaties uit sectoren als zorg, welzijn en werk - tot 10 april 2014 subsidie aanvragen voor het opzetten van activiteiten om meer mensen te laten sporten en bewegen. Deze activiteiten zijn als zogenaamde ‘interventies’ opgenomen op de Menukaart Sportimpuls en zijn ontwikkeld door sport- en beweegorganisaties.

Daarnaast is op 13 februari ook de ‘Sportimpuls Jeugd in Lage Inkomensbuurten’ van start gegaan en gaat in maart de subsidieronde voor de ‘Sportimpuls Kinderen Sportief op Gewicht’ open. Ongeacht om welke impuls het gaat, is een van de voorwaarden voor toekenning van subsidie dat de aanvraag ‘vraaggericht is’. De aanvrager moet met andere woorden duidelijk maken dat zijn doelgroep te weinig beweegt, wat de lokale situatie is en dat het aanbod goed aansluit op de behoefte van de doelgroep.

Een goede sportimpulsaanvraag begint dan ook met een analyse van de buurt waar de sportaanbieder aan de slag gaat. Ook gemeenten, buurtsportcoaches , lokale organisaties en zorgaanbieders die met sport- en beweegprojecten buiten de sportimpuls om aan de slag gaan, hebben er baat bij als eerst de lokale situatie goed in kaart gebracht is.

Volgens NISB ontbrak echter een eenvoudig instrument om op viercijferig postcodeniveau de gezondheidssituatie en beweegcijfers in kaart te brengen. Weliswaar beschikken veel grote gemeenten over geschikte gegevens, maar in kleinere gemeenten zijn deze data meestal niet aanwezig of lastig beschikbaar. De onlangs ontwikkelde wijkscan ‘Gezondheid, sport en zorg’ voorziet in die behoefte.

Deze scan geeft inzicht in de demografische samenstelling en de leefbaarheid van een wijk en de gezondheidssituatie en het beweeggedrag van de inwoners. Dit instrument - dat door ROS-organisaties ¹ met ondersteuning van NISB is opgesteld - biedt een schat aan data voor iedereen die betrokken is bij het ontwikkelen van beleid of initiatieven op het gebied van gezondheid, sport en zorg.

Het landelijk ROS-netwerk – een samenwerkingsverband van Regionale Ondersteuningsorganisaties in de eerstelijnszorg - biedt momenteel al een wijkscan ‘zorg en gezondheid’ aan met informatie over zorgvraag, zorgaanbod en de gezondheidssituatie in een buurt of wijk. De Wijkscan ‘Gezondheid, Sport en Zorg’ is een nieuwe versie van deze scan. Samen met NISB en ABF (de bouwer van de wijkscan) is gekeken, welke data relevant zijn voor partijen die lokaal met het thema sport- en bewegen van start gaan. Ook is er veel aandacht besteed aan het onderbouwen van de data met kennis over sport- en bewegen.

In de basisrapportage die iedere aanvrager op basis van de Wijkscan ontvangt, vindt hij informatie over:
- De demografie in de wijk: hoeveel mensen wonen in de wijk en in welke leeftijdscategorie? Hoe ontwikkelt de wijk zich de komende jaren? Ook geeft de scan informatie over inkomens- en opleidingsachtergronden van de wijkbewoners.
- Inrichting van de wijk: hoe is de wijk ingericht? Hier is informatie te vinden over de woningdichtheid, de hoeveelheid groen en de recreatieruimte en aanwezige sportaccommodaties in de wijk. Ook wordt in kaart gebracht wie de zorgaanbieders in de wijk zijn.
- Gezondheidscijfers in de wijk: percentage mensen met overgewicht, percentage mensen met chronische aandoeningen en de mate waarin bewoners aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen voldoen. Voor een voorbeeld van de situatie in Amsterdam ('voldoet niet aan beweegnorm 2011') klik hier .

Is de Wijkscan compleet?
NISB en het ROS-netwerk hebben de ambitie om lokaal nog veel meer data in kaart te brengen voor lokale organisaties. Beide organisaties gaan daar de komende tijd ook aan samenwerken. Zo missen er nog cijfers over sportdeelname en sportlidmaatschappen in de wijk. Deze data zijn wel terug te vinden in de KISS-rapportage van NOC*NSF. De KISS-rapportage is daarmee een goede aanvulling op de Wijkscan.

Wijkscan aanvragen
De Wijkscan kan vanaf 10 maart 2014, als (samenwerkingspartner van) lokale sport- en beweegaanbieders, bij een ROS in de buurt worden aangevraagd (zie daarvoor nisb.nl/wijkscan). De kosten voor de uitgebreide basisrapportage bedragen € 350. Daarvoor krijgt de aanvrager een intake, een rapportage met de data van één of meerdere viercijferige-postcodegebieden en een toelichtend gesprek. Tegen meerkosten kan de rapportage nog verder op maat gemaakt worden.

Noot:
1) ROS is de afkorting van Regionale Ondersteuningsstructuren

Thom Rutten is manager bij het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen. Voor meer informatie: thom.rutten@nisb.nl.