Het dossier Thialf

door: Toon Gerbrands

De Leeuwarder Courant publiceerde begin vorige maand een interview met de interim-directeur van Thialf. Hij beschreef de problemen van deze ijstempel, onze nationale schaatstrots van Nederland. Die problemen zijn niet nieuw, er is een triest patroon ontstaan als het gaat over de bedrijfsvoering van deze sportaccommodatie. In de loop van de tijd zijn er heel wat directeuren gekomen en gegaan. Ook veel bestuurders zijn gesneuveld op 'dossier Thialf', het is nagenoeg onmogelijk om de exploitatie ervan rond te krijgen.

Nu is het bekend dat ijsbanen en zwembaden eerst zo’n twee tot drie keer failliet moeten gaan, met de nodige afwaarderingen, voordat ze een beetje exploitabel kunnen worden gemaakt. De hoge energieprijzen zijn al tientallen jaren een bottleneck. Dat wordt in deze huidige energiecrisis alleen nog maar erger. De problemen zijn hierdoor nu helemaal nagenoeg onoplosbaar aan het worden. Daar komt nog het probleem bij dat recreatieve schaatsers meer inkomsten opleveren dan de topsporters die er willen trainen en beiden op de zelfde, meest aantrekkelijke uren gebruik willen maken van de baan.

NOC*NSF is met een gevaarlijk spel bezig, door zich een actieve rol aan te meten in dit dossier. Ze zijn actieve partner in het overleg over de exploitatieproblemen en ze geven getuige het rapport Samen Thialf een structurele jaarlijkse bijdrage van € 250.000 aan Thialf. Daarmee hebben zij zichzelf onderdeel gemaakt van het probleem. Waarom zou er geld gestoken moeten worden in Thialf? De organisatie moet zelf zijn broek ophouden. De commerciële schaatsteams en de KNSB zijn 'gewoon' klant van Thialf. Ze huren de baan en betalen hiervoor. Daarmee is de relatie duidelijk in kaart gebracht.

NOC*NSF heeft zich laten leiden door de emoties die Thialf bij veel mensen oproepen. Het geld dat de sportkoepel betaalt, gaat ten koste van het geld dat voor programma’s kan worden benut van topsporters en teamsporten. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Tenzij we in Nederland radicaal het roer omgooien en NOC*NSF verantwoordelijk maken voor het locatiebeleid van alle topsportomgevingen. Maar dan moeten ze ook partner worden van de wielerbaan in Apeldoorn, het zwembad in Eindhoven en Sporthallen Zuid in Amsterdam.

In Nederland hebben wij geen duidelijke koers als het gaat om dit soort beleid. Elke provincie en elke gemeente bepaalt zelf welke sportaccommodaties er komen. Neem nu de beslissing die er moet worden genomen in Drachten voor een nieuw 50-meterbad. Als dat niet doorgaat, dan is het dichtstbijzijnde 50-meterbad in Amersfoort. Gelukkig hebben ze in Drachten een wethouder en een gemeente die er vol voor gaan. Maar daar speelt NOC*NSF geen enkele actieve rol in en de nationale sportkoepel staat ook niet klaar met een financiële bijdrage. Terwijl de afstand tussen Heerenveen en Drachten twintig kilometer is. Je zou dus ook even door kunnen rijden, als je toch in de buurt bent. 

NOC*NSF moet gaan nadenken welke koers, welke visie en welk beleid ze gaat voeren. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. 'Nee zeggen' hoort bij topsport en keuzes maken ook. Als ze dat gaat doen, dan noemen we dat: 'topsport zonder compromissen'. Maar dat betekent wel dat je next level moet gaan denken!

Toon Gerbrands was vanaf medio 2014 tot medio 2022 algemeen directeur van PSV. Eerder was hij vanaf april 2002 gedurende twaalf seizoenen algemeen directeur van voetbalclub AZ. Weer eerder was hij succesvol volleybalcoach van de dames (Jong Oranje) én van de heren met wie hij onder meer Europees kampioen werd en de eerste plaats op de wereldranglijst behaalde. Ook werkte hij als verkeersdeskundige, geluidsdeskundige en interim-manager bij Rijkswaterstaat. Zijn visie en werkwijze heeft hij beschreven in tien  succesvolle boeken waaronder 'De Lerende Winnaar', 'De succescrisis', 'Mijn Stijl' en 'Soms is alles wel eens waar'. Deze titels zijn typerend voor zijn werkwijze en zijn visie op presteren.